TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: “Thành công trong IVF không chỉ tính bằng tỷ lệ có thai, mà còn phải hướng đến trải nghiệm điều trị tốt nhất”

Trong hơn hai thập niên gắn bó với lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc IVF Tâm Anh, là người đầu tiên đi cùng hành trình ngành hỗ trợ sinh sản Việt Nam từ ‘số 0’ đến cơ hội trở thành quốc gia trong đào tạo thực hành IVF quốc tế.

Đào tạo IVF không phải là đứng giảng bài mà bác sĩ phải được làm được việc trong 'môi trường thật'

Thưa ông, gần đây có nhiều đoàn bác sĩ quốc tế đến Việt Nam học thực hành IVF, một ví dụ cụ thể như đoàn bác sĩ từ Victory IVF (Malaysia) vừa lựa chọn IVF Tâm Anh để tham gia chương trình đào tạo và quan sát lâm sàng. Ông đánh giá thế nào về sự kiện này?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Tôi cho rằng đây là một bước chuyển tự nhiên khi năng lực chuyên môn đạt đến một ngưỡng nhất định. Trước đây, chúng ta cử bác sĩ đi học ở nước ngoài vì họ có công nghệ, có hệ thống chuẩn hóa. Nay, khi Việt Nam có những trung tâm đạt tiêu chuẩn tương đương, việc đồng nghiệp quốc tế tìm đến là điều có thể dự đoán.

Đào tạo trong IVF không phải là đứng giảng bài mà bác sĩ phải được làm được việc trong môi trường thật có áp lực và trách nhiệm. Khi một trung tâm có đủ số lượng ca bệnh, đủ công nghệ, đủ đội ngũ và đủ dữ liệu để chứng minh hiệu quả, nó tự khắc trở thành điểm đến về đào tạo.

PGS vừa nói đến "môi trường thật", vì sao yếu tố này quan trọng đến vậy trong IVF?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: IVF là lĩnh vực mà sai số tính bằng micromet và giây. Từ thao tác tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) đến việc đánh giá động học phát triển phôi, mọi chi tiết đều quyết định kết quả. Những kỹ năng này không thể thành thục qua lý thuyết.

Ngay cả khi đọc hàng trăm bài báo khoa học, nhưng nếu chưa thực hành trong phòng lab đạt chuẩn thì chưa thực sự hiểu IVF. Đào tạo thực hành phải diễn ra trong môi trường được kiểm soát nghiêm ngặt, nơi học viên vừa học kỹ thuật, vừa hiểu vì sao môi trường vi mô lại ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống của phôi.

Người ta nói phòng Lab luôn được xem là "trái tim" của trung tâm IVF, vậy bên trong phòng Lab vừa được vinh danh là Top 1 ASEAN có gì?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Chúng tôi đầu tư theo triết lý đồng bộ. Phòng Lab tại IVF Tâm Anh có thể nói là hiện đại bậc nhất Việt Nam và khu vực với tiêu chuẩn "Lab trong Lab" ISO. Tại đây được thiết kế khép kín, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, áp suất dương và chất lượng không khí theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Hệ thống tủ nuôi cấy phôi tích hợp camera theo dõi liên tục giúp đánh giá phôi mà không cần đưa ra khỏi môi trường ổn định.

Phôi là một cấu trúc sống cực kỳ nhạy cảm. Mỗi lần thay đổi nhiệt độ, mỗi lần mở tủ, đều là một lần tạo ra biến động. Vì vậy, chuẩn hóa môi trường là điều kiện tiên quyết để nâng cao tỷ lệ phôi tốt và tỷ lệ có thai.

Tuy nhiên, tôi cũng luôn nói rằng máy móc chỉ là phương tiện. Người vận hành mới quyết định giá trị cuối cùng.

Không có hai ca IVF nào hoàn toàn giống nhau, kinh nghiệm giúp nhận ra khác biệt rất nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn

Nghĩa là dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, AI có phát triển ra sao thì con người luôn đóng vai trò trung tâm?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Phôi học là lĩnh vực đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm tích lũy qua hàng nghìn ca. Đội ngũ phôi học làm việc với khối lượng ca lớn mỗi ngày, xử lý nhiều tình huống phức tạp như noãn kém chất lượng, tinh trùng yếu nặng, bệnh nhân thất bại IVF nhiều lần.

Không có hai ca IVF nào hoàn toàn giống nhau. Kinh nghiệm là thứ giúp bạn nhận ra sự khác biệt rất nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn. Khi đào tạo, chúng tôi không chỉ truyền đạt thao tác chuẩn, mà còn chia sẻ cách tư duy khi đứng trước một tình huống khó.

Ngoài kỹ thuật tiên tiến, triết lý điều trị được truyền tải trong quá trình đào tạo như thế nào?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: IVF không phải dây chuyền sản xuất. IVF là y học cá thể hóa ở mức cao. Học viên được yêu cầu phân tích hồ sơ chi tiết, hiểu dự trữ buồng trứng, nội tiết, chất lượng tinh trùng, từ đó thiết kế phác đồ riêng thay vì sao chép máy móc.

Chúng tôi nhấn mạnh cá thể hóa. Không có một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân. Mỗi cặp vợ chồng là một câu chuyện riêng về sinh học, tuổi tác, tiền sử bệnh và cả yếu tố tâm lý.

Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực, đâu là yếu tố giúp duy trì tính khách quan và khoa học trong điều trị IVF?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Dữ liệu. Chúng tôi số hóa toàn bộ quy trình, từ chỉ số môi trường phòng lab đến kết quả phôi và tỷ lệ có thai. Mỗi quyết định chuyên môn đều có cơ sở dữ liệu đi kèm.

Y học hiện đại phải dựa trên bằng chứng, không dựa trên cảm tính. Khi có hệ thống dữ liệu đầy đủ, chúng tôi có thể phân tích, điều chỉnh và cải tiến liên tục. Đây cũng là nền tảng để đào tạo minh bạch, giúp học viên hiểu rõ mối liên hệ giữa thao tác và kết quả.

Theo ông việc đón các đoàn bác sĩ quốc tế là áp lực hay cơ hội cho đội ngũ hỗ trợ sinh sản trong nước?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Tôi luôn tin rằng đào tạo là quá trình hai chiều. Khi bạn chia sẻ kiến thức, bạn cũng đang tự nâng mình lên. Đó là động lực. Khi đào tạo cho người khác, bạn buộc phải chuẩn hóa và cập nhật liên tục. Các buổi hội chẩn đa quốc gia, thảo luận ca khó, so sánh phác đồ giúp chúng tôi mở rộng góc nhìn.

IVF Việt Nam đi sau thế giới 2 thập kỷ song theo đánh giá của PGS vị thế hiện nay chúng đang đứng ở đâu trong "bản đồ IVF" khu vực và thế giới?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Danh tiếng không đến từ một vài ca thành công, mà từ hàng nghìn ca được thực hiện một cách nhất quán, chuẩn mực và có trách nhiệm. Chúng ta đã tiệm cận chuẩn mực quốc tế ở nhiều khía cạnh. Điều quan trọng là giữ được sự bền vững.

IVF Tâm Anh vừa được vinh danh "Top 1 hệ thống hỗ trợ sinh sản ASEAN 2026", 6 lần liên tiếp đạt chứng nhận RTAC. Nhưng cuối cùng, thành công trong IVF không chỉ là tỷ lệ có thai, mà còn tính bằng an toàn, sự minh bạch và hài lòng của người bệnh".

Từ hướng đào tạo có tính quốc tế, ông kỳ vọng gì cho IVF trong nước cũng như đơn vị mình đang quản lý?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Chúng tôi không muốn chỉ đi theo xu hướng, chúng tôi muốn tham gia định hình xu hướng. Điều đó đòi hỏi đầu tư liên tục vào nghiên cứu, hợp tác quốc tế và đào tạo thế hệ kế cận.

Tôi kỳ vọng Việt Nam không chỉ là nơi đào tạo kỹ thuật, mà còn đóng góp nhiều hơn cho nghiên cứu khoa học trong IVF, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân châu Á.

Tất cả những điều này quay trở lại cũng vì mục tiêu phục vụ người bệnh?

TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng: Đúng vậy, điều quan trọng nhất không phải chúng ta đào tạo được bao nhiêu người, mà là mỗi bệnh nhân bước ra khỏi đây không chỉ chạm tới giấc mơ làm cha mẹ một cách an toàn và sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh mà còn được trải nghiệm chất lượng điều trị tốt nhất.