Nữ sinh lên Hà Nội ở nhờ nhà dì ruột, 1 năm đã quyết định ra ở riêng: “Cho thêm tiền cũng không muốn ở nhà bà con, rất phiền!”

Lên thành phố học đại học, được người thân cho ở nhờ vốn là điều nhiều gia đình nghĩ đến để tiết kiệm chi phí và giúp con có chỗ dựa trong những ngày đầu xa nhà. Thế nhưng, không phải cuộc sống chung với họ hàng nào cũng dễ chịu. Đôi khi, sự giúp đỡ tưởng như thuận tiện lại đi kèm những kỳ vọng và trách nhiệm không được nói rõ, khiến người trẻ cảm thấy mình chẳng khác nào một người làm công không lương trong chính ngôi nhà của người thân.

Mới đây, một cô gái chia sẻ câu chuyện của chị gái từng lên Hà Nội học đại học và ở nhờ nhà dì ruột. Ban đầu, gia đình nghĩ rằng có người thân ở thành phố sẽ giúp chị yên tâm học hành, đồng thời giảm bớt gánh nặng tiền thuê trọ. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng một năm, chị gái đã quyết định chuyển ra ngoài sống riêng.

Theo lời kể, trong thời gian ở nhà dì, chị gần như phải đảm nhận toàn bộ việc nhà, từ trên xuống dưới. Nhà dì có nhiều tầng nhưng chị vẫn bị yêu cầu lau sàn bằng khăn lau, không được sử dụng cây lau nhà cho tiện. Những công việc tưởng chừng nhỏ nhặt ấy dần trở thành trách nhiệm thường xuyên mà chị phải gánh vác.

Không chỉ làm việc nhà, chị còn được nhờ kèm cặp cậu em họ học tập. Thế nhưng, khi cậu bé lười học, kết quả không tốt, người dì lại quay sang trách chị gái không biết cách dạy em. Ngay cả những hoạt động sinh viên như chào tân sinh viên, chị cũng không được phép tham gia vì dì không đồng ý.

Điều đáng nói là gia đình cô gái không hề xem việc được ở nhờ là điều hiển nhiên. Bố mẹ vẫn gửi tiền cho dì để phụ một phần chi phí điện nước và ăn uống. Dù vậy, những khoản hỗ trợ ấy dường như không giúp mối quan hệ trở nên thoải mái hơn.

Ngày chị gái thông báo chuyển ra ở riêng, người dì còn tỏ thái độ giận dỗi. Cô gái kể lại câu chuyện với giọng nửa đùa nửa thật, cho rằng có lẽ dì buồn vì mất đi một người vừa làm việc nhà, vừa trông nom và dạy học cho con mình mà không phải trả tiền công.

Sau trải nghiệm ấy, khi đến lượt cô lên đại học, bố mẹ đã rút kinh nghiệm và quyết định không để con ở chung với họ hàng nữa. Cô cho rằng dù có phải gửi thêm tiền thuê nhà, sống riêng vẫn thoải mái hơn nhiều so với việc ở nhờ rồi phải chịu những phiền toái khó nói thành lời.

Câu chuyện nhanh chóng gợi ra một vấn đề khá quen thuộc với những gia đình có con đi học xa: Có nên để con ở nhờ nhà người thân để tiết kiệm chi phí hay không?

Nên trao đổi thẳng thắn

Thực tế, sống cùng họ hàng không phải lúc nào cũng bất tiện. Nhiều người trẻ có những năm tháng đại học đáng nhớ nhờ được cô dì, chú bác quan tâm, chăm sóc như con trong nhà. Có người còn được người thân hỗ trợ cả tiền bạc lẫn tinh thần, giúp việc học tập và sinh hoạt ở thành phố xa lạ trở nên dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, sự thân thiết trong quan hệ gia đình không đồng nghĩa với việc mọi người có thể mặc nhiên đặt ra trách nhiệm cho nhau. Người cho ở nhờ có thể mong muốn người trẻ biết phụ giúp việc nhà, giữ gìn nề nếp chung. Nhưng nếu việc phụ giúp dần biến thành nghĩa vụ phải làm tất cả, từ dọn dẹp đến chăm sóc, dạy dỗ con cái của chủ nhà, mối quan hệ rất dễ mất đi sự cân bằng.

Ở chiều ngược lại, người được ở nhờ cũng cần hiểu rằng mình đang sống trong không gian của người khác. Việc đóng góp chi phí, chủ động làm việc nhà, tôn trọng giờ giấc và quy tắc sinh hoạt chung là điều cần thiết. Nhưng những đóng góp ấy nên được trao đổi rõ ràng, thay vì để một bên âm thầm chịu đựng rồi tích tụ bất mãn.

Với các bạn trẻ vừa bước chân vào giảng đường đại học, đây cũng là giai đoạn cần có không gian để tự lập, kết bạn, tham gia hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm cuộc sống. Nếu việc ở nhờ khiến các em liên tục phải xin phép, bị kiểm soát quá mức hoặc không có thời gian dành cho bản thân, lợi ích tiết kiệm tiền thuê nhà đôi khi không còn tương xứng.

Bởi vậy, trước khi quyết định để con ở cùng họ hàng, cha mẹ nên trao đổi thẳng thắn về chi phí sinh hoạt, việc nhà, quyền riêng tư và những nguyên tắc chung. Nếu có thể, hãy để con được tham gia vào quyết định này, thay vì chỉ nghĩ rằng có người thân ở thành phố là lựa chọn tốt nhất.

Giúp đỡ nhau trong gia đình là điều đáng quý, nhưng sự giúp đỡ chỉ thực sự có ý nghĩa khi cả người cho và người nhận đều cảm thấy thoải mái. Một chỗ ở miễn phí chưa chắc đã là chỗ ở dễ chịu. Đôi khi, trả thêm tiền thuê một căn phòng nhỏ nhưng được tự do sắp xếp cuộc sống, học tập và nghỉ ngơi lại là lựa chọn đáng giá hơn.