Nửa đêm tỉnh giấc, bé gái lớp 7 kinh hãi phát hiện vết máu loang trên gối: Thủ phạm nằm ngay trong nhà
Giữa đêm khuya, bé gái 12 tuổi hốt hoảng chạy vào phòng bố mẹ, chân còn chưa kịp xỏ dép. Trên chiếc gối trắng là vệt máu đỏ sẫm.
Gia đình đưa bé đến khoa Tai Mũi Họng của Bệnh viện Y học cổ truyền Hàng Châu (Trung Quốc). Bác sĩ phát hiện niêm mạc mũi khô, mạch máu giãn rõ, xác định nguyên nhân chính là khô niêm mạc. Sau khi xử trí cầm máu và hướng dẫn chăm sóc giữ ẩm, tình trạng được kiểm soát.
Đây không phải trường hợp duy nhất. Trước đó, các bác sĩ tại đây cũng tiếp nhận điều trị một bé trai 8 tuổi cũng thường xuyên chảy máu mũi, lượng máu nhiều đến mức phải dùng rất nhiều giấy nhét vào mới cầm được. Nội soi mũi cho thấy có một mạch máu lộ rõ trong khoang mũi, chỉ cần chạm nhẹ là chảy máu ồ ạt. Sau khi được can thiệp điều trị, nguy cơ mới được loại bỏ.

Theo bác sĩ, nhiều ca chảy máu cam ở trẻ có liên quan đến việc dùng máy sưởi, điều hòa chế độ làm ấm vào mùa lạnh hoặc máy hút ẩm quá mức khi trời nồm ẩm. Ở trong phòng sử dụng các thiết bị này lâu, độ ẩm không khí giảm, niêm mạc mũi khô nứt, mao mạch dễ vỡ gây chảy máu.
Những trẻ có viêm mũi dị ứng càng dễ bị ảnh hưởng. Bụi mạt, nấm mốc từ điều hòa hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây ngứa mũi, hắt hơi, khiến trẻ vô thức dụi hoặc ngoáy mũi, làm tổn thương niêm mạc và dẫn đến chảy máu.
Khi chảy máu cam, xử trí đúng cách rất quan trọng.
Trước hết cần giữ bình tĩnh, cho trẻ ngồi xuống và hơi cúi người về phía trước. Tuyệt đối không ngửa đầu vì máu có thể chảy ngược xuống họng và dạ dày, gây sặc, buồn nôn.
Dùng ngón tay cái và ngón trỏ bóp chặt hai cánh mũi ở phần mềm trong khoảng 10 đến 15 phút, không thả tay ra giữa chừng để kiểm tra. Trong lúc đó, thở bằng miệng. Có thể chườm lạnh lên trán và sống mũi để giúp mạch máu co lại, hỗ trợ cầm máu.
Sau khi cầm máu, vài giờ tiếp theo nên tránh vận động mạnh, xì mũi mạnh, mang vác nặng hoặc uống đồ nóng để hạn chế tái phát.
Phòng ngừa mới là yếu tố then chốt. Cốt lõi là giữ ẩm và bảo vệ niêm mạc mũi.
Nên duy trì độ ẩm phòng khoảng 50 đến 60% bằng máy tạo ẩm. Khi ra ngoài có thể đeo khẩu trang. Có thể xông hơi mũi bằng nước ấm khoảng 40 đến 45 độ C, giữ khoảng cách 20 đến 30cm trong 10 đến 15 phút. Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc da nhạy cảm cần giảm nhiệt độ phù hợp. Có thể dùng dung dịch xịt dưỡng ẩm niêm mạc mũi theo hướng dẫn y tế.
Vệ sinh mũi đúng cách cũng rất quan trọng. Không nên dùng tay ngoáy mũi. Có thể rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch tiết và dị nguyên, đồng thời giữ ẩm niêm mạc. Khi xì mũi, nên bịt một bên và xì nhẹ bên còn lại, tránh xì cả hai bên cùng lúc vì áp lực tăng cao có thể đẩy vi khuẩn qua vòi nhĩ lên tai giữa, gây viêm tai giữa.
Nếu có gỉ mũi khô, có thể dùng tăm bông mềm thấm nước sạch hoặc nước muối nhạt, nhẹ nhàng làm sạch. Thông thường gỉ mũi mềm sẽ tự bong ra khi hắt hơi. Nếu đã có dấu hiệu khô rát hoặc chảy máu nhẹ do ngoáy mũi, cần dừng ngay để niêm mạc hồi phục.
Chế độ ăn và sinh hoạt cũng góp phần quan trọng. Uống đủ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày để cơ thể không thiếu nước. Ăn cân đối, tăng rau quả giàu vitamin C và vitamin K như cam, bông cải xanh, rau bina giúp tăng độ bền thành mạch. Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia. Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, giữ thói quen đi vệ sinh đều đặn để không tăng áp lực đột ngột khi rặn.
Bác sĩ đặc biệt lưu ý không nên nhét giấy thô cứng vào mũi để cầm máu vì có thể làm rách niêm mạc và gây nhiễm trùng. Nếu buộc phải chạm vào mũi, cần rửa sạch tay và cắt gọn móng, thao tác nhẹ nhàng để không làm tổn thương lông mũi và lớp niêm mạc bảo vệ tự nhiên.
Chảy máu cam có thể chỉ là biểu hiện đơn giản của khô niêm mạc, nhưng nếu tái diễn nhiều lần, lượng máu lớn hoặc kèm triệu chứng bất thường khác, nên đi khám chuyên khoa để loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn.
Nguồn và ảnh: QQ