Mẹ 2 con tiết kiệm được 150 triệu sau 1 năm nhưng tuyên bố không muốn sống kiểu đó thêm năm thứ 2

Chị Linh, 39 tuổi, sống cùng chồng và hai con tại Hà Nội. Tổng thu nhập bình quân của hai vợ chồng khoảng 32-35 triệu đồng/tháng. Trước đây, gia đình không thuộc nhóm tiêu xài mạnh tay nhưng gần như tháng nào cũng rơi vào tình trạng “còn bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”. Có tháng tiết kiệm được 5-7 triệu đồng, có tháng phát sinh học phí, sửa xe, đám cưới hoặc mua sắm đồ gia dụng thì số tiền để dành gần như bằng 0.

Đầu năm ngoái, sau khi nhìn lại số tiền tích lũy vẫn khá mỏng dù hai vợ chồng đã đi làm nhiều năm, chị Linh quyết định thực hiện một kế hoạch khá cực đoan: Giới hạn toàn bộ chi phí sinh hoạt của gia đình ở mức 15 triệu đồng/tháng. Phần thu nhập còn lại được chuyển ngay sang tài khoản tiết kiệm sau ngày nhận lương.

Mục tiêu của chị rất rõ: Trong một năm phải tạo được khoản tích lũy đủ lớn để gia đình có cảm giác an toàn hơn về tài chính.

Một năm ép chi tiêu xuống 15 triệu đồng/tháng

Để giữ được mức chi này cho gia đình 4 người, chị Linh chia tiền thành từng khoản ngay từ đầu tháng. Mỗi hạng mục đều có giới hạn rõ ràng và gần như không được phép vượt.

Khoản khó giữ nhất là tiền ăn. Để duy trì mức khoảng 5 triệu đồng/tháng, chị gần như nấu toàn bộ bữa tối trong tuần, thường xuyên mang cơm đi làm và lên thực đơn trước khi đi chợ. Thịt, cá được mua theo tuần, chia thành từng phần rồi cấp đông. Rau củ ưu tiên loại đang vào mùa. Những hôm quá bận hoặc quá mệt, thay vì gọi đồ ăn, chị thường tận dụng thức ăn còn lại, nấu mì, cơm rang hoặc làm những món đơn giản.

Quần áo, mỹ phẩm và mua sắm cá nhân cũng bị cắt mạnh. Trong một năm, chị gần như không mua túi xách mới, không đổi điện thoại, hạn chế mỹ phẩm và chỉ mua quần áo khi thật sự cần. Những buổi cà phê với đồng nghiệp từ vài lần mỗi tháng giảm xuống còn một lần. Cuối tuần, gia đình chủ yếu đưa con đi công viên, thư viện hoặc những địa điểm miễn phí thay vì trung tâm thương mại, khu vui chơi hay nhà hàng.

Những khoản phát sinh cũng được cân nhắc rất kỹ. Một món đồ gia dụng chưa hỏng sẽ tiếp tục được dùng. Một chiếc áo “thấy đẹp” nhưng chưa cần thiết sẽ bị bỏ khỏi giỏ hàng. Một bữa ăn ngoài vài trăm nghìn đồng cũng có thể khiến chị suy nghĩ từ sáng đến tối.

Kết quả về mặt tài chính rất rõ.

Bình quân mỗi tháng, gia đình chị có thể để dành khoảng 15–17 triệu đồng. Sau khi trừ những tháng có khoản chi bất thường, tổng số tiền tiết kiệm tăng thêm khoảng 150 triệu đồng sau một năm.

Nếu chỉ nhìn vào con số, đây là một kế hoạch thành công.

Nhưng chị Linh lại nói một câu khiến chồng khá bất ngờ: “Em không muốn sống như thế thêm năm thứ hai”.

Có tiền trong tài khoản nhưng lúc nào cũng thấy mình đang thiếu

Khoảng 6 tháng đầu, chị Linh khá hào hứng. Mỗi lần nhìn tài khoản tiết kiệm tăng lên, chị có cảm giác mọi sự cố gắng đều xứng đáng.

Nhưng từ tháng thứ 7, thứ 8, sự phấn khích bắt đầu biến thành mệt mỏi.

Điều khiến chị kiệt sức nhất không phải là thiếu tiền mà là cảm giác mọi thứ trong cuộc sống đều phải quy đổi thành tiền.

Con xin mua một món đồ chơi hơn 300.000 đồng, phản xạ đầu tiên của chị không phải món đó có phù hợp hay không mà là: “300.000 đồng bằng mấy bữa ăn của cả nhà?”. Đồng nghiệp rủ đi ăn trưa, chị lập tức tính rằng một suất ăn 150.000 đồng đắt gấp nhiều lần hộp cơm mang từ nhà.

Có hôm đi siêu thị, con gái muốn mua một hộp dâu tây giá hơn 100.000 đồng. Chị đã đặt vào giỏ rồi lại lấy ra vì thấy “không cần thiết”. Trên đường về, con không nói gì nhưng chị lại thấy day dứt.

“Tôi bắt đầu nhận ra mình không còn phân biệt được tiết kiệm và dè xẻn nữa. Hễ khoản nào không thật sự bắt buộc là tôi thấy tiếc tiền”, chị kể.

Không chỉ áp lực về tâm lý, việc cố giảm chi phí còn khiến khối lượng việc nhà của chị tăng lên đáng kể.

Muốn giảm ăn ngoài, chị phải đi chợ, sơ chế, nấu ăn và chuẩn bị đồ ăn thường xuyên. Muốn tiết kiệm các khoản dịch vụ, nhiều việc trước đây thỉnh thoảng thuê người làm, chị tự xử lý. Cuối tuần đáng lẽ là thời gian nghỉ ngơi thì lại trở thành lúc tổng vệ sinh nhà cửa, lên thực đơn, đi chợ và chuẩn bị đồ cho tuần mới.

Có những tối sau khi hai con đã ngủ, chị vẫn ngồi kiểm tra ứng dụng ngân hàng, cộng lại từng hóa đơn vài chục nghìn đồng để xem tháng đó còn bao nhiêu tiền.

Tài khoản tiết kiệm tăng lên, nhưng chị thấy mình ngày càng dễ cáu.

150 triệu đồng là thành quả, nhưng cũng khiến chị nhìn lại “cái giá” của việc tiết kiệm

Khi tổng kết một năm, vợ chồng chị Linh có thêm khoảng 150 triệu đồng. Khoản tiền này giúp gia đình có quỹ dự phòng tốt hơn, bớt lo nếu một người mất việc hoặc có khoản chi bất ngờ.

Chị không phủ nhận giá trị của một năm sống rất chặt chẽ.

Thậm chí, nếu không trải qua quãng thời gian ấy, có thể gia đình vẫn tiếp tục tiêu tiền khá vô thức và khó tạo được khoản tích lũy đáng kể.

Tuy nhiên, chị cũng nhận ra một điều: không phải đồng tiền nào giữ lại được cũng có giá trị lớn hơn đồng tiền đã chi ra.

Một chiếc váy mua theo cảm hứng rồi không mặc có thể là lãng phí. Nhưng vài trăm nghìn đồng cho một chuyến đi chơi cùng con chưa chắc là lãng phí. Một bữa ăn ngoài vì lười nấu có thể không cần thiết, nhưng một bữa tối giúp cả gia đình nghỉ ngơi sau một tuần mệt mỏi lại là câu chuyện khác.

Sai lầm của chị trong năm đầu không nằm ở việc tiết kiệm, mà ở chỗ chị đã coi gần như mọi khoản chi không thuộc nhóm thiết yếu là “không đáng”.

Và càng về cuối năm, mức trần 15 triệu đồng không còn là công cụ quản lý tài chính nữa mà trở thành một con số chị buộc bản thân phải bảo vệ bằng mọi giá.

Sang năm thứ hai, chị Linh quyết định tăng mức chi

Sau khi trao đổi với chồng, chị quyết định bỏ mức trần cứng 15 triệu đồng.

Ngân sách mới của gia đình được nâng lên khoảng 18–20 triệu đồng/tháng. Hai vợ chồng vẫn chuyển tiền tiết kiệm ngay sau khi nhận lương, nhưng dành riêng một khoản cho ăn ngoài, vui chơi và những chi phí giúp cuộc sống dễ chịu hơn.

Chị cũng thay đổi cách quản lý tiền.

Thay vì ghi từng cốc cà phê, chai nước hay món đồ vài chục nghìn đồng, chị tập trung vào những quyết định tài chính lớn hơn như không vay tiêu dùng, không đổi xe khi chưa cần, không chạy theo điện thoại mới, không mua đồ gia dụng theo xu hướng và luôn duy trì quỹ dự phòng.

Nếu tháng nào chi 19 triệu thay vì 15 triệu, chị không còn thấy mình “thất bại”.

Đổi lại, cuối tuần cả nhà có thể ra ngoài ăn một bữa. Khi hai con muốn đi khu vui chơi, chị không phải mất cả buổi cân nhắc xem số tiền đó có làm phá kế hoạch tiết kiệm hay không.

Tốc độ tích lũy có thể chậm hơn, nhưng chị thấy mình nhẹ đầu hơn rất nhiều.

Không phải cứ tiết kiệm được nhiều nhất là cách sống tốt nhất

Trường hợp của chị Linh cho thấy một giai đoạn siết chi có thể rất hữu ích với những gia đình trước đó chưa kiểm soát được dòng tiền. Việc đặt một mức ngân sách thấp trong vài tháng giúp nhìn rõ khoản nào thực sự cần thiết, khoản nào đang bị thất thoát và gia đình thực tế có thể sống với bao nhiêu tiền.

Nhưng vấn đề xuất hiện khi một thử nghiệm ngắn hạn biến thành cách sống kéo dài.

Một kế hoạch tài chính tốt không chỉ được đánh giá bằng câu hỏi: “Cuối năm tiết kiệm được bao nhiêu?” mà còn cần trả lời câu hỏi: “Gia đình có thể sống như vậy trong nhiều năm mà vẫn thấy ổn không?”

Chị Linh nói rằng 150 triệu đồng tích lũy được trong một năm là khoản tiền khiến chị rất yên tâm. Nhưng nếu phải đổi thêm một năm lúc nào cũng căng thẳng với từng hóa đơn, chị sẽ không chọn.

“Trước đây tôi cứ nghĩ tiết kiệm càng nhiều càng tốt. Sau một năm mới hiểu rằng tiền được giữ lại là để cuộc sống an toàn hơn, chứ không phải để ngày nào mình cũng sống trong cảm giác thiếu thốn. Tôi vẫn sẽ tiết kiệm, nhưng tôi không muốn cả nhà phải ‘nhịn sống’ chỉ để tài khoản đẹp hơn”, chị chia sẻ.

Sau cùng, bài toán tài chính của một gia đình không phải là chi ít nhất có thể, mà là tìm ra mức chi đủ thấp để vẫn có tích lũy, nhưng cũng đủ rộng để cuộc sống còn niềm vui.

Với chị Linh, một năm 15 triệu đồng đã hoàn thành nhiệm vụ của nó: giúp gia đình có thêm 150 triệu đồng và học được cách kiểm soát tiền bạc. Nhưng sang năm thứ hai, điều chị muốn giữ lại không chỉ là tiền, mà còn là sức lực, thời gian và sự thoải mái của cả nhà.