Từ quan họ "Bèo dạt mây trôi" đến phù sa Mekong: "Beauty, Still" khép màn, Sài Gòn có thêm điểm hẹn nghệ thuật đương đại

Sau ba suất diễn vào ngày 26 và 27/9/2026, chương trình "Beauty, Still" đã chính thức khép lại tại Saigon Art Hub (SAH). Đây là chương trình biểu diễn đầu tiên giới thiệu SAH đến công chúng, và cũng là lời chào mà không gian này gửi đến khán giả Sài Gòn bằng chính ngôn ngữ nó theo đuổi: cởi mở, đa dạng và đặt nghệ thuật ở vị trí trung tâm. Theo ban tổ chức, ba đêm diễn đã đón đại diện các cơ quan lãnh sự, nhiều nghệ sĩ gạo cội cùng đông đảo người trẻ đang hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo.

"Beauty, Still" quy tụ bốn tác phẩm thuộc bốn hình thức nghệ thuật khác nhau gồm múa đương đại "Mélange", tác phẩm âm nhạc "Phận", video art "Becoming Alluvium" và múa đương đại "Kliselamef (Female Silk)". Mỗi tác phẩm mang một thế giới riêng, nhưng cùng gặp nhau ở những suy tưởng về con người, thiên nhiên, ký ức và vẻ đẹp nằm trong chuyển động của đời sống.

Hai vở múa, hai cách để cơ thể lên tiếng

Mở màn chương trình là "Mélange", tác phẩm của biên đạo Hàn Quốc Lim Sun-young, hiện là biên đạo của Arabesque Dance Company. Vở múa không kể chuyện theo tuyến tính mà bắt đầu từ những mảnh vỡ của cảm giác như âm thanh, nhịp điệu, hơi thở, không gian, rồi để chúng hòa quyện, va chạm và chuyển hóa thành chuyển động. Cơ thể trên sân khấu liên tục đổi trạng thái, có lúc mềm như làn hơi lướt qua da, có lúc dồn dập theo nhịp, rồi bất chợt lắng lại trong những khoảng tĩnh, trước khi các chuyển động riêng lẻ tìm thấy nhau thành một dòng chảy liền mạch.

"Mélange" từng được công diễn tại Goyang International Dance Festival (Hàn Quốc) năm 2025. Điều đáng chú ý nằm ở hậu trường của tác phẩm: để đưa vở diễn đến sân khấu Việt Nam, Lim Sun-young và Arabesque Vietnam đã duy trì quá trình tập luyện trực tuyến trong thời gian dài, vượt qua khoảng cách địa lý, rào cản ngôn ngữ và chênh lệch múi giờ để hoàn thiện từng chuyển động. Từ những buổi tập online, tác phẩm đã đi đến sân khấu quốc tế tại Goyang và nay có mặt trong "Beauty, Still" tại TP.HCM.

Khép lại chương trình là "Kliselamef (Female Silk)", vở múa do biên đạo Nguyễn Tấn Lộc sáng tạo và dàn dựng cùng Arabesque Vietnam. Lấy cảm hứng từ câu ca dao "Thân em như tấm lụa đào", tác phẩm mở đầu bằng những chuyển động mềm mại, thướt tha gợi hình ảnh tấm lụa mong manh, nhưng càng về sau các đường nét càng trở nên mạnh mẽ, quyết liệt và đầy nội lực. Cơ thể khi mềm như lụa, khi căng lên trước thử thách, rồi lại tìm được thăng bằng để bước tiếp. Để có chất liệu cho vai diễn, các diễn viên múa đã đọc những tác phẩm văn học viết về người phụ nữ Việt Nam, đồng thời quan sát chính mẹ, chị, em gái và những người phụ nữ họ gặp trong đời sống hằng ngày.

Đồng hành cùng ngôn ngữ hình thể là thiết kế âm nhạc của Tôn Thất An và thiết kế trang phục của Kiều Việt Liên. "Kliselamef" từng được trình diễn tại Festival múa đương đại quốc tế Italy 2023 và The 29th Changmu International Performing Arts Festival tại Hàn Quốc, được ê-kíp xem như lời tri ân dành cho những người phụ nữ Việt Nam mang trong mình vẻ đẹp bền bỉ.

Khi quan họ gặp Habanera và dòng Mekong lần đầu về nước

Nếu hai vở múa kể chuyện bằng cơ thể, "Phận" lại kể bằng thanh âm. Tác phẩm bắt đầu từ cuộc gặp gỡ giữa "Bèo dạt mây trôi", làn điệu dân ca quan họ Bắc Ninh, với "Habanera", giai điệu phương Tây quyến rũ và mãnh liệt. Hai thế giới âm nhạc tưởng như cách biệt lại cùng hướng về một câu chuyện quen thuộc là người phụ nữ. A cappella, opera, piano, cello và đàn kìm lần lượt xuất hiện, đối thoại, va chạm rồi nâng đỡ nhau để dựng nên một chân dung nhiều lớp. Phần hòa âm, phối khí do nhạc sĩ Võ Thiện Thanh đảm nhận, cùng sự đồng hành của giảng viên thanh nhạc Ngọc Tuyền, các tài năng trẻ từ Nhạc viện TP.HCM và dàn hợp xướng Saigon Choir.

Ở một nhịp chậm hơn, video art "Becoming Alluvium" của nghệ sĩ thị giác Thảo Nguyên Phan đưa khán giả về với dòng Mekong. Qua những hình ảnh đan xen giữa hiện thực và giả tưởng, phù sa, mặt nước, cảnh quan cùng dấu vết con người hiện lên thành một dòng hình ảnh có lúc mơ hồ, có lúc ám ảnh. Đằng sau vẻ đẹp ấy là những đổi thay đang diễn ra từng ngày khi dòng sông và hệ sinh thái của nó chịu tác động ngày càng sâu rộng từ con người. Tác phẩm được sản xuất trong khuôn khổ Han Nefkens Foundation - LOOP Barcelona Video Art Award 2018, từng được giới thiệu tại Fundació Joan Miró (Barcelona), WIELS (Brussels), Chisenhale Gallery (London) cùng nhiều chương trình quốc tế. "Beauty, Still" là lần đầu tiên tác phẩm đến với khán giả Việt Nam.

Không gian trình diễn cũng là một phần đáng chú ý của chương trình. Lam Weaving Spaces thiết kế khu vực biểu diễn theo ý tưởng một "tổ kén" bao bọc cả sân khấu lẫn khán giả, tạo cảm giác gần gũi và tập trung. Đường nét, chất liệu được tiết chế tối đa để không gian không trở thành lớp trang trí độc lập mà giữ mọi sự chú ý cho cơ thể, thanh âm, ánh sáng và hình ảnh trên sân khấu.

Saigon Art Hub và tham vọng một điểm hẹn dài hạn

Nằm tại trung tâm phường Sài Gòn, TP.HCM, Saigon Art Hub được thành lập bởi Giám đốc nghệ thuật, biên đạo Nguyễn Tấn Lộc, đạo diễn sân khấu Cao Trung Hiếu, Giám đốc sản xuất Andy Võ và Giám đốc sáng tạo Huy Nguyễn, cùng các thành viên sáng tạo đến từ Nhà hát Bến Thành, Đoàn múa Arabesque Vietnam, STORII và Viet Vision.

SAH được định hướng là một nền tảng trình diễn nghệ thuật dài hạn, nơi nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo gặp gỡ, ươm tạo ý tưởng và phát triển tác phẩm. Không giới hạn trong một loại hình, không gian này hướng đến múa, âm nhạc, sân khấu, nghệ thuật thị giác, điện ảnh và các thực hành sáng tạo đương đại, đồng thời mở rộng kết nối giữa nghệ sĩ Việt Nam với cộng đồng nghệ thuật quốc tế. Sau "Beauty, Still", SAH dự kiến tiếp tục ra mắt những tác phẩm, dự án mới của nghệ sĩ trong và ngoài nước, từng bước xây dựng một điểm gặp gỡ lâu dài cho nghệ sĩ và công chúng Sài Gòn.