Vài giây của Trường Giang hút gần 1 triệu lượt xem: Vợ chồng cũng cần một ranh giới!

Hình ảnh cắt ra từ một clip sự kiện gần đây ghi lại khoảnh khắc Trường Giang đặt bút ký tên lên poster của hai vợ chồng đã làm nổ ra nhiều tranh cãi.

Có người bảo đó chỉ là một "chiêu" gây hài quen thuộc, một hành động vô tư trêu chọc giữa hai người đã là vợ chồng. Thế nhưng, đằng sau cái cớ "đùa cho vui" ấy là cả một thực trạng phổ biến nhưng đầy nhức nhối trong đời sống hôn nhân: Sự xóa bỏ ranh giới cơ thể và sự "vô tư đến mức vô duyên" của rất nhiều ông chồng dành cho người bạn đời của mình.

Khi "đã là vợ chồng" trở thành cái cớ để tước đoạt sự tôn trọng cơ bản

Trong văn hóa gia đình Á Đông, khi hai con người bước qua ngưỡng cửa hôn nhân, ranh giới cá nhân giữa họ thường bị xóa mờ một cách tùy tiện. Rất nhiều người đàn ông mặc định một tư duy nguy hại: "Đã là vợ chồng rồi thì cái gì chẳng thuộc về nhau, có gì mà phải giữ kẽ?".

Chính cái tư duy cho rằng người phụ nữ đã thuộc sở hữu của mình khiến họ sẵn sàng thực hiện những hành vi đụng chạm, trêu cợt mang tính chất nhạy cảm hoặc kém tinh tế dù là ở chốn riêng tư hay trước ống kính truyền thông và hàng ngàn ánh mắt công chúng. Hành động đặt nét mực vào vùng nhạy cảm trên bức ảnh của vợ trước đám đông không đơn thuần là thiếu tinh tế; nó phản ánh một sự vô thức coi thường ranh giới riêng tư và hình ảnh công cộng của người phụ nữ

Khi một câu đùa dựa trên việc "động chạm" hay làm xấu đi hình ảnh cá nhân của vợ để đổi lấy tiếng cười cho người ngoài, đó không còn là sự thân mật, đó là sự ích kỷ được bọc dưới vỏ bọc hài hước.

Góc nhìn tâm lý học

Dưới lăng kính tâm lý học xã hội, hành vi này liên quan trực tiếp đến khái niệm "Psychological Ownership" (Quyền sở hữu tâm lý) trong mối quan hệ. Khi một cá nhân coi đối phương là "tài sản" hoặc là một phần mở rộng của chính mình chứ không phải một cá thể độc lập có tôn nghiêm riêng, họ sẽ tự cho mình cái quyền được hành xử bất kỳ điều gì họ muốn lên "tài sản" đó.

Đặc biệt, trong nghiên cứu về Lòng thù hận nhân từ (Benevolent Sexism) và hành vi quấy rối nhẹ trong quan hệ thân mật, các nhà tâm lý học chỉ ra rằng: Các hành vi xâm phạm ranh giới (đụng chạm không phù hợp, đùa cợt mang tính tình dục hóa trước đám đông) nếu được lặp đi lặp lại dưới dạng "đùa vui" sẽ làm suy giảm sự tự chủ (autonomy) của nạn nhân.

Người thực hiện hành vi thường vô thức hạ thấp sự nghiêm trọng bằng lý do "Anh chỉ đùa thôi mà", khiến người bị ảnh hưởng rơi vào trạng thái bối rối: Nếu phản ứng thì bị dán nhãn là "làm quá", "không biết giỡn", nhưng nếu im lặng thì tâm lý lại phải chịu đựng sự tổn thương và coi thường.

Nhiều nghiên cứu về mối quan hệ vợ chồng cũng khẳng định: Sự tôn trọng ranh giới cơ thể và hình ảnh cá nhân ngay cả trong hôn nhân là yếu tố cốt lõi quyết định độ bền vững của hạnh phúc. Một khi ranh giới ấy bị lấn kẹp thường xuyên dưới danh nghĩa "thân thiết", người vợ sẽ dần cảm thấy hình ảnh và sự tự trọng của mình bị hạ thấp.

Sự "vô tư" của đàn ông và cái giá người phụ nữ phải gánh chịu

Đã bao lần chúng ta chứng kiến những ông chồng thản nhiên lấy ngoại hình, vóc dáng sau sinh, hay những nhược điểm riêng tư của vợ ra làm trò cười cho bàn nhậu? Đã bao lần những cú vỗ mông, những câu trêu đạo mang tính tình dục hóa được thực hiện trước mặt người ngoài như một cách "khẳng định chủ quyền"?

Những hành vi ấy thường được lấp liếm bằng hai từ "vô tư". Nhưng cái vô tư làm tổn thương danh dự của người khác thì bản chất của nó là sự vô duyên và thiếu tôn trọng.

Người đàn ông có thể cười xòa rồi quên ngay sau đó. Nhưng người phụ nữ – đối tượng của câu đùa hay hành vi đó lại phải hứng chịu sự đánh giá của đám đông, cảm giác ngượng ngùng và tủi thân giấu kín. Trong trường hợp của các nghệ sĩ, tấm ảnh bị ký đè lên vùng nhạy cảm sẽ mãi mãi lưu lại trên không gian mạng như một lát cắt về sự tùy tiện, chứ chẳng mấy ai nhìn vào đó mà thấy được cái gọi là "hạnh phúc ngọt ngào".

Trọng tâm của câu chuyện không phải là dồn một người nổi tiếng vào thế bị chỉ trích, mà là một lời thức tỉnh cho tất cả những người đang ở trong một mối quan hệ: Hôn nhân chưa bao giờ là tấm thẻ vạn năng cho phép chúng ta tước đi sự tôn trọng tối thiểu dành cho bạn đời.

Đàn ông tử tế và bản lĩnh không khẳng định "chủ quyền" hay tình yêu bằng những câu đùa cợt nhã, những cú đụng chạm thiếu tinh tế ở nơi công cộng. Đừng biến sự "vô tư" của mình thành nỗi ám ảnh và gánh nặng tủi thân cho người phụ nữ bên cạnh.