Một suất học mẫu giáo đáng giá đến mức phải ĐÁNH ĐỔI bằng 14 tháng tù giam? Cái giá của tư duy dạy con "lệch lạc"

Một vụ việc gây xôn xao dư luận tại Hồng Kông (Trung Quốc) mới đây liên quan đến 13 phụ huynh và 1 người môi giới bị kết án tù vì hối lộ để giành suất học cho con. Theo cơ quan chức năng, nhóm này đã chi tổng cộng khoảng 1,1 triệu HKD (hơn 3,6 tỷ đồng) cho một cựu nhân viên hành chính của một trường mẫu giáo quốc tế, nhằm giúp 12 học sinh được ưu tiên nhập học dù đang ở vị trí thấp trong danh sách chờ.

Cả 14 bị cáo đều bị kết án tù từ 8 đến 14 tháng.

Ngôi trường khiến phụ huynh bất chấp mọi giá

Theo điều tra, 12 đứa trẻ liên quan đều đã vượt qua vòng phỏng vấn đầu vào nhưng đang ở vị trí khá thấp trong danh sách chờ. Sau khi phụ huynh hoặc người môi giới chi tiền, các em đều được ưu tiên nhận vào trường. Các bị cáo có độ tuổi từ 35 đến 48, thuộc 11 gia đình khác nhau.

Khi tuyên án, thẩm phán cho biết bà hiểu tâm lý “mong con thành tài”, muốn con chiến thắng ngay từ vạch xuất phát của các bậc cha mẹ. Tuy nhiên, điều đó không thể trở thành lý do để vi phạm pháp luật.

Bà chỉ trích các bị cáo không hề thể hiện sự ăn năn, đồng thời nhấn mạnh hành vi của họ đã tước đi cơ hội nhập học công bằng của những gia đình khác và làm lung lay nền tảng liêm chính của xã hội Hồng Kông.

Ngôi trường xuất hiện trong vụ việc là ESF International Kindergarten (Wu Kai Sha) thuộc hệ thống English Schools Foundation (ESF). Trong giới trường quốc tế tại Hồng Kông, ESF được xem là “vua về tính kinh tế”. Đối với phụ huynh, ngôi trường này gần như hội tụ mọi ưu điểm. Về học phí, ESF rẻ hơn đáng kể so với nhiều trường quốc tế danh tiếng khác. Học phí bậc mẫu giáo khoảng 110.000 HKD/năm, tiểu học khoảng 140.000 HKD/năm.

Trong khi đó, những trường quốc tế cùng nhóm như Chinese International School, German Swiss International School hay Harrow International School thường có học phí từ 200.000 HKD trở lên mỗi năm. Không chỉ rẻ hơn, ESF còn sở hữu một lộ trình học tập rất hấp dẫn với nhiều học sinh thi đỗ vào các trường danh tiếng trên thế giới.

Bài học lớn hơn cả một suất học: Dạy con về sự trung thực và công bằng

Điều khiến nhiều người suy ngẫm sau vụ việc này không chỉ là chuyện 13 phụ huynh phải vào tù vì hối lộ để giành một suất học mẫu giáo, mà còn là câu hỏi: Những đứa trẻ ấy sẽ học được gì từ hành động của chính cha mẹ mình?

Trong giáo dục, thành tích học tập có thể bù đắp bằng nỗ lực. Điều kiện kinh tế có thể thay đổi theo thời gian. Nhưng những giá trị cốt lõi như trung thực, công bằng và tôn trọng luật pháp lại được hình thành từ rất sớm, chủ yếu thông qua cách ứng xử của cha mẹ.

Nhiều phụ huynh thường dạy con không được quay cóp, không được nói dối, phải biết xếp hàng và tôn trọng người khác. Thế nhưng nếu chính người lớn lại tìm cách "đi cửa sau", dùng tiền để chen lên trước những gia đình khác, đứa trẻ sẽ nhận được một thông điệp hoàn toàn khác: Luật lệ chỉ dành cho những người không có đủ tiền hoặc quan hệ.

Đó là điều đáng lo ngại nhất.

Một đứa trẻ được nhận vào ngôi trường tốt nhờ sự không trung thực của cha mẹ có thể có điểm xuất phát thuận lợi hơn. Nhưng về lâu dài, các em rất dễ hình thành niềm tin rằng kết quả quan trọng hơn cách thức đạt được kết quả. Khi gặp khó khăn trong học tập, công việc hay cuộc sống, các em có thể lựa chọn lối tắt thay vì nỗ lực và kiên trì.

Ngược lại, những đứa trẻ được dạy rằng mọi cơ hội đều phải giành được bằng năng lực thực sự sẽ hiểu giá trị của sự cố gắng. Chúng có thể thất bại, có thể phải chờ đợi lâu hơn người khác, nhưng sẽ lớn lên với lòng tự trọng và sự tự tin rằng thành quả mình có được là hoàn toàn xứng đáng.

Các chuyên gia giáo dục vẫn thường nói rằng trẻ em nghe rất ít những gì cha mẹ nói, nhưng lại quan sát rất kỹ những gì cha mẹ làm. Vì thế, bài học về sự trung thực không nằm trong những lời răn dạy dài dòng, mà nằm ở từng quyết định của người lớn.

Nếu muốn con trở thành người tử tế, cha mẹ cũng cần sẵn sàng chấp nhận những giới hạn và quy tắc của xã hội. Nếu muốn con biết tôn trọng sự công bằng, chính cha mẹ phải là người đầu tiên không tìm cách vượt qua hàng rào công bằng ấy bằng tiền bạc hay đặc quyền.

Suy cho cùng, một suất học có thể thay đổi vài năm tuổi thơ của đứa trẻ. Nhưng một bài học về nhân cách sẽ theo con suốt cả cuộc đời. Và đó mới là món quà giáo dục quý giá nhất mà cha mẹ có thể trao cho con mình.