Quỹ trường, quỹ lớp: Cấm vẫn thu!

Muôn kiểu “lách” quy định

Ngày 5-10, bà Lê Thị Thùy, Hiệu trưởng Trường THCS Vân Đồn (phường Xóm Chiếu, TPHCM), xác nhận, phụ huynh lớp 6A7 được vận động đóng góp tiền trang bị cơ sở vật chất cho lớp. Các hạng mục mua sắm trang thiết bị được thực hiện từ ngày 22-8 đến 4-9, trước thời điểm khai giảng năm học 2026-2027.

Các thiết bị bao gồm: màn hình tương tác 75 inch (32,9 triệu đồng), bảng trượt (gần 6 triệu đồng), tủ cá nhân (13,36 triệu đồng), loa và micro (5,5 triệu đồng), cùng nhiều khoản chi khác như bảo dưỡng điều hòa, lắp đặt đường dây điện, giặt rèm, vệ sinh lớp... Tổng số tiền đã thu của 32 học sinh trong lớp là 64 triệu đồng, số tiền còn lại của “quỹ” chung là hơn 4,6 triệu đồng.

Hiệu trưởng Lê Thị Thùy khẳng định, toàn bộ số tiền mua sắm trang thiết bị do một nhóm phụ huynh của lớp 6A7 tài trợ, không phải khoản đóng góp được chia đều cho tất cả phụ huynh trong lớp.

Theo bà Lê Thị Thùy, để chuẩn bị cho năm học mới, nhà trường đã trang bị đầy đủ tivi, máy lạnh và các thiết bị cần thiết cho tất cả các phòng học. Tuy nhiên, một nhóm phụ huynh trong lớp muốn mua thêm thiết bị dạy học hiện đại nên đã đứng ra vận động kinh phí. Hiệu trưởng Trường THCS Vân Đồn chưa cung cấp cụ thể thông tin số lượng phụ huynh tham gia đóng góp cũng như mức đóng góp của từng người.

Tại một trường học khác ở TPHCM, phụ huynh Đăng Nguyên (ngụ phường Tân Mỹ) cho biết, lớp con anh đề xuất vận động lắp máy lạnh. Để tránh thu tiền sai so với quy định mới, một phụ huynh trong ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp nêu ý tưởng để một phụ huynh khác (ngoài ban đại diện) đứng ra kêu gọi.

Ngoài ra, lớp còn bàn việc lập thêm một nhóm trao đổi thông tin mới, ai muốn tham gia có thể vào nhóm theo đường link. Một phụ huynh trong lớp không đồng ý vì cho rằng nếu hoạt động theo đúng quy định của Điều lệ Ban Đại diện cha mẹ học sinh thì chỉ cần duy trì nhóm chung có tất cả phụ huynh.

Tuy nhiên, một số phụ huynh cho rằng việc tham gia nhóm là hoàn toàn tự nguyện, phụ huynh nào đồng ý đóng góp thì có thể tham gia và ngược lại.

Một cách "lách" khác là ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp chỉ đứng ra vận động; còn việc quản lý khoản đóng góp do một phụ huynh không thuộc ban đại diện phụ huynh, thậm chí người ngoài lớp, đảm nhận. Khi phát sinh nhu cầu chi cho các hoạt động, người này sẽ trực tiếp thanh toán.

Chị Lê Nguyễn, một phụ huynh có con đang học ở phường Sài Gòn (TPHCM) kể, trong buổi họp phụ huynh vào ngày 3-10 vừa qua, ban đại diện cha mẹ học sinh cũ của lớp thông báo, từ đầu năm học đến nay, một phụ huynh đã ứng tiền tổ chức một số hoạt động. Mặc dù người này khẳng định các phụ huynh còn lại “không cần trả lại tiền ngay lập tức” nhưng vẫn thống kê cụ thể chi phí để phụ huynh trong lớp tính toán.

Một số phụ huynh còn nhanh chóng đề xuất tạm đóng góp theo mức thu của năm học trước, sau đó giao tiền cho một phụ huynh không thuộc ban đại diện cha mẹ học sinh giữ để tránh vi phạm quy định...

Phóng viên ghi nhận và có trong tay khá nhiều đoạn trao đổi của phụ huynh qua zalo “đóng quỹ” dạng này.

Tăng cường kênh tiếp nhận phản ánh của phụ huynh

Ngày 5-10, UBND phường Hòa Hưng, TPHCM thông báo về việc thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về tình trạng lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Theo đó, số điện thoại đường dây nóng và hộp thư điện tử của tất cả cơ sở giáo dục trực thuộc được công khai để người dân, cá nhân và tổ chức gửi phản ánh, góp ý.

Song song đó, UBND phường Hòa Hưng cũng công bố số điện thoại đường dây nóng 02836.224.552 và hộp thư điện tử vhxh.hoahung@tphcm.gov.vn để tiếp nhận phản ánh, góp ý của người dân đối với các hoạt động giáo dục trên địa bàn, đặc biệt là những trường hợp đã phản ánh nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng.

Ngoài ra, người dân có thể liên hệ trực tiếp Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND phường Hòa Hưng tại địa chỉ TT20 đường Tam Đảo để phản ánh.

* Ông Ngô Văn Thịnh, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ GD-ĐT:

Bộ GD-ĐT đã yêu cầu UBND cấp xã, hiệu trưởng các trường mầm non và phổ thông công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Bộ GD-ĐT đã thành lập 4 đoàn kiểm tra do các thứ trưởng làm trưởng đoàn, làm việc với một số địa phương về sắp xếp mạng lưới trường lớp, kiểm tra việc thực hiện các quy định thu - chi và tình trạng lạm thu đầu năm học.

Bộ cũng yêu cầu công khai danh sách cơ sở giáo dục vi phạm lạm thu trên các phương tiện thông tin đại chúng trong vòng ba ngày kể từ khi phát hiện vi phạm và xử lý trách nhiệm của người đứng đầu.

Trước đó, UBND phường Bình Tân, TPHCM cũng thông báo số điện thoại đường dây nóng 028.3435.0888 tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định tại các cơ sở giáo dục công lập. Thời gian tiếp nhận phản ánh trong giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần.

Ngoài ra, người dân có thể gửi phản ánh qua hộp thư điện tử nttvi.pbtan@tphcm.gov.vn hoặc liên hệ trực tiếp Bộ phận tiếp công dân của UBND phường Bình Tân.

Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của UBND phường, xã, nhiều trường học trên địa bàn TPHCM đã chủ động công khai số điện thoại đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của phụ huynh và học sinh.

Đơn cử, Trường Tiểu học - THCS Cát Lái (phường Cát Lái, TPHCM) công khai 4 số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định, bao gồm số điện thoại của hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng. Nhà trường cũng công khai hộp thư điện tử để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của phụ huynh, học sinh.

Tương tự, Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm (phường Tân Sơn Nhì, TPHCM) công khai số điện thoại đường dây nóng, hộp thư điện tử và kênh tiếp nhận phản ánh qua ứng dụng eNetViet. Ngoài ra, phụ huynh có thể phản ánh trực tiếp tại văn phòng trường trong giờ hành chính.

Tuy nhiên, vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo ngại là cơ chế bảo mật thông tin của người phản ánh sai phạm để không ảnh hưởng đến việc học tập và sinh hoạt của học sinh.

Ngoài ra, trong hầu hết các vụ việc đã được phản ánh, hình thức xử lý của nhà trường là xin lỗi, trả lại tiền cho những phụ huynh đã đóng góp, mà chưa nhắc nhở hay xử lý triệt để. Hệ quả là sai phạm bị “chặn” ở lớp này nhưng xuất hiện ở lớp khác với cách làm “khéo” hơn.

Vì vậy, bên cạnh việc mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh, chính quyền và nhà trường cần một chế tài quản lý đủ mạnh để tăng sức răn đe, hạn chế tối đa những vụ việc sai phạm.