Nhật ký chi tiêu của người phụ nữ 62 tuổi ở Hà Nội sau nghỉ hưu: Có hôm chỉ tốn 70.000 đồng, có ngày chi hơn 600.000 đồng

Trong một tuần, bà ghi lại toàn bộ những khoản đã chi, từ bữa sáng 35.000 đồng, buổi cà phê với bạn cũ đến đôi giày gần 600.000 đồng. Điều đáng chú ý không nằm ở việc bà tiêu nhiều hay ít, mà là cách một người nghỉ hưu chủ động chia tiền để vừa sống thoải mái hôm nay, vừa không lo cho những năm phía trước.

Bà Hương năm nay 62 tuổi, nghỉ hưu được 4 năm sau nhiều năm làm công việc văn phòng tại Hà Nội. Hai con đều đã lập gia đình, bà hiện sống cùng chồng trong căn hộ đã trả hết tiền từ nhiều năm trước. Hai vợ chồng đều có lương hưu, không còn khoản vay lớn và cũng không phải hỗ trợ tài chính thường xuyên cho các con.

Riêng bà Hương nhận khoảng 9 triệu đồng tiền lương hưu mỗi tháng. Ngoài ra, hai vợ chồng có một khoản tiết kiệm được tích lũy từ trước khi nghỉ việc, nhưng bà xác định đây là tiền dự phòng cho sức khỏe và tuổi già, không dùng để bù cho các khoản chi tiêu hàng ngày.

"Ngày trước đi làm tôi tiết kiệm khá kỹ. Nhưng đến khi nghỉ hưu lại thấy nếu vẫn chỉ nghĩ làm sao tiêu càng ít càng tốt thì cuộc sống rất dễ trở nên bí bách. Tôi vẫn tiết kiệm, chỉ là giờ tôi muốn biết tiền của mình đang đi đâu hơn là cấm mình tiêu", bà chia sẻ.

Để kiểm tra xem một tuần bình thường sau nghỉ hưu thực sự cần bao nhiêu tiền, bà Hương bắt đầu ghi lại từng khoản chi trong 7 ngày.

Thứ Hai: 185.000 đồng - tiền đầu tuần dành cho sức khỏe

6 giờ sáng, bà Hương xuống sân chung cư đi bộ khoảng 40 phút. Thay vì về nhà ăn sáng như thường lệ, hôm đó bà ghé quán quen mua một suất bún và cốc cà phê, tổng cộng 35.000 đồng.

Buổi chiều, bà mua thêm một số thực phẩm bổ sung và đồ dùng chăm sóc sức khỏe hết 150.000 đồng. Tổng số tiền trong ngày là 185.000 đồng.

Trước đây, bà thường xếp thuốc men, khám bệnh hay thực phẩm bổ sung vào nhóm "phát sinh". Sau nghỉ hưu, bà thay đổi cách quản lý: mỗi tháng chủ động để riêng một khoản cho sức khỏe.

Theo bà, đây là khoản càng lớn tuổi càng không nên tiết kiệm theo kiểu "có bệnh mới tính". Những tháng chưa cần dùng hết, phần còn lại tiếp tục được giữ trong quỹ sức khỏe thay vì chuyển sang tiền mua sắm.

Thứ Ba: 320.000 đồng - một buổi gặp bạn cũ

Thứ Ba, bà Hương có hẹn với hai đồng nghiệp cũ. Ba người ăn trưa rồi ngồi uống cà phê gần hai tiếng. Phần của bà hết khoảng 270.000 đồng. Trên đường về, bà ghé mua trái cây hết thêm 50.000 đồng.

Tổng chi trong ngày: 320.000 đồng.

Đây từng là nhóm khoản bà Hương dễ cắt nhất mỗi khi muốn tiết kiệm. Khi còn đi làm, bà thường nghĩ một buổi cà phê vài trăm nghìn đồng là khoản "không cần thiết". Nhưng sau khi nghỉ hưu, bà lại coi việc gặp bạn bè là một phần quan trọng của cuộc sống.

"Tôi không gặp bạn hàng ngày. Có tháng chỉ hai, ba lần. Nếu mỗi lần đi gặp bạn lại ngồi tính xem cốc nước này có đáng tiền hay không thì tôi thấy nghỉ hưu chẳng vui", bà nói.

Bởi vậy, trong ngân sách hàng tháng bà luôn dành khoảng 800.000 đồng đến 1 triệu đồng cho gặp gỡ, ăn uống bên ngoài và các hoạt động xã hội.

Thứ Tư: 95.000 đồng - một ngày gần như chỉ ở nhà

Thứ Tư là ngày chi ít nhất nhì trong tuần. Bà Hương ăn sáng tại nhà, buổi trưa nấu cơm, chiều chăm cây và đọc sách. Khoản chi duy nhất là 95.000 đồng để mua rau, trứng và một ít thực phẩm cho những ngày tiếp theo.

Điều bà nhận thấy sau vài năm nghỉ hưu là những ngày ít tiêu tiền xuất hiện rất tự nhiên. Không còn đi làm hàng ngày cũng đồng nghĩa với giảm nhiều khoản như ăn trưa bên ngoài, xăng xe, quần áo công sở hay những món mua vội trên đường về.

Chính vì có nhiều ngày chi rất thấp, bà cho rằng mình không cần ép bản thân phải tiết kiệm ở tất cả những ngày còn lại.

Thứ Năm: 650.000 đồng - khoản lớn nhất tuần

Khoản chi lớn nhất tuần xuất hiện vào thứ Năm. Bà Hương mua một đôi giày đi bộ giá 590.000 đồng sau hơn một tháng cân nhắc. Thêm 60.000 đồng cho đồ uống và đồ ăn nhẹ, tổng cộng 650.000 đồng.

Nếu nhìn riêng con số này, đây là một ngày chi khá mạnh so với mức lương hưu của bà. Nhưng đôi giày được lấy từ khoản tiền bà gọi vui là "quỹ chiều mình".

Mỗi tháng, bà để khoảng 800.000 đồng đến 1 triệu đồng cho quần áo, sách, cây cảnh hoặc những món đồ phục vụ sở thích. Nếu tháng đó không mua gì, bà không cố tiêu hết mà để dành sang tháng sau.

Cách làm này giúp bà không có cảm giác mỗi lần mua một món cho bản thân là đang "phạm vào tiền dưỡng già".

"Tiền tiết kiệm vẫn phải giữ. Nhưng nếu nghỉ hưu rồi mà một đôi giày mình dùng hàng ngày cũng không dám mua thì tôi thấy hơi cực đoan", bà nói.

Thứ Sáu: 210.000 đồng - bắt đầu dùng tiền để mua sự tiện lợi

Sáng thứ Sáu, bà đi chợ hết khoảng 160.000 đồng. Buổi chiều bà gọi xe công nghệ đến thăm một người bạn, cả lượt đi và về khoảng 50.000 đồng.

Tổng chi: 210.000 đồng.

Một thay đổi khác của bà Hương sau tuổi 60 là không còn cố tiết kiệm mọi khoản liên quan đến sự tiện lợi. Trước đây, bà có thể đi xe buýt nhiều chặng hoặc đi bộ xa để giảm vài chục nghìn đồng tiền di chuyển. Hiện tại, những hôm trời nóng, mưa hoặc phải đi xa, bà sẵn sàng gọi xe.

Bà cho rằng ở tuổi này, đôi khi vài chục nghìn đồng tiết kiệm được không đáng để đổi lấy sự mệt mỏi.

Thứ Bảy: 480.000 đồng - ngày con cháu về ăn cơm

Thứ Bảy là ngày gia đình đông đủ. Con gái đưa hai cháu sang ăn cơm, bà Hương đi chợ mua thêm thịt, hải sản, trái cây và đồ ăn trẻ nhỏ thích, hết khoảng 420.000 đồng. Thêm 60.000 đồng cho vài món đồ sinh hoạt trong nhà.

Tổng cộng: 480.000 đồng.

Đây là nhóm chi tiêu bà Hương đặc biệt đặt giới hạn. Bà thích mua đồ cho các cháu nhưng không cho tiền hay mua quà theo thói quen mỗi lần gặp.

Theo bà, một trong những nguyên tắc tài chính quan trọng sau nghỉ hưu là phải phân biệt giữa "có thể giúp con" và "có trách nhiệm tiếp tục chu cấp cho con".

Hai con đều đã trưởng thành nên vợ chồng bà thống nhất chỉ hỗ trợ khi thực sự cần thiết. Khoản tiết kiệm tuổi già không được mặc định là tài sản có thể rút dần để cho con cháu.

Chủ Nhật: 70.000 đồng - ngày rẻ nhất tuần

Chủ Nhật, bà Hương gần như không ra khỏi khu nhà. Buổi sáng đi bộ, trưa ăn đồ còn lại từ hôm trước, chiều xem phim và chăm cây.

Bà chỉ chi 70.000 đồng cho một vài món ăn vặt và một chậu cây nhỏ đặt ngoài ban công.

"Có ngày tôi tiêu vài trăm nghìn, có ngày chỉ vài chục nghìn. Tôi không đặt mục tiêu ngày nào cũng phải tiêu dưới 100.000 đồng vì như vậy rất mệt. Tôi chỉ cần cuối tháng tổng tiền vẫn trong giới hạn", bà nói.

Sau 7 ngày, bà Hương đã tiêu 2,01 triệu đồng

Cộng lại, tổng chi tiêu trong một tuần của bà Hương là khoảng 2,01 triệu đồng.

Nếu duy trì nhịp chi tương tự, riêng chi tiêu cá nhân của bà có thể vào khoảng 8–9 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, không phải tháng nào bà cũng mua giày hay có nhiều buổi gặp gỡ, vì vậy mức thực tế thường dao động thấp hơn.

Khoản này cũng chưa phản ánh đầy đủ chi phí của cả gia đình bởi điện, nước, phí chung cư và các hóa đơn cố định được hai vợ chồng cùng đóng.

Điều bà Hương quan tâm nhất không phải "tuần này mình đã tiêu quá 2 triệu đồng", mà là 2 triệu đồng đó đã được dùng vào đâu.

Trong một tuần, bà có tiền cho ăn uống, sức khỏe, bạn bè, con cháu và một món đồ mình thích. Không có khoản vay mới, không phải rút tiền tiết kiệm dài hạn và cũng không có món mua sắm nào khiến bà phải hối tiếc sau đó.

Sau nghỉ hưu, bà chia tiền thành 4 phần

Sau vài năm tự điều chỉnh, bà Hương hiện chia thu nhập và tiền dành cho cuộc sống sau nghỉ hưu thành bốn nhóm tương đối rõ.

Khoản đầu tiên là tiền sinh hoạt, gồm ăn uống, hóa đơn, đi lại và những nhu cầu hàng ngày. Khoản thứ hai là tiền sức khỏe, được ưu tiên riêng thay vì có việc mới rút từ tiết kiệm.

Khoản thứ ba là tiền tận hưởng, gồm cà phê, gặp bạn, du lịch ngắn ngày, quần áo, sách và sở thích cá nhân. Cuối cùng là tiền dự phòng dài hạn, gần như không động tới trừ những việc thực sự lớn.

Theo bà Hương, việc tách tiền theo mục đích mang lại một lợi ích rất rõ: tiêu tiền mà không luôn cảm thấy bất an.

Một bữa ăn cùng bạn bè 200.000–300.000 đồng không khiến bà áy náy nếu tháng đó ngân sách giao lưu vẫn còn. Ngược lại, dù chỉ vài trăm nghìn đồng, bà vẫn cân nhắc nếu phải rút từ khoản dự phòng để mua.

Nghỉ hưu hiện đại không phải là cố sống với ít tiền nhất

Sau 4 năm nghỉ hưu, bà Hương cho rằng điều mình thay đổi nhiều nhất không phải mức chi tiêu mà là cách nhìn về tiền.

Thời còn đi làm, bà cố kiếm và tích lũy càng nhiều càng tốt. Sau nghỉ hưu, mục tiêu chuyển thành làm sao để số tiền đã tích lũy có thể đồng hành với mình trong hàng chục năm mà cuộc sống hiện tại vẫn dễ chịu.

Tiết kiệm vẫn quan trọng, nhưng bà không còn coi việc cuối tháng còn lại thật nhiều tiền là thước đo duy nhất của quản lý tài chính tốt.

"Ở tuổi này, tôi nghĩ giữ được tiền là cần, nhưng giữ được sức khỏe, bạn bè, sở thích và cảm giác mình vẫn đang sống một cuộc đời của riêng mình cũng quan trọng không kém."

Nhật ký 7 ngày của bà Hương vì thế không phải câu chuyện về một người nghỉ hưu tiêu ít hay tiêu nhiều. Nó cho thấy một cách nghỉ hưu khác: không dè sẻn từng đồng, cũng không tiêu hết cho hiện tại; dùng tiền có kế hoạch để vừa đủ an tâm cho tương lai, vừa không bỏ quên những niềm vui của hôm nay.