Nghĩa trang cổ hé lộ tác động của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người

Các nhà khoa học Đại học Durham (Anh) phát hiện những dấu hiệu bất thường trên răng người được chôn cất tại nghĩa trang Coach Lane, đông bắc nước Anh, cho thấy khí hậu lạnh và các đợt phun trào núi lửa có thể đã ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp.

Nhóm nghiên cứu phân tích 30 chiếc răng của 21 người được chôn cất tại Coach Lane trong giai đoạn 1711 - 1829, khi khu vực này bắt đầu chuyển từ làng chài thành cảng công nghiệp.

Các nhà khoa học tìm thấy những khiếm khuyết trong quá trình khoáng hóa ngà răng, tức lớp mô bên trong răng không phát triển đầy đủ thành mô cứng. Những bất thường này có thể xuất hiện khi cơ thể thiếu vitamin D, dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của xương và răng.

Do răng hình thành theo trình tự sinh học tương đối ổn định, nhóm nghiên cứu có thể xác định thời điểm những khiếm khuyết xuất hiện. Nếu chúng lặp lại theo chu kỳ gần một năm, xen giữa các lớp ngà răng bình thường, đây có thể là dấu hiệu thiếu hụt vitamin D theo mùa.

Các nghiên cứu trước đó tại nghĩa trang cũng ghi nhận 44% số người trẻ được kiểm tra có dấu hiệu mắc bệnh còi xương, tình trạng xương không được khoáng hóa đầy đủ trong quá trình phát triển.

Tiến sĩ Ellen Kendall, tác giả chính nghiên cứu, cho rằng những người được chôn cất tại Coach Lane từng sống trong các giai đoạn lượng tia cực tím từ Mặt Trời có thể bị hạn chế, góp phần giải thích tỷ lệ bệnh còi xương cao.

Cách mạng Công nghiệp tại Anh diễn ra khoảng năm 1760 - 1840, trùng với giai đoạn cuối của Tiểu Băng hà, thời kỳ khí hậu tương đối lạnh kéo dài từ thế kỷ XIII đến XIX.

Trong giai đoạn này, hoạt động Mặt Trời suy giảm và các vụ phun trào núi lửa giải phóng những hạt khí dung có khả năng cản trở ánh sáng Mặt Trời.

Nhóm nghiên cứu đối chiếu dữ liệu khí hậu với sổ chôn cất của nghĩa trang. Trong số 109 người có thông tin năm sinh, 91 người chào đời trong thời gian xảy ra một vụ phun trào núi lửa lớn hoặc trong vòng 10 năm sau đó. Có 41 người sinh vào những giai đoạn hoạt động núi lửa trùng với sự suy giảm hoạt động Mặt Trời.

Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng khí dung núi lửa và hoạt động Mặt Trời suy giảm có thể làm giảm lượng tia cực tím chiếu xuống mặt đất. Đồng thời, mùa hè lạnh và ẩm ướt khiến trẻ em ở trong nhà nhiều hơn, mặc quần áo kín hơn, hạn chế khả năng tổng hợp vitamin D qua da.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh đây chưa phải bằng chứng trực tiếp chứng minh khí hậu gây thiếu vitamin D. Ô nhiễm từ hoạt động đốt than, chế độ dinh dưỡng, điều kiện lao động và hoàn cảnh kinh tế cũng có thể góp phần gây bệnh.

Theo Kendall, vai trò của khí hậu lâu nay thường bị lu mờ bởi những cách giải thích tập trung vào công nghiệp hóa và đô thị hóa.

“Chúng ta thường xem bất ổn khí hậu là thách thức hiện đại, nhưng thực tế đây không phải vấn đề mới trong lịch sử nhân loại” , bà nói, cho biết thêm việc tìm hiểu cách con người thích nghi với những biến động môi trường trong quá khứ có thể giúp đánh giá đầy đủ hơn các nguy cơ sức khỏe trước biến đổi khí hậu hiện nay.