38 tuổi, nếu khoản tiết kiệm đã vượt qua “mốc an toàn” này, bạn đang sở hữu thứ nhiều người kiếm mãi chưa có

“Không có quá nhiều nhu cầu mua sắm, vậy tiết kiệm nhiều tiền để làm gì?”

Tôi từng nhiều lần nhận được câu hỏi như vậy. Nhưng càng gần tuổi 40, tôi càng thấy tiết kiệm không đơn thuần là gom tiền vào tài khoản. Thứ tôi đang tích lũy thực ra là cảm giác an toàn trước những việc chưa xảy ra.

Trước mắt một người trưởng thành luôn có những “ngọn núi” phải vượt qua: tiền nhà, khoản vay, sửa chữa nhà cửa, chăm sóc cha mẹ, sức khỏe của bản thân, những giai đoạn công việc khó khăn và xa hơn là cuộc sống sau nghỉ hưu. Phần lớn những bài toán ấy có một điểm chung: chúng đều cần tiền.

Vậy 38 tuổi nên có bao nhiêu tiền tiết kiệm?

Tôi không nghĩ có một đáp án áp dụng cho tất cả mọi người. Người đang thuê nhà khác người đã sở hữu nhà; người nuôi hai con khác người sống một mình; người có thu nhập ổn định khác người làm nghề tự do.

Nhưng nếu buộc phải chọn một cột mốc khiến tôi cảm thấy an tâm, tôi sẽ chọn: một khoản dự phòng đủ trang trải khoảng 3 năm chi phí sinh hoạt thiết yếu.

Đó không phải tiêu chuẩn để đánh giá ai giàu hơn ai. Với tôi, đó là “khoảng đệm” giúp một người gần 40 tuổi có thêm quyền lựa chọn trong cuộc sống.

1. Tiền tiết kiệm trước hết phải giúp bạn không hoảng loạn khi thu nhập gặp vấn đề

Nhiều lời khuyên tài chính thường đề cập đến quỹ dự phòng khoảng 6-12 tháng chi phí sinh hoạt. Đây là một cột mốc đáng tham khảo, nhưng sau những năm chứng kiến công việc, thu nhập và thị trường có thể thay đổi rất nhanh, tôi muốn chuẩn bị cho mình một khoảng đệm lớn hơn.

Nếu mỗi tháng cần 15 triệu đồng để trang trải những khoản thiết yếu, 3 năm sinh hoạt tương đương khoảng 540 triệu đồng. Nếu mức chi cơ bản là 20 triệu đồng/tháng, con số sẽ khoảng 720 triệu đồng.

Đây chắc chắn không phải khoản tiền nhỏ. Cũng không có nghĩa rằng đến 38 tuổi ai chưa sở hữu số tiền ấy là thất bại.

Điều đáng nói nằm ở tư duy phía sau con số này: tiền tiết kiệm nên được tính dựa trên chi phí sống của chính mình, thay vì chạy theo một con số đẹp trên mạng.

Một người có 300 triệu nhưng mỗi tháng chỉ cần 10 triệu để sống có thể sở hữu vùng an toàn lớn hơn người có 500 triệu nhưng phải chi 40 triệu mỗi tháng.

Vì vậy, thay vì hỏi “người 38 tuổi nên có bao nhiêu tiền?”, có lẽ nên hỏi: “Nếu ngày mai thu nhập dừng lại, tôi có thể duy trì cuộc sống hiện tại trong bao lâu?”

Câu trả lời mới thực sự cho thấy sức khỏe tài chính của bạn.

2. Tiền không mua được sức khỏe, nhưng thiếu tiền có thể khiến những vấn đề sức khỏe trở nên nặng nề hơn

Càng lớn tuổi, tôi càng hiểu rằng một khoản tiền dành cho sức khỏe quan trọng không kém tiền mua nhà hay đầu tư.

Khi còn trẻ, chúng ta dễ nghĩ sức khỏe là thứ đương nhiên có. Nhưng bước qua tuổi 35, những khoản như khám định kỳ, bảo hiểm, điều trị răng miệng, mắt, xương khớp hay một lần nằm viện bất ngờ đều có thể trở thành khoản chi đáng kể.

Vì vậy, tiết kiệm không có nghĩa là cắt bỏ mọi niềm vui hiện tại để đổi lấy một tài khoản thật lớn. Một kế hoạch tài chính tốt phải dành chỗ cho cả việc chăm sóc bản thân hôm nay lẫn dự phòng cho ngày mai.

Nếu vì tiết kiệm mà ăn uống quá sơ sài, ngại khám bệnh hay luôn sống trong trạng thái căng thẳng, đó không còn là một kế hoạch tài chính lành mạnh nữa.

3. Có tiền tiết kiệm, bạn có thể mua lại một phần thời gian của mình

Có một giai đoạn tôi kiếm được nhiều tiền hơn hẳn những năm trước, nhưng đó cũng là lúc tôi cảm thấy kiệt sức nhất. Ban đêm nghĩ về công việc, cuối tuần vẫn xử lý công việc, đi nghỉ cũng không thực sự nghỉ.

Thu nhập tăng nhưng thời gian dành cho bản thân gần như biến mất.

Sau đó tôi nhận ra một giá trị khác của tiết kiệm: tiền dự phòng giúp chúng ta không phải chấp nhận mọi công việc chỉ vì sợ tháng sau không đủ tiền sống.

Khi đã có một khoản tiền đủ lớn, bạn có thể nghỉ vài tháng nếu kiệt sức, từ chối một môi trường không phù hợp, chuyển nghề, học thêm kỹ năng hoặc đơn giản là giảm nhịp làm việc trong một giai đoạn.

Đó là điều rất khác giữa “có tiền” và “có quyền lựa chọn”.

Nhiều người nghĩ tự do tài chính là không cần làm việc nữa. Với tôi, mức tự do đầu tiên đơn giản hơn nhiều: không phải tiếp tục một công việc khiến mình kiệt quệ chỉ vì tài khoản không cho phép nghỉ.

4. Đến tuổi 38, quan trọng không chỉ là có bao nhiêu tiền mà còn là bạn có khả năng tự tạo ra thu nhập hay không

Một bài học khác tôi nhận ra là không nên đặt toàn bộ sự an toàn tài chính của mình vào một nguồn thu nhập duy nhất.

Điều này đặc biệt quan trọng với những người tạm nghỉ việc, làm nội trợ hoặc đang trong giai đoạn chuyển đổi nghề nghiệp.

Không nhất thiết ai cũng phải có một công việc toàn thời gian. Nhưng nếu có thể duy trì một nguồn thu nhập riêng, dù nhỏ, bạn sẽ có thêm sự chủ động về tài chính.

Đó có thể là công việc tự do, kinh doanh nhỏ, tiền từ kỹ năng chuyên môn, tiền cho thuê tài sản hay một nguồn thu phụ phù hợp với khả năng của mình.

Khoản tiết kiệm cho bạn thời gian. Khả năng kiếm tiền giúp khoảng thời gian ấy kéo dài hơn.

Hai thứ kết hợp với nhau mới tạo thành cảm giác an toàn thực sự.

Vậy 38 tuổi, có bao nhiêu tiền mới gọi là hạnh phúc?

Tôi vẫn không cho rằng 500 triệu, 1 tỷ hay bất kỳ con số nào có thể trở thành đáp án chung.

Nhưng nếu ở tuổi 38, bạn đã có một khoản tiết kiệm đủ trang trải khoảng 2-3 năm chi phí thiết yếu, không có những khoản nợ vượt quá khả năng kiểm soát và vẫn duy trì được năng lực tạo ra thu nhập, bạn đang sở hữu một nền tảng tài chính đáng quý.

Điều đáng giá nhất không nằm ở số dư tài khoản.

Đó là cảm giác rằng nếu công việc ngày mai thay đổi, nếu bạn cần nghỉ ngơi vài tháng, nếu một khoản chi bất ngờ xuất hiện, cuộc sống sẽ không lập tức đảo lộn.

Cuối cùng, tiết kiệm tiền không phải để trở thành người giàu nhất trong nhóm bạn.

Tiết kiệm là để khi đứng trước một lựa chọn quan trọng của cuộc đời, bạn có thể hỏi mình “Tôi muốn gì?” thay vì chỉ có thể hỏi “Tôi có đủ tiền để sống tiếp không?”.