Xem phim Sex Education, tôi học được 1 câu đắt giá để dạy con: Sau nhiều năm, con trai tôi đã bước ra khỏi bóng tối tự ti!

Xem Sex Education, giữa rất nhiều câu thoại sắc sảo, cuộc đối thoại ngắn ngủi giữa Eric Effiong và Adam Groff lại là chi tiết khiến tôi khựng lại lâu nhất. Khi Adam – cậu thiếu niên luôn giấu mình sau lớp vỏ gai góc, bất cần – cay đắng thốt lên: "I feel like everyone hates me" (Tao có cảm giác như tất cả mọi người đều ghét tao), Eric đã nhìn thẳng vào cậu và đáp lại một câu nhẹ tênh nhưng sâu cay: "Well, it’s kind of hard to like someone who doesn’t like themselves" (Thì cũng khó mà thích một người thậm chí còn chẳng thích nổi chính bản thân họ).

Câu nói ấy như một tia sáng rọi thẳng vào góc khuất tâm lý của những đứa trẻ đang vật lộn với sự tự ti. Chúng ta thường có xu hướng đổ lỗi cho sự lạnh lùng của thế giới xung quanh, sợ hãi những ánh nhìn phán xét, mà quên mất rằng rào cản lớn nhất ngăn cách ta với mọi người không nằm ở người khác, mà nằm ngay ở sự chối bỏ chính mình.

Khoảnh khắc nghe Eric nói câu ấy, gương mặt đứa con trai đang tuổi lớn bỗng hiện lên rõ mồn một trong tâm trí tôi, mang theo một nỗi xót xa xen lẫn day dứt của người làm mẹ.

Bàn tay vụng về che đi nụ cười rạng rỡ

Con trai tôi là một cậu bé ngoan ngoãn, học rất giỏi và sống tình cảm. Ở nhà, mỗi khi con thoải mái nhất bên bố mẹ, con bộc lộ một khiếu hài hước tự nhiên vô cùng đáng yêu. Con biết cách pha trò dí dỏm, kể những câu chuyện duyên dáng khiến cả nhà cười nghiêng ngả. Tôi biết sâu bên trong cậu bé này là một tâm hồn ấm áp, thông minh và tràn đầy năng lượng tích cực.

Thế nhưng, bước chân ra khỏi ngưỡng cửa gia đình, con lại như biến thành một con người hoàn toàn khác: thu mình, rụt rè và luôn nơm nớp lo sợ.

Nguồn cơn của mọi sự tự ti ấy chỉ bắt nguồn từ một khuyết điểm nhỏ trên gương mặt: hàm của con hơi hô. Chỉ vì vài lời trêu chọc vô tâm của bạn bè thuở mới lớn, con bắt đầu hình thành thói quen luôn lấy tay che miệng mỗi khi cất lời hay bật cười. Con nói chuyện lí nhí trong cổ họng, ánh mắt lúc nào cũng nhìn xuống đất như sợ người đối diện sẽ chăm chăm nhìn vào hàm răng của mình.

Con tự dựng lên một bức tường vô hình ngăn cách bản thân với tập thể, tự gắn cho mình cái mác "xấu xí" và mặc định rằng chẳng ai muốn kết bạn hay lắng nghe một người như con.

Đỉnh điểm khiến tôi đau lòng là vào đợt thi học sinh giỏi cấp thành phố vừa rồi. Con xuất sắc giành giải Nhất môn Toán – niềm tự hào lớn lao mà cả trường đều ngưỡng mộ. Trong buổi lễ tuyên dương trước toàn trường, cô giáo chủ nhiệm tha thiết muốn con đại diện cho khối học sinh bước lên bục danh dự phát biểu cảm nghĩ. Đó đáng lẽ phải là giây phút con được tỏa sáng rực rỡ nhất sau bao tháng ngày miệt mài đèn sách.

Thế nhưng, con đã kiên quyết từ chối. Con lén đến gặp cô, nài nỉ xin nhường lại vinh dự ấy cho bạn đạt giải Nhì, chỉ vì một nỗi sợ hãi vô hình: con sợ đứng trước micro, sợ hàng trăm ánh mắt bên dưới sẽ soi mói nụ cười và khuôn miệng của mình. Nhìn con lặng lẽ đứng ở một góc khuất dưới sân trường vỗ tay cho người khác tỏa sáng thay mình, tim tôi như có ai bóp nghẹt.

Bài học thức tỉnh từ câu nói của Eric

Tối hôm đó, thấy con ngồi thẫn thờ bên bàn học, tôi không vội vàng trách móc hay giục giã con chuyện học hành. Tôi kéo ghế ngồi xuống cạnh con, nhẹ nhàng gỡ bàn tay đang vô thức đưa lên che miệng của con xuống, rồi kể cho con nghe về bộ phim Sex Education và câu nói của Eric.

Tôi nhìn sâu vào mắt con và bảo:

"Con có biết tại sao con luôn thấy ngột ngạt và nghĩ rằng mọi người xung quanh xa cách với con không? Không phải vì hàm răng của con đâu chàng trai. Mà là vì chính con đang ghét bỏ bản thân mình trước tiên. Đúng như Eric đã nói: Thật khó để người khác yêu mến một người khi chính người đó còn chẳng thích nổi bản thân mình".

Tôi chỉ cho con thấy sự thật: Khi con nói chuyện mà lấy tay che miệng, con phát đi tín hiệu rằng con đang phòng thủ, tự ti và không thoải mái. Sự ngượng ngùng ấy vô tình tạo ra một khoảng cách vô hình, khiến người đối diện cảm thấy bối rối và ngại tiếp cận. Thứ đẩy mọi người ra xa không phải là khuôn miệng của con, mà chính là sự rụt rè và nỗi sợ hãi mà con đang tự khoác lên mình.

"Ngoại hình là thứ bố mẹ cho con, nếu chưa hoàn hảo sau này mẹ con mình có thể niềng răng, chỉnh nha để con thấy vừa ý hơn. Nhưng sự thông minh, lòng tốt và cái duyên ngầm hài hước trong con thì không chiếc máy nắn răng nào tạo ra được. Một người chỉ thực sự xấu xí khi họ để sự tự ti bóp chết những giá trị tuyệt vời bên trong mình. Nếu con không dám tự hào về chính mình, thì làm sao người khác có thể nhìn thấy con tuyệt vời đến nhường nào?".

Học cách buông bàn tay che miệng để đón nhận thế giới

Những lời tâm sự từ đáy lòng của mẹ dường như đã chạm đúng vào nút thắt mà con chôn chặt bấy lâu. Đôi mắt con đỏ hoe, rồi con ôm lấy tôi khóc nức nở, lần đầu tiên con trút bỏ được gánh nặng của sự mặc cảm đã đè nặng lên vai suốt những năm tháng tuổi dậy thì.

Từ sau buổi tối hôm ấy, tôi nhìn thấy những nỗ lực thay đổi từng ngày của con trai. Mỗi lần con vô thức đưa tay lên che miệng khi cười, con lại giật mình nhớ lời mẹ dặn rồi từ từ hạ tay xuống, ngẩng cao đầu mỉm cười tự nhiên hơn. Con bắt đầu tham gia vào các buổi thảo luận nhóm ở lớp, tự tin cất giọng tranh luận và để cho sự hóm hỉnh vốn có của mình được tự do bộc lộ.

Và điều kỳ diệu đã xảy ra: chẳng có ai nhìn vào hàm răng của con để cười cợt cả. Bạn bè vây quanh con vì sự thông minh, sự nhiệt tình và những câu chuyện dí dỏm làm bừng sáng cả lớp học.

Khuyết điểm trên cơ thể ai cũng có, nhưng cách chúng ta đối diện với nó mới định hình nên giá trị của một con người. Một nụ cười chưa hoàn hảo nhưng rạng rỡ và tự tin vẫn luôn đẹp đẽ hơn ngàn lần một gương mặt thanh tú nhưng luôn u uất, sợ hãi. Tôi thầm cảm ơn câu thoại đắt giá của Eric năm ấy, bởi nó không chỉ giúp con trai tôi buông được bàn tay đang che giấu nụ cười, mà còn trao cho con chiếc chìa khóa quý giá nhất của cuộc đời: Phải học cách bao dung và yêu lấy chính bản thân mình trước, thì cả thế giới mới có lý do để mở rộng vòng tay đón nhận con.

Minh Châu