3 tài khoản người sau 60 tuổi không thể không có: Thiếu một khoản, tuổi già rất dễ rơi vào cảnh phụ thuộc con cái

Khi còn đi làm, tôi từng có tới sáu tài khoản ngân hàng. Một tài khoản nhận lương, một tài khoản tiết kiệm, một tài khoản dùng cho chi tiêu hàng ngày, hai ví điện tử và một khoản riêng để dành cho con. Cảm giác lúc đó là càng chia nhỏ tiền, tôi càng quản lý tốt.

Nhưng sau khi nghỉ hưu, tôi mới nhận ra điều ngược lại.

Thu nhập của người lớn tuổi không còn đều đặn và dễ tăng như trước. Trong khi đó, việc duy trì quá nhiều tài khoản khiến tôi khó biết tổng số tiền mình thực sự có, bao nhiêu tiền được phép tiêu và bao nhiêu tiền tuyệt đối không nên động tới.

Có tháng tôi tiêu nhiều hơn dự kiến nhưng không nhận ra, bởi tiền bị rút từ nhiều nguồn khác nhau. Có lúc con cái cần hỗ trợ, tôi chuyển một khoản từ sổ tiết kiệm, một khoản từ tài khoản dự phòng rồi tự trấn an rằng số tiền ấy không quá lớn.

Chỉ đến khi phải nằm viện và thanh toán một loạt chi phí ngoài bảo hiểm, tôi mới hiểu: Sau tuổi 60, quản lý tài chính không cần phức tạp, nhưng phải có ranh giới thật rõ ràng.

Từ đó, tôi chỉ giữ ba tài khoản: Sinh hoạt, y tế và niềm vui tuổi già.

Tài khoản thứ nhất: Sinh hoạt - chỉ tiêu trong giới hạn đã định

Tài khoản sinh hoạt dùng để nhận lương hưu và thanh toán các khoản chi thường xuyên như ăn uống, điện nước, điện thoại, đi lại, hiếu hỷ và một phần hỗ trợ gia đình.

Nguyên tắc của tôi là tổng chi phí sinh hoạt không vượt quá 55-60% thu nhập cố định mỗi tháng.

Ví dụ, với mức lương hưu và thu nhập ổn định khoảng 10 triệu đồng/tháng, tôi chỉ chuyển 5,5-6 triệu đồng vào tài khoản sinh hoạt. Phần còn lại được chia sang tài khoản y tế và tài khoản niềm vui tuổi già ngay khi nhận tiền.

Việc chuyển tiền ngay từ đầu tháng rất quan trọng. Nếu để toàn bộ 10 triệu đồng trong một tài khoản, chúng ta thường có cảm giác mình vẫn còn nhiều tiền. Những khoản chi vài trăm nghìn vì thế dễ dàng được bỏ qua.

Nhưng khi tài khoản sinh hoạt chỉ có 6 triệu đồng, tôi buộc phải cân đối rõ ràng hơn.

Tài khoản này có thể tiêu gần hết mỗi tháng, nhưng không được phép vay ngược từ tài khoản y tế để bù vào.

Nếu tháng nào phát sinh đám cưới, sửa đồ gia dụng hoặc hỗ trợ con cháu, tôi phải cắt giảm ở khoản khác hoặc dùng phần tiền còn dư từ tháng trước. Quy tắc này giúp tôi tránh tình trạng lấy tiền dưỡng già để giải quyết mọi nhu cầu trước mắt.

Tài khoản thứ hai: Y tế - khoản tiền không cho mượn và không dùng hộ con

Sau tuổi 60, quỹ y tế không nên chỉ đủ để mua thuốc hàng tháng. Nó phải đủ sức xử lý những khoản chi đột ngột như khám chuyên sâu, điều trị ngoài danh mục bảo hiểm, thuê người chăm sóc hoặc phục hồi sau khi ra viện.

Tôi chuyển 25-30% thu nhập hàng tháng vào tài khoản này. Ngoài ra, một phần tiền tiết kiệm tích lũy trước khi nghỉ hưu cũng được đặt tại đây dưới dạng tiền gửi có thể rút linh hoạt.

Mục tiêu của tôi là quỹ y tế phải tương đương ít nhất 12-18 tháng chi phí sinh hoạt cơ bản.

Nếu chi phí thiết yếu của tôi khoảng 6 triệu đồng/tháng, quỹ dự phòng y tế nên đạt từ 72-108 triệu đồng. Với người có bệnh nền, không có bảo hiểm bổ sung hoặc sống một mình, con số này cần cao hơn.

Điều quan trọng nhất là tôi coi tài khoản y tế như một khoản tiền "không tồn tại" trong sinh hoạt hàng ngày.

Tôi không lấy tiền này để sửa nhà cho con, mua xe cho cháu hay góp vốn làm ăn cùng người thân. Nghe có vẻ cứng nhắc, nhưng sự thật là con cái còn có thời gian để kiếm lại tiền, còn người đã ngoài 60 tuổi thì không có nhiều cơ hội phục hồi tài chính nếu quỹ dưỡng già bị mất.

Giúp con không sai. Sai ở chỗ giúp đến mức bản thân không còn khả năng chi trả khi ốm đau.

Tài khoản thứ ba: Niềm vui tuổi già - tiền để sống, không chỉ để tồn tại

Nhiều người lớn tuổi chỉ có hai nhóm tiền: Tiền chi tiêu và tiền phòng bệnh. Họ tiết kiệm rất chặt, nhưng lại không dành khoản nào để tận hưởng cuộc sống.

Tôi từng nghĩ tiền uống cà phê, đi du lịch, mua một chậu cây hay tham gia lớp thể dục đều là những khoản có thể cắt. Nhưng nếu tuổi già chỉ xoay quanh việc trả hóa đơn và đề phòng bệnh tật, chúng ta rất dễ rơi vào cảm giác sống phụ thuộc, buồn chán và mất động lực.

Vì vậy, tôi dành khoảng 10-15% thu nhập cho tài khoản niềm vui tuổi già.

Với thu nhập 10 triệu đồng, số tiền này vào khoảng 1-1,5 triệu đồng mỗi tháng. Tôi có thể tích lũy trong vài tháng để đi du lịch ngắn ngày, mua món đồ mình thích, gặp gỡ bạn bè hoặc tham gia một hoạt động mới.

Tài khoản này có ba nguyên tắc.

- Thứ nhất, tiền được phép tiêu mà không cảm thấy có lỗi.

- Thứ hai, không vay từ tài khoản y tế để tăng mức hưởng thụ.

- Thứ ba, nếu không dùng hết, tiền được cộng dồn chứ không chuyển sang cho con cái chỉ vì "để đó cũng chẳng làm gì".

Người cao tuổi có quyền giữ một khoản tiền dành riêng cho sở thích cá nhân. Đây không phải tiêu xài hoang phí, mà là một phần của kế hoạch tài chính bền vững.

Công thức ba tài khoản dành cho người có thu nhập 10 triệu đồng

Một cách phân bổ tham khảo có thể như sau:

Đây không phải công thức cố định cho mọi gia đình.

Người đang có bệnh nền có thể tăng quỹ y tế lên 30-35%. Người còn phải trả tiền thuê nhà cần dành tỷ lệ lớn hơn cho sinh hoạt. Người có khoản tiết kiệm y tế đủ lớn có thể dành thêm tiền cho trải nghiệm và giao tiếp xã hội.

Điểm cốt lõi không nằm ở tỷ lệ chính xác, mà nằm ở việc mỗi đồng tiền đều có nhiệm vụ cụ thể.

Sau tuổi 60, càng ít tài khoản càng phải rõ nguyên tắc

Việc chỉ giữ ba tài khoản không có nghĩa là tôi bỏ hết tiền vào tài khoản thanh toán thông thường. Bên trong quỹ y tế vẫn có thể gồm tiền gửi ngắn hạn, tiền mặt dự phòng và các sản phẩm bảo hiểm phù hợp. Khoản chưa cần sử dụng trong tài khoản niềm vui tuổi già cũng có thể được gửi tiết kiệm.

Ba tài khoản thực chất là ba mục tiêu tài chính, không nhất thiết chỉ là ba số tài khoản ngân hàng.

Nhờ cách chia này, tôi biết chính xác giới hạn chi tiêu mỗi tháng, số tiền dành cho sức khỏe và khoản được phép dùng để tận hưởng cuộc sống. Tôi cũng dễ dàng từ chối những đề nghị hỗ trợ vượt khả năng hơn.

Khi con cái hỏi vay tiền, tôi không còn nhìn vào tổng số dư rồi nghĩ rằng mình vẫn còn khá nhiều. Tôi chỉ kiểm tra phần tiền thực sự có thể sử dụng mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt và y tế.

Sau tuổi 60, an toàn tài chính không nhất thiết đến từ việc có thật nhiều tiền. Nó đến từ việc biết rõ khoản nào được tiêu, khoản nào phải giữ và khoản nào giúp mình tiếp tục sống vui.

Ba tài khoản không khiến tôi giàu hơn ngay lập tức. Nhưng chúng giúp tôi không tiêu nhầm tiền chữa bệnh, không phụ thuộc hoàn toàn vào con cái và không biến những năm tháng nghỉ hưu thành một cuộc sống chỉ biết dè sẻn.

Đến cuối cùng, tiền dưỡng già cần bảo vệ được cả ba điều: cuộc sống hôm nay, sức khỏe ngày mai và niềm vui trong những năm tháng còn lại.