4 loại rau bị đồn gây ung thư khắp MXH: Sự thật không nằm ở rau mà ở cách nhiều người đang ăn mỗi ngày

Chỉ cần gõ cụm từ "rau gây ung thư" trên mạng xã hội, người dùng sẽ bắt gặp hàng loạt video và bài đăng cảnh báo về những loại rau quen thuộc xuất hiện hàng ngày trong bữa cơm gia đình. Dương xỉ bị cho là chứa chất gây ung thư, bí ngòi bị gắn mác "sinh độc tố khi nấu", cải thìa non bị nghi tạo nitrit nguy hiểm, còn rau dền đỏ cũng không ít lần trở thành tâm điểm tranh cãi.

Những thông tin này khiến không ít người hoang mang, thậm chí loại bỏ hoàn toàn các loại rau kể trên khỏi thực đơn. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng phần lớn những lời đồn này đang bị hiểu sai hoặc phóng đại quá mức.

Chuyên gia nói gì về tin đồn rau gây ung thư?

Từng chia sẻ trên báo Lao Động, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết không nên quá hoang mang trước các danh sách thực phẩm "gây ung thư" lan truyền trên mạng xã hội. Theo ông, nhiều thông tin chỉ dựa trên một vài nghiên cứu riêng lẻ hoặc bị diễn giải thiếu đầy đủ, dẫn tới hiểu lầm rằng bản thân thực phẩm là nguyên nhân gây ung thư.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng điều quan trọng hơn là cách bảo quản, chế biến và liều lượng sử dụng. Rau củ tươi, được nấu chín hợp lý và sử dụng trong chế độ ăn cân bằng vẫn là nhóm thực phẩm được khuyến nghị tăng cường trong bữa ăn hằng ngày.

Điều này cũng phù hợp với khuyến cáo của nhiều tổ chức dinh dưỡng trên thế giới rằng việc tăng cường rau xanh vẫn là một trong những yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa bệnh mạn tính và hỗ trợ sức khỏe lâu dài.

Dương xỉ - loại rau duy nhất từng gây tranh cãi

Trong số những loại rau thường bị đưa vào danh sách "nguy hiểm", dương xỉ là cái tên nhận được nhiều sự chú ý nhất.

Nguyên nhân là bởi một số nghiên cứu từng phát hiện dương xỉ chứa ptaquiloside - hợp chất được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư trên động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc ăn vài bữa dương xỉ sẽ gây ung thư ở người.

Các chuyên gia cho biết nguy cơ chỉ đáng lo ngại khi ăn lượng lớn trong thời gian dài hoặc sử dụng dương xỉ sống, chưa qua xử lý.

Trên thực tế, dương xỉ từ lâu đã là món ăn quen thuộc tại nhiều vùng núi Việt Nam. Khi được ngâm, chần nước sôi và nấu chín kỹ, lượng hợp chất này giảm đáng kể. Vì vậy, ăn thỉnh thoảng trong chế độ ăn đa dạng được xem là tương đối an toàn.

Bí ngòi không gây ung thư, nhưng đừng nấu kiểu này

Bí ngòi là loại rau quả giàu vitamin, chất xơ và ít calo, thường xuất hiện trong các thực đơn giảm cân.

Tin đồn bí ngòi gây ung thư xuất phát từ việc loại thực phẩm này có thể tạo ra một lượng nhỏ acrylamide nếu bị chiên hoặc nướng cháy ở nhiệt độ rất cao.

Tuy nhiên, acrylamide không chỉ xuất hiện ở bí ngòi mà còn có thể hình thành ở nhiều thực phẩm giàu tinh bột khi bị nấu quá lửa như khoai tây chiên, bánh mì nướng hay snack.

Nói cách khác, vấn đề nằm ở phương pháp chế biến chứ không phải ở quả bí ngòi. Nếu được hấp, luộc hoặc xào vừa chín tới, bí ngòi vẫn là thực phẩm lành mạnh và giàu dinh dưỡng.

Cải thìa non bị "oan" vì chuyện nitrat

Một trong những tin đồn phổ biến nhất là cải thìa non chứa nitrat, có thể chuyển thành chất gây ung thư. Thực tế, nitrat tồn tại tự nhiên trong nhiều loại rau xanh và bản thân nó không phải chất gây ung thư.

Nguy cơ chỉ xuất hiện khi rau bị để quá lâu, hư hỏng hoặc bảo quản không đúng cách khiến nitrat chuyển hóa thành nitrit với hàm lượng cao hơn.

Điều đó có nghĩa là một bó cải thìa tươi vừa mua ngoài chợ hoàn toàn khác với một bó rau đã úa vàng, dập nát hoặc để nhiều ngày trong tủ lạnh. Vì vậy, thay vì lo sợ cải thìa non, điều quan trọng hơn là ưu tiên rau tươi, bảo quản hợp lý và sử dụng sớm sau khi mua.

Rau dền đỏ: Loại rau mùa hè bị hiểu lầm

Rau dền đỏ là món ăn quen thuộc trong mùa hè nhờ vị ngọt mát và giá thành rẻ. Những tranh cãi xoay quanh rau dền chủ yếu xuất phát từ một số thông tin cho rằng loại rau này chứa hợp chất thực vật có khả năng gây hại nếu tiêu thụ quá mức.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, hàm lượng những chất này trong rau dền rất thấp và không đủ để gây nguy hiểm khi ăn ở mức thông thường.

Ngược lại, rau dền đỏ còn chứa nhiều vitamin A, vitamin C, folate, sắt và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Đây là một trong những loại rau được nhiều gia đình lựa chọn trong mùa hè nhờ khả năng bổ sung chất xơ và khoáng chất.

Thứ thực sự đáng lo không phải rau, mà là cách ăn

Theo các chuyên gia, phần lớn rủi ro sức khỏe liên quan đến rau xanh hiện nay không đến từ bản thân thực phẩm mà đến từ những thói quen sai lầm.

Đó có thể là việc ăn rau đã ôi thiu, bảo quản quá lâu, chiên nướng đến cháy khét, sử dụng quá nhiều dầu mỡ hoặc duy trì chế độ ăn đơn điệu chỉ xoay quanh một vài loại thực phẩm.

Ngoài ra, việc tin vào các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội cũng khiến nhiều người vô tình loại bỏ những thực phẩm bổ dưỡng khỏi bữa ăn hàng ngày.

4 nguyên tắc giúp ăn rau an toàn hơn

- Ưu tiên rau tươi, tránh sử dụng rau đã úa vàng hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

- Hạn chế chiên, nướng hoặc xào ở nhiệt độ quá cao khiến thực phẩm bị cháy khét.

- Rửa sạch, sơ chế đúng cách và nấu chín với những loại rau cần xử lý trước khi ăn.

- Đa dạng thực đơn, kết hợp nhiều loại rau khác nhau thay vì chỉ tập trung vào một loại.

Thực tế, không có loại rau nào hoàn hảo tuyệt đối nhưng cũng rất hiếm loại rau thông thường gây hại nếu được sử dụng đúng cách. Điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng chế độ ăn cân bằng, đa dạng và khoa học thay vì chạy theo những danh sách "rau gây ung thư" lan truyền trên mạng.

Bởi cuối cùng, thứ ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều nhất không phải là một bó rau ngoài chợ, mà chính là những thói quen ăn uống lặp đi lặp lại mỗi ngày.