Phụ nữ làm đẹp "bất chấp" thế nào mà chịu đau "bẻ" xương sườn để có vòng eo nhỏ hơn: Xu hướng gây sốc và sự thật ít người biết

Cô ấy 28 tuổi, khỏe mạnh, không có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào. Nhưng cô vẫn nằm lên bàn mổ, ký vào tờ đồng ý phẫu thuật, và để bác sĩ cắt bỏ hai chiếc xương của mình, chỉ để vòng eo nhỏ lại vài centimet. Bảy tháng sau, cô đăng video lên TikTok với ánh mắt mệt mỏi: "Tôi không khuyến nghị bất kỳ ai làm điều này".

Đó là câu chuyện có thật của Emily James - một trong hàng trăm người đã trải qua xu hướng phẫu thuật đang gây tranh cãi khắp thế giới: cắt xương sườn để thu gọn eo. Và thực tế, cộng đồng y khoa đang ngày càng lo ngại không chỉ vì những rủi ro y học, mà còn vì tốc độ mà xu hướng này đang lan ra - được thổi bùng bởi mạng xã hội và văn hóa thần tượng hóa vóc dáng.

Từ chiếc corset thời Victoria đến dao phẫu thuật

Ám ảnh về vòng eo nhỏ không phải câu chuyện của thế kỷ 21. Hơn 400 năm trước, phụ nữ châu Âu thời Victoria đã tự tra tấn mình bằng chiếc corset buộc chặt đến mức nhiều người ngất xỉu, gãy xương sườn, thậm chí tổn thương nội tạng. Cả thế kỷ trôi qua, chiếc corset được cởi ra, nhưng ám ảnh vẫn còn đó, chỉ là khoác lên mình bộ dạng mới: Dao mổ.

Ca phẫu thuật cắt xương sườn vì mục đích thẩm mỹ (còn gọi là rib removal surgery hay waist narrowing surgery) thực ra đã tồn tại từ thập niên 1970, nhưng chưa bao giờ trở thành xu hướng chính thống vì một lý do đơn giản: Con người hiểu rằng xương có chức năng quan trọng. Mãi đến khoảng năm 2022-2024, cơn bão mạng xã hội mang tên "Barbie Waist" (eo Barbie), thúc đẩy bởi sự thành công của bộ phim Barbie và làn sóng hình ảnh siêu mảnh trên TikTok, Instagram, đã kéo thủ thuật này trở lại với sức hút chưa từng có.

Hai kỹ thuật, một mục tiêu và sự khác biệt không nhỏ

Con người có 12 cặp xương sườn. Hai cặp cuối (số 11 và 12) được gọi là "xương sườn lơ lửng" vì không gắn với xương ức ở phía trước. Chúng chỉ neo vào cột sống phía sau, có cấu trúc linh hoạt và ít được cố định hơn các cặp xương trên. Chính đặc điểm đó khiến chúng trở thành mục tiêu: Bỏ đi hai chiếc xương này, thành hông mất điểm tựa để phình ra, vòng eo co lại.

Hiện có hai kỹ thuật chính tác động đến xương sườn để thu hẹp vòng eo là Rib removal (cắt bỏ hoàn toàn) và Rib remodeling (tạo hình xương sườn).

Rib removal là phương pháp cũ hơn, trong đó phẫu thuật viên lấy ra một hoặc nhiều xương sườn dưới, thường là xương 11 và 12. Đây là thủ thuật không thể đảo ngược,một khi xương đã bị lấy ra, chúng không thể được gắn lại. 

Rib remodeling là thế hệ kỹ thuật mới hơn, ít xâm lấn hơn: bác sĩ dùng thiết bị siêu âm tạo các vết nứt có kiểm soát rồi định hình lại xương theo đường cong mong muốn, sau đó bệnh nhân đeo nẹp định hình trong ba tháng để xương lành theo dạng mới.

Dù ít cực đoan hơn nhưng tạo hình xương sườn vẫn không phải không có rủi ro. Hiệp hội Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ (ASPS) liệt kê các biến chứng đã ghi nhận gồm: Đau mãn tính, sẹo mất thẩm mỹ, bất cân xứng hình dạng, và quan trọng nhất là mất đi một phần chức năng bảo vệ tự nhiên mà xương sườn vốn có với các nội tạng bên dưới.

Xu hướng Barbie Waist bắt nguồn từ một bộ phim

Tại sao xu hướng "Barbie Waist" lại bùng nổ? Câu trả lời nằm một phần ở chiếc điện thoại trong tay bạn. Năm 2023, bộ phim Barbie tạo ra cơn sốt toàn cầu kéo theo làn sóng hình ảnh "eo Barbie" tràn ngập TikTok, Instagram. Các video trước - sau phẫu thuật thu hút hàng triệu lượt xem. 

Theo các chuyên gia, hiện tượng này không chỉ phổ biến hóa thủ thuật mà còn lan truyền thông tin sai lệch: Những clip đó thường chỉ cho thấy kết quả hào nhoáng mà không bao giờ cho thấy tuần đau đớn hậu phẫu, những biến chứng âm thầm hay hối tiếc về sau.

Bác sĩ Andre Marshall, thành viên ASPS, xác nhận nhu cầu tăng vọt: "Trong năm qua, độ phổ biến của thủ thuật này tăng lên rất nhiều. Hiện tại đây là một trong những ca được yêu cầu nhiều nhất tại phòng khám của chúng tôi". Bác sĩ Charles Galanis, nhà sáng lập Galanis Plastic Surgery, thậm chí dự báo 2026 sẽ là "năm của vùng eo" khi bệnh nhân đổ xô tìm kiếm các thủ thuật tạo hình khu vực này. 

ASPS đã đưa tạo hình xương sườn vào danh sách thủ thuật dự báo bùng nổ nhất năm 2025, xếp cùng nhóm với các kỹ thuật tạo đường cơ nhân tạo.

Về chi phí, thủ thuật này dao động từ 7.000 đến hơn 25.000 USD (khoảng 180 triệu - hơn 650 triệu) tùy quốc gia, tay nghề bác sĩ và mức độ phức tạp. Thổ Nhĩ Kỳ nổi lên như điểm đến hàng đầu nhờ mức giá 12.000-18.000 USD - rẻ gần một nửa so với Mỹ hay Anh. Hàn Quốc, Brazil, Colombia cũng rầm rộ cung cấp dịch vụ này. Đáng chú ý, các chuyên gia cảnh báo: Những phòng khám chào giá quá thấp so với mặt bằng chung thường là dấu hiệu đánh đổi tiêu chuẩn an toàn.

Những rủi ro mà con số không nói hết 

Danh sách biến chứng của phẫu thuật này dài và đáng lo, từ tràn khí màng phổi (phổi bị thủng trong lúc mổ - có thể đe dọa tính mạng), tổn thương thần kinh, chảy máu trong, nhiễm trùng đến sưng viêm kéo dài, và đau mãn tính. 

Bác sĩ Kenneth Hughes, phẫu thuật viên thẩm mỹ có chứng chỉ tại Los Angeles, lưu ý: Tràn khí màng phổi là rủi ro đã biết trong phẫu thuật vùng xương sườn, bởi vì xương sườn và màng phổi nằm rất gần nhau về mặt giải phẫu. Điều đó có nghĩa là ngay cả một sai sót nhỏ trong thao tác cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Nhưng điều đáng lo hơn là những gì xảy ra nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau mổ. Mô sẹo hình thành có thể âm thầm chèn ép dây thần kinh. Tổn thương thần kinh đôi khi không biểu hiện ngay mà tiến triển theo năm tháng. Gan và thận - 2 bộ phận vốn được xương sườn bảo vệ - mất đi lớp che chắn tự nhiên, vì vậy, bất kỳ va chạm mạnh nào ở vùng hông cũng tiềm ẩn nguy cơ tổn thương tạng mà trước đây cơ thể hoàn toàn có thể chịu đựng được.

Bác sĩ Tim Neavin, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ tại Beverly Hills, chỉ ra một điều mà nhiều phòng khám thường bỏ qua: Ở đa số bệnh nhân muốn thu nhỏ vòng eo, nguyên nhân chủ yếu đến từ mỡ và mô mềm - không phải từ cấu trúc xương. Với những bệnh nhân đó, cắt bỏ xương sườn hầu như không tạo ra thay đổi nhìn thấy được, trong khi vẫn phải chịu toàn bộ rủi ro phẫu thuật. Liposuction trong trường hợp này sẽ cho kết quả tốt hơn với mức độ xâm lấn thấp hơn nhiều.

Cộng đồng y khoa: Ủng hộ có điều kiện hay thẳng thắn từ chối?

Không phải toàn bộ bác sĩ đều phản đối kỹ thuật "bẻ" hay "nắn" xương sườn cho vòng eo búp bê. Bác sĩ Barry Eppley tại Indiana - một trong số ít phẫu thuật viên công khai thực hiện kỹ thuật này tại Mỹ - cho biết ông đã thực hiện thủ thuật cho 40-50 bệnh nhân và chưa gặp biến chứng nhiễm trùng hay biến chứng y tế nghiêm trọng nào. Bác sĩ Paul G. Ruff IV tại Washington D.C. cũng nhận định thủ thuật này "rất an toàn và đơn giản" khi được thực hiện đúng kỹ thuật. Ông cũng nhấn mạnh vào từ "khi được thực hiện đúng kỹ thuật".

Bác sĩ Andre Marshall, người ủng hộ kỹ thuật rib remodeling, vẫn không ngần ngại nêu rõ điều kiện tiên quyết: "Hãy chắc chắn bác sĩ bạn chọn đã được đào tạo bài bản. Bản thân tôi đã tham gia một khóa học kéo dài một tuần tại Brazil để học không chỉ kỹ thuật mà còn cả các điểm giải phẫu đặc thù và cách xử lý biến chứng. Thực hiện bởi người chưa được đào tạo đúng cách là dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng".

Bác sĩ Robert Singer tại La Jolla, California - người thẳng thắn từ chối thực hiện thủ thuật này dù nhận được nhiều yêu cầu - đặt vấn đề ở góc độ khác: Nói chung, những bệnh nhân yêu cầu điều này thường đang mắc chứng rối loạn nhận thức cơ thể và đang cố đạt được điều mà về mặt giải phẫu, cơ thể họ không thể làm được. Đây là quan sát quan trọng: rối loạn nhận thức cơ thể khiến người mắc liên tục nhìn thấy "khuyết điểm" dù vóc dáng hoàn toàn bình thường. Với những người đó, dao mổ không giải quyết được vấn đề gốc rễ, ngược lại, nó có thể mở ra vòng xoáy phẫu thuật chỉnh sửa không có điểm dừng.

Cộng đồng y khoa quốc tế cũng lên tiếng. Hội đồng Y tế Liên bang Brazil (CFM) yêu cầu thêm bằng chứng khoa học trước khi coi rib remodeling là thủ thuật an toàn thường quy. Một tổng quan hệ thống công bố năm 2025 trên tạp chí Aesthetic Plastic Surgery kết luận bằng chứng hiện tại còn quá mỏng để đưa ra khuyến cáo rõ ràng - nghĩa là ngay cả giới y khoa cũng chưa biết đầy đủ những gì có thể xảy ra với bệnh nhân mười hay hai mươi năm sau.

Trước khi quyết định, hãy tự hỏi thật kỹ

Không ai có quyền phán xét lựa chọn của bạn với cơ thể mình. Nhưng ranh giới giữa "tôi thực sự muốn điều này" và "tôi đang chạy theo tiêu chuẩn do người khác đặt ra" đôi khi mỏng manh đến mức chính người trong cuộc cũng không nhận ra, nhất là khi thuật toán mạng xã hội liên tục đẩy vào mắt bạn những hình ảnh mà ngay cả người trong ảnh đôi khi cũng phải nhờ đến dao mổ để đạt được.

Các chuyên gia đồng thuận ở một số điểm: Hãy gặp chuyên gia tâm lý trước khi gặp bác sĩ phẫu thuật; hãy hỏi thẳng bác sĩ liệu cấu trúc xương của bạn có thực sự là nguyên nhân gây ra vòng eo rộng hay không, vì nếu câu trả lời là mỡ và mô mềm thì hút mỡ sẽ là lựa chọn an toàn hơn nhiều. Hãy tìm hiểu kỹ rủi ro dài hạn chứ không chỉ ngắn hạn; và hãy chắc chắn rằng bác sĩ bạn chọn có đủ chứng chỉ hành nghề.

Hai chiếc xương sườn đó không phải "phần thừa" của cơ thể. Và một khi đã mất đi, chúng sẽ không bao giờ quay lại.

Bài viết tổng hợp từ ASPS, Clinic Hunter, Plastic and Reconstructive Surgery, Aesthetic Plastic Surgery và các nguồn y khoa quốc tế.