Sau một lần đến thăm viện dưỡng lão, tôi mới hiểu: Biết “giữ lại một phần” với con cái là sự tỉnh táo lớn nhất của cha mẹ khi về già

Hiểu Đan (Theo Sohu),

Trả con cái về với cuộc sống của chúng, trả bản thân về với cuộc đời của mình, đó mới là cách tốt nhất để hai thế hệ cùng được sống trọn vẹn.

* Tác giả: Thập Điểm Tâm Lý

Tháng trước, trong một lần đến viện dưỡng lão thăm người quen, tôi gặp một bà cụ 72 tuổi đã sống ở đó gần hai năm. Những ngày đầu mới chuyển đến, bà thường ngồi trước cửa chờ con trai đến thăm, luôn miệng khen con hiếu thảo và kể rằng con đã hứa sẽ đón bà về khi sửa sang xong nhà mới. Nhưng theo thời gian, bà không còn nhắc đến lời hứa ấy nữa.

Bà từng một mình nuôi con trai khôn lớn sau khi chồng mất. Để có tiền cho con học đại học, bà bán căn nhà duy nhất của gia đình. Khi con kết hôn, bà góp phần lớn tiền sính lễ; đến lúc cháu nội chào đời, bà lại sang chăm sóc suốt nhiều năm. Bà nghĩ rằng mình đã dành cả cuộc đời cho con thì khi về già, chắc chắn sẽ được sống trong cảnh con cháu quây quần.

Thế nhưng, khi cháu trai vào cấp hai, con dâu cho biết nhà không còn đủ chỗ ở. Căn nhà cũ ở quê đã bán từ lâu, bà không còn nơi nào để trở về. Con trai đưa mẹ vào viện dưỡng lão, nói rằng chỉ ở tạm, sau này điều kiện tốt hơn sẽ đón bà về. Hai năm trôi qua, con vẫn đóng viện phí và thỉnh thoảng đến thăm, nhưng lời hứa đón mẹ về dường như ngày càng xa vời.

Bà nói một câu khiến người nghe không khỏi chạnh lòng: “Điều ngốc nghếch nhất khi về già là đặt tất cả trứng vào cùng một chiếc giỏ mang tên con cái”.

Câu chuyện ấy đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm: cha mẹ yêu thương, hy sinh cho con là điều tự nhiên, nhưng nếu cho đi tất cả mà không giữ lại chỗ dựa cho mình, tuổi già có thể trở nên rất chông chênh.

Ảnh minh hoạ (Sohu)

1. Đừng nghĩ hy sinh tất cả thì chắc chắn sẽ nhận lại lòng biết ơn

Nhiều cha mẹ luôn tin rằng chỉ cần dành cho con những điều tốt đẹp nhất, sau này con sẽ hiểu và báo đáp. Nhưng thực tế, sự hy sinh không phải lúc nào cũng đổi được lòng biết ơn.

Có một người cha 51 tuổi, tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, làm tổng biên tập một cơ quan truyền thông. Ông đều đặn gửi cho con gái 23 tuổi đang du học 11.000 nhân dân tệ mỗi tháng. Khi phát hiện con sử dụng cả thẻ tín dụng dành cho trường hợp khẩn cấp, ông nhắc con kiểm soát chi tiêu, bởi bản thân cũng đã lớn tuổi và không thể chu cấp mãi.

Để con hiểu hoàn cảnh của mình, ông gửi một bức ảnh bữa ăn đơn sơ chỉ có cháo kê và rau. Nhưng cô con gái không thông cảm, tiếp tục đòi tiền, thậm chí nói rằng nếu không nuôi nổi con thì ngay từ đầu đừng sinh con ra. Sau đó, cô còn đăng cuộc trò chuyện lên mạng xã hội, công khai chỉ trích cha mẹ.

Câu chuyện khiến nhiều người bất bình, đồng thời cho thấy một điều: khi trẻ đã quen với việc được đáp ứng mọi nhu cầu, sự hỗ trợ của cha mẹ có thể dần bị xem như nghĩa vụ hiển nhiên. Không phải đứa trẻ nào cũng cố tình vô ơn, nhưng nếu cha mẹ làm thay mọi việc, cho đi mọi thứ mà không để con hiểu giá trị của những điều mình nhận được, trẻ sẽ khó học được cách trân trọng.

Yêu thương con không có nghĩa là phải đáp ứng mọi yêu cầu. Cha mẹ cần giúp con hiểu rằng sự chăm sóc và hỗ trợ đều được tạo nên từ rất nhiều công sức, chứ không phải thứ con mặc nhiên có quyền đòi hỏi. Biết giữ lại một giới hạn phù hợp cũng là cách để con học cách trân quý tình thân.

2. Đừng đặt toàn bộ hy vọng tuổi già lên vai con cái

Trong tác phẩm Nói về trẻ em, nhà thơ Kahlil Gibran từng viết rằng con cái không phải là tài sản của cha mẹ. Chúng đến với thế giới thông qua cha mẹ nhưng có cuộc đời và con đường riêng. Dù vậy, không ít phụ huynh vẫn xem con là phần nối dài của cuộc đời mình, cho rằng chỉ cần con thành đạt, hiếu thảo thì tuổi già của mình sẽ hạnh phúc. Họ sẵn sàng chịu thiệt thòi, miễn con có được cuộc sống tốt hơn.

Điều đáng suy ngẫm không phải là cha mẹ không nên giúp con, mà là trong lúc dành tất cả cho con, họ đã quên giữ cho mình một chỗ đứng. Khi đặt toàn bộ hy vọng vào con cái, cha mẹ cũng vô tình trao quyền chủ động cuộc sống của mình cho người khác.

Con trưởng thành sẽ có gia đình, công việc và những trách nhiệm riêng. Không phải lúc nào chúng cũng có thể đặt cha mẹ lên trước mọi việc. Vì vậy, cha mẹ cần học cách buông bớt kỳ vọng, tôn trọng cuộc sống riêng của con và cũng xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa cho chính mình.

3. Biết giữ lại một phần cho mình là sự tỉnh táo khi về già

Sự bình thản tuổi già không chỉ đến từ việc có con cái hiếu thuận, mà còn phụ thuộc vào những gì mỗi người tự chuẩn bị: tài chính, sức khỏe, sở thích, các mối quan hệ và khả năng tự chủ.

Có ba điều cha mẹ nên giữ lại.

Thứ nhất là một khoản tài chính dự phòng. Giúp đỡ con cái không có nghĩa phải vét cạn tiền bạc của mình. Trước khi cho con một khoản tiền lớn, cha mẹ nên cân nhắc liệu bản thân còn đủ chi tiêu và có khoản dự phòng khi ốm đau, gặp biến cố hay không. Nếu đã trao hết tài sản, đến lúc chính mình cần giúp đỡ mà con cũng khó khăn, cha mẹ sẽ rơi vào thế bị động.

Thứ hai là một cuộc sống riêng. Sau khi nghỉ hưu, cha mẹ không nên dành toàn bộ thời gian để chăm cháu hay lo liệu mọi việc cho con. Hãy duy trì sở thích, gặp gỡ bạn bè, tham gia những hoạt động phù hợp và dành thời gian chăm sóc bản thân. Khi con cần, cha mẹ có thể hỗ trợ; khi con bận rộn, bản thân vẫn có cuộc sống để tận hưởng, không rơi vào cảm giác trống trải vì mọi niềm vui đều phụ thuộc vào con.

Thứ ba là một khoảng cách kỳ vọng vừa đủ trong tình cảm. Mong con hiếu thảo là điều chính đáng, nhưng không nên đòi hỏi con phải xem cha mẹ là ưu tiên duy nhất. Con có gia đình nhỏ, công việc và những áp lực riêng. Nếu cha mẹ thường xuyên theo sát, can thiệp hoặc mong con đáp ứng mọi nhu cầu tình cảm, mối quan hệ giữa hai thế hệ có thể trở nên căng thẳng.

Hạ thấp kỳ vọng không phải là từ bỏ tình thân, mà là hiểu rằng con có cuộc đời riêng và cha mẹ cũng cần sống cuộc đời của mình. Khi không đặt toàn bộ hạnh phúc vào con, cha mẹ sẽ ít thất vọng hơn và có thể bình thản đón nhận những thay đổi của tuổi già.

Suy cho cùng, biết “giữ lại một phần” không phải là ích kỷ hay lạnh nhạt với con cái. Đó là cách cha mẹ bảo vệ khả năng tự chủ và phẩm giá của chính mình. Yêu thương con nhưng không hy sinh đến cạn kiệt; sẵn lòng giúp đỡ nhưng vẫn giữ một đường lui; mong con sống tốt nhưng không quên chăm lo cho cuộc đời mình.

Trước khi mang danh phận cha mẹ, mỗi người vẫn là một cá thể độc lập. Khi cha mẹ sống tốt cuộc đời mình, con cái cũng có thêm không gian để trưởng thành và xây dựng gia đình riêng. Đó có lẽ là cách để cả hai thế hệ đều được sống trọn vẹn.

Chia sẻ