Nhà giáo dục nổi tiếng phát ngôn sốc: Trẻ đang "hỏng" dần vì đối mặt với 5 thứ độc hại, nhiều cha mẹ còn khuyến khích con

Bảo Tín,

Ông thậm chí nhấn mạnh: "Cứ để trẻ tiếp tục như thế này thì sớm muộn cũng hỏng mất".

Trẻ em ngày nay có thể dễ dàng tiếp cận điện thoại, video ngắn, trò chơi điện tử, đồ ăn giao tận nơi và đủ loại nước uống có đường. Những tiện ích vốn được tạo ra để phục vụ cuộc sống đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của nhiều đứa trẻ. Đáng lo ngại hơn, khi thời gian dành cho màn hình ngày càng nhiều, không ít em dần ít vận động, ngại giao tiếp và mất hứng thú với những hoạt động ngoài đời thực.

Mới đây, quan điểm của Lý Dương, một chuyên gia giáo dục ở Trung Quốc trên Nhân dân nhật báo về vấn đề này thu hút sự chú ý khi ông gọi 5 thứ đang phổ biến trong đời sống trẻ em là "ngũ độc", đồng thời đưa ra cảnh báo khá gay gắt: "Trẻ em chắc chắn sẽ đi đến diệt vong bởi đang phải đối mặt với đủ cả 5 thứ độc hại. Thứ nhất là điện thoại, thứ hai là video ngắn, thứ ba là trò chơi điện tử, thứ tư là đồ ăn giao tận nơi và thứ năm là nước ngọt".

Ông thậm chí nhấn mạnh: "Cứ để trẻ tiếp tục như thế này thì sớm muộn cũng hỏng mất".

Ảnh minh họa

Điều trẻ cần không chỉ là những giới hạn

Cách diễn đạt của Lý Dương có phần cực đoan, bởi điện thoại, trò chơi điện tử hay đồ ăn giao tận nơi không mặc nhiên là những thứ có hại. Tuy nhiên, câu chuyện phía sau lại đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm: Vì sao ngày càng nhiều trẻ em dành phần lớn thời gian trong thế giới màn hình, trong khi những hoạt động vui chơi, vận động và giao tiếp ngoài đời thực lại ngày càng ít đi?

Câu chuyện của một cậu bé 12 tuổi tên Tiểu Lỗi ở Hồ Nam là ví dụ.

Do bố mẹ đi làm xa tại Đông Quản, Tiểu Lỗi sống cùng bà nội. Năm 8 tuổi, em được mẹ gửi về một chiếc điện thoại để tiện liên lạc qua video. Ban đầu, gia đình thống nhất mỗi tuần chỉ cho con sử dụng hai lần. Thế nhưng, không lâu sau, cậu bé đã biết tự xem video, đến năm 10 tuổi bắt đầu chơi game. Cuộc sống của Tiểu Lỗi cũng có những thay đổi khác. Buổi trưa, em thường mua một hộp cơm giá 15 NDT ở cửa hàng gần nhà vì bà nội đưa đón không thuận tiện. Khi khát, cậu bé mua trà đóng chai giá 3,5 NDT. Bà khuyên cháu hạn chế uống nhưng em cho biết xung quanh không có nước uống.

Đáng chú ý, trước đây Tiểu Lỗi từng thích ra bờ sông bắt cua. Nhưng khu vực này bị rào lại để thi công và suốt hai năm không có nhiều thay đổi. Trường tiểu học trong làng cũng được sáp nhập vào trường ở thị trấn, khiến những nơi em có thể đến vui chơi sau giờ học ngày càng ít. Như vậy, điện thoại, video, trò chơi điện tử, cơm hộp và nước ngọt dần trở thành những lựa chọn dễ tiếp cận nhất với cậu bé.

Một trường hợp khác là Trần Vũ. Khi còn học tiểu học, em thường xuyên nằm trong top 3 của lớp, có ý thức tự giác và thành tích học tập tốt. Tuy nhiên, sau khi được bố mẹ cho sử dụng điện thoại, khoảng thời gian giải trí chỉ hơn 10 phút ban đầu dần kéo dài. Cậu bé bắt đầu xem video, chơi game cả trong bữa ăn và trước khi đi ngủ. Hệ quả là thành tích học tập của Trần Vũ từ vị trí top 50 toàn khối tụt xuống ngoài top 300. Em còn xuất hiện tình trạng chán học, trốn học. Khi được hỏi, cậu bé thừa nhận cảm thấy trống rỗng mỗi khi đặt điện thoại xuống, trong khi việc học quá vất vả và game là cách thư giãn duy nhất.

Điều đáng chú ý là Trần Vũ không thể trở lại trạng thái tốt hơn chỉ bằng những lời trách mắng hay việc bố mẹ đột ngột thu điện thoại.

Thay vào đó, gia đình cùng em thống nhất quy tắc sử dụng thiết bị: Không chơi game vào ngày đi học, cuối tuần giới hạn thời gian, giảm xem video ngắn. Bố mẹ cũng thay đổi thói quen của chính mình, không còn mỗi người ôm một chiếc điện thoại. Thời gian rảnh được dành để cùng con đi dạo, vận động, chơi bóng; bữa ăn gia đình cũng được chú trọng hơn, hạn chế đồ ăn nhanh và nước ngọt.

Những thay đổi không đem lại kết quả ngay lập tức nhưng từng bước giúp Trần Vũ ổn định tâm trạng và học tập. Sau nửa năm, thành tích của em dần cải thiện, từ ngoài top 300 vươn lên và cuối cùng thi đỗ vào một trường THPT trọng điểm tại địa phương.

Từ hai câu chuyện trên, có thể thấy việc quản lý điện thoại, game hay chế độ ăn uống của trẻ là cần thiết, nhưng chỉ cấm đoán thôi chưa đủ. Tiểu Lỗi thiếu không gian vui chơi và sự chăm sóc thường xuyên do hoàn cảnh gia đình. Trần Vũ lại cần được cha mẹ đồng hành, thiết lập giới hạn và giúp tìm lại niềm vui trong cuộc sống thực.

Trẻ cần có quy định rõ ràng về thời gian sử dụng điện thoại, không dùng thiết bị trong bữa ăn hoặc trước giờ ngủ. Bên cạnh đó, cha mẹ nên duy trì những bữa ăn đủ dinh dưỡng, hạn chế để nước ngọt thay thế nước lọc và tạo điều kiện cho con vận động, vui chơi, giao tiếp với bạn bè. Quan trọng hơn, người lớn cũng cần làm gương trong cách sử dụng thiết bị. Không thể yêu cầu con rời điện thoại nếu chính cha mẹ luôn dành phần lớn thời gian rảnh cho màn hình.

Điện thoại không phải nguyên nhân duy nhất khiến trẻ gặp vấn đề, cũng không thể gọi mọi trò chơi hay món ăn giao tận nơi là "độc hại". Điều trẻ cần không chỉ là những giới hạn, mà còn là một cuộc sống có đủ hoạt động thú vị, sự quan tâm và những người sẵn sàng đồng hành. Bởi đôi khi, trẻ không muốn rời màn hình không hẳn vì thế giới ảo quá hấp dẫn, mà còn vì cuộc sống ngoài màn hình chưa có đủ điều khiến các em mong chờ.

Chia sẻ