5 ngôi trường, một mùa trăng: Khi di sản dân gian được chạm bằng đôi tay trẻ thơ

Trung thu năm nay, tại Dewey Cầu Giấy, Mầm non Làng An, Tiểu học Western Hà Nội, Tiểu học Sentia và Tiểu học Maya, mùa trăng không chỉ hiện diện trong những mâm cỗ, tiếng trống lân hay ánh đèn rước. Các em nhỏ còn được gặp gỡ những nghệ nhân, chạm tay vào tre, giấy kính, đất nặn, bột tò he; tự mình tạo nên những món đồ chơi dân gian từng đi cùng tuổi thơ của nhiều thế hệ.

Dewey Cầu Giấy: Đèn lồng, tò he và những lời yêu thương đi xa

Tại trường Dewey Cầu Giấy, không khí lễ hội Trung thu với chủ đề "Trăng trên phố" (Moon Over the City) đã diễn ra vô cùng sôi nổi và ngập tràn sắc màu cổ truyền xen lẫn nét hiện đại. Không gian lễ hội được thắp sáng bởi ánh đèn lung linh từ những chiếc đèn lồng rọ tre, đèn ông sao giấy kính cùng sự hào hứng của các bạn học sinh trong từng hoạt động trải nghiệm. 

Đặc biệt, hòa chung không khí rộn ràng và góp vui cùng thầy trò nhà trường, chương trình "Trăng sáng muôn nơi - Vầng trăng chiến sĩ" đã mang đến hoạt động nặn tò he vô cùng ý nghĩa. Tại đây, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Thành đã trực tiếp hướng dẫn các em học sinh khám phá thế giới đồ chơi dân gian truyền thống. 

Từ những khối bột màu sắc quen thuộc, qua đôi bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phong phú của các bạn nhỏ, từng con giống ngộ nghĩnh, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc đã dần hiện lên sống động.

Ngày hội càng thêm phần ấm áp và sôi động với sự đồng hành của Hoa hậu Nhân ái Việt Nam 2023 Trần Mỹ Huyền cùng hai KOL Tiêu Thố và Châm Sứa. 

Những nụ cười rạng rỡ, những chiếc đèn lồng được thắp sáng không chỉ mang lại niềm vui mùa trăng tại Dewey, mà còn trở thành cầu nối để các em gửi trao tình cảm, sẻ chia yêu thương tới những người bạn nhỏ ở phương xa.

Mầm non Làng An: Nụ cười trong veo bên mâm cỗ

Nếu Dewey mang đến sắc màu của một đêm trăng trên phố, Mầm non Làng An lại lưu giữ vẻ đẹp hồn nhiên nhất của Trung thu: ánh mắt tròn xoe trước đoàn múa lân, tiếng trống “tùng dinh dinh” rộn ràng, bước chân bé xíu nối nhau rước đèn và nụ cười trong veo bên mâm cỗ.

Với sự đồng hành của Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến, các bé làm quen với chiếc đèn ông sao - món đồ chơi gần gũi nhưng chứa đựng cả một phần ký ức Trung thu Việt. Từ những vật liệu đơn giản, các em được hướng dẫn tạo nên chiếc đèn của riêng mình, để rồi nâng niu thành quả ấy trong đoàn rước đèn đầy háo hức.

Khoảnh khắc ấy cho thấy văn hóa truyền thống đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một chiếc đèn tự làm, một điệu múa lân, một đêm phá cỗ cùng bạn bè và thầy cô.

Western Hà Nội: Khi lễ hội toàn trường trở thành bài học về di sản

Tại Tiểu học Western Hà Nội, Trung thu là một lễ hội quy mô toàn trường, nơi không khí vui hội hòa vào một bài học di sản gần gũi. Nghệ nhân lão thành Nguyễn Văn Quyền đã đưa nghề làm đèn kéo quân đến với học sinh, kể cho các em nghe về cấu tạo, kỹ thuật và vẻ đẹp của món đồ chơi dân gian từng gắn bó với bao mùa trăng xưa.

Dưới sự chỉ dẫn tận tình của nghệ nhân, các em quan sát từng chi tiết, thử sức với các công đoạn làm đèn và khám phá cách ánh sáng, chuyển động tạo nên những hình ảnh sinh động bên trong chiếc đèn kéo quân.

Điều còn đọng lại không chỉ là sự thích thú khi nhìn chiếc đèn vận hành, mà còn là nhận thức đầu đời về giá trị của một nghề truyền thống. Khi một nghệ nhân bước vào trường học, khoảng cách giữa ký ức xưa và thế hệ hôm nay dường như được rút ngắn lại.

Sentia: Chạm vào ký ức từ những nắm đất mộc mạc

Một buổi chiều tại Sentia, những đôi tay nhỏ lấm màu, say sưa nặn từng viên đất dưới sự hướng dẫn của Nghệ nhân Phùng Đình Giáp. Phỗng đất làng Hồ - dòng đồ chơi dân gian mộc mạc, lâu đời trở thành trải nghiệm xúc giác đặc biệt với học sinh.

Các em không chỉ nghe giới thiệu về phỗng đất, mà thực sự chạm vào chất liệu, nắn nót tạo hình và cảm nhận sự kiên nhẫn cần có để hoàn thiện một sản phẩm. Không khí ấy tiếp tục được nối dài trong phần thi bày mâm cỗ, nơi tinh thần đồng đội, sự khéo léo và niềm vui quây quần tạo nên một buổi Trung thu ấm áp.

Từ những nắm đất giản dị, các em đã chạm vào một lát cắt của ký ức dân gian – nơi vẻ đẹp không nằm ở sự cầu kỳ, mà ở bàn tay người làm nghề và tình yêu dành cho những giá trị được gìn giữ qua thời gian.

Maya: Bức tranh thiên nhiên của một đêm ngắm trăng

Tại Tiểu học Maya, Trung thu mở ra như một bức tranh nhiều lớp. Buổi chiều là không khí rộn ràng của các gian hàng trải nghiệm, workshop làm tò he cùng Nghệ nhân Đặng Văn Tiêu. Khi hoàng hôn buông xuống, đoàn lân sư tử đưa các em từ khu nhà ăn lên sân bóng; chiếu tre được trải ra, thầy cô và học sinh cùng quây quần thưởng thức văn nghệ, phá cỗ và ngắm trăng.

Trong không gian thiên nhiên đầy cảm xúc ấy, những con tò he rực rỡ sắc màu không chỉ là sản phẩm của một hoạt động thủ công. Chúng trở thành dấu ấn về sự gặp gỡ giữa trẻ em, nghệ thuật dân gian và một đêm trăng được sống trọn vẹn cùng bạn bè, thầy cô.

Gieo mầm tình yêu văn hóa từ những trải nghiệm đầu đời

5 ngôi trường, 5 nghệ nhân, những chiếc đèn ông sao, đèn kéo quân, phỗng đất làng Hồ, tò he và biết bao khoảnh khắc rước đèn, phá cỗ, ngắm trăng. School Tour của “Trăng Sáng Muôn Nơi” đã tạo nên một hành trình mà ở đó, trẻ em không đứng ngoài quan sát di sản, mà trở thành những người trực tiếp chạm vào, tạo nên và lưu giữ di sản theo cách của riêng mình.

Với quy mô dự kiến tiếp cận khoảng 15.000 học sinh tại Hà Nội, School Tour không chỉ mang đến một hoạt động Trung thu giàu cảm xúc. Đây còn là một điểm chạm giáo dục, kết nối trẻ em thành phố với văn hóa dân gian, với các nghệ nhân và với tinh thần sẻ chia hướng về những bạn nhỏ ở các địa bàn còn khó khăn.

Bởi tình yêu văn hóa không nhất thiết bắt đầu từ những bài học lớn lao. Đôi khi, nó được gieo mầm từ một chiếc đèn tự tay làm, một con tò he còn vụng về, một nắm đất mộc mạc hay khoảnh khắc cả sân trường cùng ngước nhìn vầng trăng tròn.