Đi chợ mà gặp nghệ thuật, dạo phố lại thấy triển lãm: Hà Nội đang mở hội gì mà thú vị thế?

Tối 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 khai mạc tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, mùa lễ hội thứ năm mở ra 16 ngày kết nối di sản, nghề truyền thống và nghệ thuật đương đại, đồng thời ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch HanoiGo.

Chợ Đồng Xuân trở thành không gian triển lãm đa giác quan, những ngôi đình trong phố cổ đón nghệ thuật đương đại, công viên mở chỗ cho ý tưởng của người trẻ. Trong hành trình ấy, nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và cả tiểu thương cùng góp mặt, đưa sáng tạo đến gần đời sống thường ngày.

Diễn ra từ ngày 13 đến 28/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 có hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và chuyên gia trong nước, quốc tế. Trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Lễ hội do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức, tiếp nối hành trình phát huy nguồn lực văn hóa, di sản và con người để phát triển kinh tế sáng tạo của Thủ đô.

Từ đất Kẻ Chợ đến câu chuyện “Kết tài hoa, dệt tài sản”

Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long - Kẻ Chợ, tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ” gợi nhắc một đô thị được bồi đắp qua nhiều thế hệ người làm nghề. Tài hoa ấy hiện diện trong kỹ năng của nghệ nhân, bàn tay người thợ, đồng thời tiếp tục được phát triển bởi các nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ và cộng đồng sáng tạo trẻ.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, cho biết chuỗi hoạt động được triển khai xuyên suốt năm 2026 hướng tới mục tiêu chuyển từ “tổ chức Lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị”.

Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, định hướng của lễ hội được đặt ra cụ thể: Những giá trị văn hóa, tri thức và kỹ năng cần có thêm cơ hội trở thành sản phẩm, dịch vụ, tạo việc làm và sinh kế lâu dài.

Bà Vũ Thu Hà nhấn mạnh: “Với thông điệp ‘Kết tài hoa, dệt tài sản’, Lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài; góp phần tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô”.

Từ góc nhìn của UNESCO, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, đánh giá lễ hội đã phát triển thành một nền tảng kết nối nghệ sĩ, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng. Sự kết nối ấy giúp đưa sáng tạo vào không gian công cộng, mở ra những hình thức hợp tác mới.

“Tuy nhiên, di sản không chỉ đơn thuần là những gì còn lại từ quá khứ. Đó là một nguồn tài nguyên sống động, không ngừng được làm mới thông qua sự sáng tạo của chính những người kế thừa, thực hành và diễn giải lại di sản đó”, ông Jonathan Wallace Baker phát biểu.

Lễ hội năm nay cũng diễn ra trong dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam trở thành thành viên UNESCO. Với Hà Nội, thành phố gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế từ năm 2019, đây là cơ hội tiếp tục kết nối di sản với những nhu cầu và ý tưởng mới của đời sống đô thị.

Sân khấu bên hồ mở màn, chợ và phố tiếp nối cuộc vui

Tâm điểm đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật “Thăng Long Kẻ Nghệ”, được dàn dựng trên sân khấu thủy đình đương đại bên hồ Hoàn Kiếm, với sự tham gia biểu diễn của 110 nghệ sĩ.

Dưới sự chỉ đạo sáng tạo của Tổng đạo diễn, Giám đốc âm nhạc Nguyễn Quốc Hoàng Anh, chương trình kéo dài 36 phút, gồm tám tác phẩm trong ba hồi “Mở nước”, “Thành phố” và “Tiếp nối”. Lấy dòng nước làm mạch dẫn, chương trình kết nối chèo, tuồng, ca trù, xẩm, quan họ và nhạc cụ dân tộc với opera, beatbox, hiphop, múa đương đại, âm nhạc điện tử.

Từ sân khấu khai mạc, hành trình khám phá tiếp tục mở rộng qua 5 cụm không gian: Quảng trường Sáng tạo; Đại Triển lãm Chợ Đồng Xuân; Đình và di tích trong phố cổ; Công viên Thống Nhất; Rạp hát và Sân khấu cộng đồng.

Tại chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” diễn ra từ 14 đến 28/11, do nghệ sĩ Nguyễn Anh Tuấn giám tuyển, quy tụ 25 nghệ sĩ, nhóm nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế. Vải vóc, mây tre, giấy vàng mã - những chất liệu vốn quen thuộc trong hoạt động buôn bán được đưa vào thực hành nghệ thuật. Đáng chú ý, tiểu thương tham gia với vai trò người đồng sáng tạo. Hoạt động này đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho nghiên cứu xây dựng Trung tâm Kinh tế Sáng tạo Đồng Xuân.

Trong phố cổ, chuỗi “Chuyện Đình trong Phố” do nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn khởi xướng và giám tuyển đưa nghệ thuật đương đại vào 12 đình, hội quán và không gian di sản từ 14 đến 28/11. Công chúng có thể tiếp cận nghề truyền thống qua trải nghiệm in mộc bản, sơn mài, nhuộm lụa, trang trí quạt và bộ hành khám phá phố nghề.

Với những người yêu biểu diễn, “Hà Nội Sáng Đèn” kết nối gần 30 nghệ sĩ quốc tế cùng hơn 150 nghệ sĩ, nghệ nhân, vũ công Việt Nam. Chuỗi chương trình có “Tháp Ẩn Ca” tại tháp nước Hàng Đậu, “Chơi Chợ” tại chợ Đồng Xuân, kịch múa “Đối diện với vô cùng”, múa đương đại “Näss”, chương trình “Trôi” tại Bảo tàng Hà Nội và múa rối đương đại “Phá Rối” tại Rạp Đông Đô.

Các triển lãm, hội chợ cũng mở thêm cơ hội gặp gỡ giữa người sáng tạo và công chúng. Art Hanoi 2026 quy tụ 11 nghệ sĩ nhiều thế hệ; các hội chợ “Nghề & Nghệ”, “Makers Market - Chăm hoa đua nở” có sự tham gia của hơn 200 đơn vị sáng tạo. Sản phẩm từ chương trình Kết duyên Sáng tạo và Summer Camp “Re:Craft - Làng nghề tái sinh” được giới thiệu để tiếp cận thị trường, kiểm chứng khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

Tại Công viên Thống Nhất, chương trình “Ươm mầm Sáng tạo” mang thông điệp “Gieo mầm một vòng xanh”. Hai pavilion Mây và Kén dự kiến mở cửa từ ngày 21/11, giới thiệu các dự án sáng tạo kết hợp trải nghiệm, triển lãm và tương tác cộng đồng.

Thêm một “điểm chạm” để khám phá Hà Nội

Cùng lễ khai mạc, Hà Nội ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch HanoiGo trên ứng dụng iHanoi và tại địa chỉ hanoigo.hanoi.gov.vn.

Nền tảng được định hướng tập trung thông tin về điểm đến, di tích, danh lam thắng cảnh, không gian văn hóa, ẩm thực, cơ sở lưu trú, sự kiện và tour du lịch. Thông qua đó, người dân và du khách có thể tra cứu, tìm hiểu địa điểm tham quan và lựa chọn trải nghiệm phù hợp.

Theo bà Vũ Thu Hà, HanoiGo được kỳ vọng là một “trợ lý ảo” toàn diện, giúp người dân và du khách khám phá vẻ đẹp cổ kính cùng nhịp sống hiện đại, năng động của Hà Nội. Nền tảng cũng gắn với định hướng ứng dụng công nghệ để phát triển kinh tế đêm và du lịch thông minh.

Bên cạnh các hoạt động dành cho công chúng, lễ hội tổ chức hơn 10 tọa đàm, hội thảo về kinh tế sáng tạo, thiết kế, di sản đô thị và phát triển thị trường. Những cuộc trao đổi này hướng tới câu hỏi dài hạn: Làm thế nào để các ý tưởng, dự án và không gian sáng tạo tiếp tục có đời sống sau khi lễ hội khép lại?

Ông Jonathan Wallace Baker chia sẻ: “Sức mạnh lớn nhất của Hà Nội không chỉ nằm ở bề dày lịch sử phong phú, mà còn ở trí tưởng tượng và khát vọng của chính người dân nơi đây”.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 kéo dài đến ngày 28/11. Gala bế mạc “Hà Nội, Những Vang Động” được tổ chức lúc 19 giờ 30 ngày 28/11 tại chợ Đồng Xuân. Lịch hoạt động và bản đồ khám phá được cập nhật tại lehoithietkesangtao.vn.