Từ nồi đất truyền thống đến nồi sứ hiện đại: Người tiêu dùng đang tìm kiếm điều gì?

Giữa những lựa chọn ngày càng đa dạng, từ nồi đất truyền thống, nồi gốm tráng men đến nồi phủ chống dính gốc gốm hay nồi sứ nung ở nhiệt độ cao, người nội trợ cần hiểu rõ đặc tính từng chất liệu để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Xu hướng nấu chậm: Khi người tiêu dùng tìm lại hương vị bữa cơm nhà

Theo báo cáo phân tích dữ liệu mạng xã hội của Kompa.ai công bố tháng 6/2025, hơn 62% người dùng Việt cho biết thường xuyên nấu ăn tại nhà, xem đây là lựa chọn vì sức khỏe chứ không chỉ để tiết kiệm. Cùng lúc, khảo sát Voice of the Consumer 2025 của PwC ghi nhận 74% người tiêu dùng Việt rất lo ngại về thực phẩm siêu chế biến và dư lượng thuốc trừ sâu, cao hơn mức trung bình khu vực.

Giữa nhịp sống bận rộn, những bữa cơm nhà với món kho rim riu, nồi canh hầm nóng hổi vẫn có sức hấp dẫn riêng. Không cầu kỳ trong cách chế biến, nhiều món ăn truyền thống lại cần đến một điều tưởng chừng giản dị: thời gian.

Nấu chậm ở nhiệt độ phù hợp giúp nguyên liệu chín từ từ, gia vị có thời gian thẩm thấu và hương vị phát triển hài hòa. Đây cũng là lý do những chiếc nồi đất từ lâu đã gắn bó với gian bếp Việt, đặc biệt trong các món kho, hầm cần duy trì nhiệt ổn định.

Tuy nhiên, người nội trợ ngày nay không chỉ quan tâm món ăn có ngon hay không. Một chiếc nồi còn cần đáp ứng những yêu cầu về độ bền, khả năng vệ sinh, tính tiện dụng và sự an toàn khi sử dụng lâu dài.

Theo bếp trưởng Lê Văn Tính của nhà hàng MAMMOM (Ba Đình, Hà Nội), địa chỉ ẩm thực Việt được MICHELIN Guide Vietnam 2026 vinh danh ở hạng mục Bib Gourmand, chất liệu dụng cụ nấu có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình chế biến, đặc biệt với những món cần đun lâu.

"Nồi đất có khả năng giữ nhiệt tốt, giúp món ăn duy trì độ nóng ổn định ngay cả khi đã tắt bếp. Nhờ đó, gia vị có thêm thời gian thấm sâu vào nguyên liệu, nước kho cũng có độ đậm đà hơn nếu được nấu đúng cách", anh chia sẻ.

Bếp trưởng Lê Văn Tính chia sẻ vai trò của chất liệu nồi trong chế biến các món kho, hầm

Từ nồi đất đến nồi gốm sứ: Chất liệu thay đổi, trải nghiệm nấu nướng khác biệt

Dù có ưu điểm giữ nhiệt, nồi đất truyền thống cũng tồn tại những hạn chế nhất định. Cấu trúc thường có độ xốp và khả năng hút nước tương đối cao khiến một số loại nồi dễ lưu mùi thực phẩm, khó vệ sinh và có nguy cơ nứt khi nhiệt độ thay đổi đột ngột.

Để hạn chế tình trạng thấm hút, nhiều nồi, chảo gốm sứ được phủ thêm lớp men, tạo bề mặt nhẵn và thuận tiện khi vệ sinh. Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm còn phụ thuộc vào nguyên liệu và công nghệ chế tác. Với những loại nồi không rõ nguồn gốc, thành phần nguyên liệu hoặc lớp men không phù hợp có thể tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm các chất không mong muốn vào thực phẩm, nhất là khi tiếp xúc kéo dài với món ăn có tính axit.

Bên cạnh những băn khoăn về gốm sứ truyền thống, thị trường dụng cụ nấu còn đặt ra một vấn đề khác: tên gọi sản phẩm đôi khi khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về vật liệu thực sự tiếp xúc với thức ăn.

Không ít loại nồi, chảo được quảng bá bằng những tên gọi như "ceramic", "phủ sứ" hoặc "chống dính gốm sứ". Tuy nhiên, một số sản phẩm thực chất có thân kim loại, thường là nhôm, được phủ lớp chống dính gốc gốm trên bề mặt, thay vì có phần thân được chế tác từ sứ và nung ở nhiệt độ cao.

Lớp phủ chống dính gốc gốm thường được hình thành từ các hợp chất chứa silicon, tạo bề mặt ít bám dính và thuận tiện khi chế biến. Một số dòng sản phẩm khác sử dụng lớp phủ chứa PTFE, vật liệu chống dính quen thuộc. Mỗi loại có đặc tính và yêu cầu sử dụng riêng, không thể đánh giá mức độ an toàn chỉ dựa trên tên gọi.

Điểm cần lưu ý là lớp phủ chống dính có thể bị trầy xước, mài mòn hoặc suy giảm tính năng theo thời gian, đặc biệt khi sử dụng ở nhiệt độ không phù hợp hoặc vệ sinh bằng dụng cụ có tính mài mòn cao. Vì vậy, người dùng cần hiểu rõ cấu tạo sản phẩm, giới hạn nhiệt độ và hướng dẫn bảo quản.

Những tên gọi dễ gây liên tưởng đến gốm sứ có thể khiến người mua hiểu chưa đầy đủ về cấu tạo sản phẩm. Thay vì mặc nhiên cho rằng mọi sản phẩm được quảng bá là sứ đều giống nhau, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ vật liệu thực sự tiếp xúc với thực phẩm.

Giữ vị ngon truyền thống, đáp ứng nhu cầu của căn bếp hiện đại

Với những món kho, hầm cần đun lâu, một chiếc nồi phù hợp không chỉ giúp duy trì nhiệt ổn định mà còn cần đáp ứng các yêu cầu về độ bền, khả năng vệ sinh và an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm.

Theo bếp trưởng Lê Văn Tính, việc kiểm soát nhiệt đóng vai trò quan trọng trong quá trình chế biến. "Khi nhiệt được phân bổ phù hợp, thịt sẽ mềm dần, các thớ thịt có thời gian ngấm gia vị mà vẫn giữ được độ săn chắc cần thiết, không bị co rút quá nhanh hoặc nát do sôi mạnh", anh phân tích.

Ngoài khả năng giữ nhiệt, người nội trợ cần quan tâm đến chất liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, nhất là khi chế biến món có vị chua, mặn hoặc đun trong thời gian dài. Một chiếc nồi có nguồn gốc rõ ràng, bề mặt hoàn thiện tốt, ít lưu mùi, dễ vệ sinh và chịu được sự thay đổi nhiệt độ trong phạm vi thiết kế sẽ mang lại trải nghiệm nấu nướng thuận tiện, an tâm hơn.

Những yêu cầu ấy cũng thúc đẩy sự phát triển của công nghệ chế tác gốm sứ. Từ nồi đất truyền thống đến các dòng nồi sứ nung ở nhiệt độ cao, những cải tiến về nguyên liệu và kỹ thuật sản xuất ngày càng mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng. Trong đó, sứ nung ở nhiệt độ cao có thể tạo nên xương sứ đặc chắc, độ hút nước thấp, góp phần hạn chế thấm hút và lưu mùi thực phẩm.

Bên cạnh nồi sứ tráng men quen thuộc, sứ không phủ men cũng mở ra một hướng phát triển mới. Thay vì sử dụng lớp men để hoàn thiện bề mặt, các nhà sản xuất tập trung nghiên cứu thành phần nguyên liệu và công nghệ nung, hướng đến khả năng chịu nhiệt, độ bền và trải nghiệm nấu nướng tối ưu, giúp duy trì nhiệt ổn định, khơi dậy hương vị tự nhiên của thực phẩm.

Đó cũng là cách công nghệ hiện đại tiếp nối những giá trị nấu nướng truyền thống, gìn giữ ưu điểm của những chất liệu quen thuộc, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu của căn bếp hôm nay.

Sau cùng, điều người nội trợ tìm kiếm không chỉ là một chiếc nồi giúp giữ trọn hương vị nguyên bản của món ăn, mà còn phải an toàn cho sức khỏe gia đình. Bởi một bữa ăn ngon không chỉ được cảm nhận qua hương vị, mà còn từ sự an tâm trong từng lựa chọn dành cho những người thân yêu.