Nhìn nhận lại mục đích học tiếng Anh

Phụ huynh cân nhắc lại khoản đầu tư

Nguyễn Hoài Anh, 17 tuổi, ở Hà Nội, được mẹ đăng ký một khóa học IELTS ngay từ khi bước vào lớp 10. Sau khóa học đầu tiên, trong bài kiểm tra cuối khóa, em đạt trình độ khoảng 6.0.

“Con tôi không có khiếu học tiếng Anh và vốn không quá yêu thích môn này. Tuy nhiên, nhận thấy trước đây chứng chỉ IELTS có nhiều lợi thế nên tôi đã tính toán với mong muốn cuối lớp 11, con đạt từ 7.0-7.5 IELTS. Sau khóa đầu tiên, gia đình có kế hoạch tiếp tục đăng ký cho con học để cố gắng đạt mục tiêu đề ra”, chị Thu Hoa, mẹ Hoài Anh chia sẻ.

Điều đáng nói, khi gia đình vừa đăng ký khóa học thứ hai thì Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin dự kiến bỏ điểm cộng đối với chứng chỉ IELTS trong tuyển sinh đại học.

“Nghe tin đó, con gái tôi mong muốn dừng việc luyện thi IELTS. Con cho rằng, học chứng chỉ vừa áp lực, tốn kém, trong khi lợi ích mang lại không nhiều như trước. Thay vào đó dành thời gian ôn luyện tiếng Anh và các môn học khác để thi tốt nghiệp THPT. Gia đình thấy con nói có lý, nên đã xin trung tâm cho bảo lưu khóa học”, chị Thu Hoa nói.

Câu chuyện tương tự cũng xuất hiện ở nhóm học sinh chuẩn bị thi vào lớp 10. Ngô Trung Hiếu, học sinh lớp 9 tại Hà Nội, đã được mẹ tạm dừng việc đầu tư cho tiếng Anh tại trung tâm.

“Nếu phương án thi 2 môn trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 được duyệt, tôi định hướng con tập trung ôn toán và ngữ văn, thay vì phân tán thời gian cho 3 môn, trong đó có tiếng Anh. Trước mắt, tôi cho con dừng việc học tiếng Anh một thời gian, tăng cường học toán, văn để đạt kết quả cao trong kỳ thi lớp 10 sắp tới”, chị Nguyễn Thị Ngọc, phụ huynh em Trung Hiếu cho biết.

Những lựa chọn trên cho thấy, khi tiếng Anh không còn mang lại lợi thế trực tiếp về điểm số hoặc có thể không phải là môn thi, một số gia đình bắt đầu tính toán lại cách phân bổ nguồn lực cho môn học này.

Cần nhìn lại mục tiêu học ngoại ngữ

Theo bà Chinh Vũ, Giám đốc Hệ thống Trung tâm ngoại ngữ CEC, những thay đổi trong chính sách tuyển sinh, số lượng người học và thi IELTS chắc chắn sẽ giảm trong thời gian tới. Những học sinh không có nhu cầu du học, học chương trình quốc tế, chương trình liên kết hoặc những mục tiêu đào tạo có yêu cầu cụ thể về ngoại ngữ, có thể không còn nhu cầu thi chứng chỉ quá sớm.

Tuy nhiên, bà Chinh Vũ cho rằng, đây cũng là dịp để nhìn nhận lại cách thức và mục đích học tiếng Anh. “Lên môi trường đại học, không có ngành nào không cần tiếng Anh. Nếu không có tiếng Anh thì khó tiếp cận và hòa nhập với thế giới. Học tiếng Anh không phải chỉ để lấy chứng chỉ mà là để sử dụng”, bà Chinh Vũ nói.

Ở vai trò người dạy, cô Nguyễn Thu Hà, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội cho rằng, phụ huynh và học sinh cần đọc kỹ thông tin và kiên trì chờ đợi quyết định chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi thay đổi mức độ đầu tư cho ngoại ngữ.

Với tuyển sinh đại học, IELTS vẫn có giá trị quy đổi điểm xét tuyển đối với thí sinh xét tuyển vào những tổ hợp có ngoại ngữ, tùy theo phương án của từng trường. Trong khi đó, với kỳ thi tuyển sinh lớp 10, Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa chốt phương án cuối cùng. Vì vậy, việc dừng đầu tư cho tiếng Anh từ sớm có thể khiến học sinh gặp bất lợi nếu phương án cuối cùng vẫn có yêu cầu liên quan đến ngoại ngữ.

Quan trọng hơn, theo cô Nguyễn Thu Hà, tiếng Anh trước hết là một ngôn ngữ, có vai trò trong học tập, nghề nghiệp và đời sống. Nhất là khi Việt Nam định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, việc đầu tư cho ngoại ngữ càng cần được nhìn từ nhu cầu và năng lực sử dụng thực tế.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thu Hương, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển đại học giúp các trường chuẩn hóa, minh bạch hóa phương án xét tuyển, phù hợp với mục tiêu phát triển của từng cơ sở đào tạo.

Với cách tiếp cận này, năng lực tiếng Anh được đưa về đúng vai trò trong xét tuyển của từng chương trình, ngành đào tạo và cơ sở giáo dục đại học; đồng thời tránh ghi nhận nhiều lần cho một năng lực.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa giá trị của chứng chỉ trong tuyển sinh và giá trị của năng lực ngoại ngữ. Trong bối cảnh quốc tế hóa giáo dục diễn ra mạnh mẽ cùng sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, các cơ sở giáo dục đại học đều mong muốn người học có năng lực tiếng Anh, ngoại ngữ tốt để có thể học tập và thích ứng với môi trường mới.

Theo các chuyên gia, lợi thế điểm số của một chứng chỉ hay môn học có thể thay đổi theo chính sách, nhưng việc lựa chọn đầu tư cho tiếng Anh cần được đặt trong một bài toán rộng hơn, bền vững hơn: Học không vì điểm số, không vì chứng chỉ, mà để sử dụng thành thạo và lâu dài.