Cúng rằm tháng Giêng năm 2026 ngày nào, giờ nào tốt nhất?

Rằm tháng Giêng còn gọi là Tết Nguyên tiêu hay lễ Thượng nguyên, từ lâu đã trở thành một trong những ngày lễ quan trọng trong đời sống của người Việt Nam và nhiều quốc gia Á Đông. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, đây còn là dịp để mỗi gia đình hướng về cội nguồn, gửi gắm ước nguyện về một năm mới an lành, thuận lợi.

Nhiều người băn khoăn nên cúng rằm tháng Giêng năm 2026 vào ngày nào, khung giờ nào cho phù hợp. Bài viết cung cấp thông tin cụ thể về ngày, giờ và cách thức thực hiện lễ cúng, giúp các gia đình có sự chuẩn bị chu đáo, đúng nghi thức truyền thống.

Năm Bính Ngọ, rằm tháng Giêng rơi vào thứ Ba, ngày 3/3/2026 Dương lịch. Do năm nay ngày chính lễ rơi vào giữa tuần, nhiều gia đình có thể không có điều kiện chuẩn bị mâm lễ chu đóa, thịnh soạn nên nghĩ đến việc cúng vào cuối tuần. Thực tế, cúng trước ngày lễ từ lâu đã là thói quen của nhiều gia đình. Họ có thể thực hiện nghi lễ vào ngày 13 hoặc 14 Âm lịch, thậm chí có nhà sắp xếp cúng từ ngày 11, 12 Âm lịch.

Điều này do điều kiện sinh hoạt hiện đại, khi công việc và học tập chiếm phần lớn thời gian trong ngày. Do đó, việc lựa chọn thời điểm cúng rằm tháng Giêng linh hoạt, phù hợp với điều kiện gia đình được xem là giải pháp hợp lý, vẫn đảm bảo sự trang nghiêm truyền thống.

Có thể cúng rằm tháng Giêng năm 2026 vào ngày, giờ nào?

Theo sách “Tìm hiểu Văn hóa Phương Đông Âm Dương đối lịch năm Bính Ngọ 2026” do Nhà xuất bản Thanh Hóa phát hành, tác giả Trần Đình Tuấn cho biết một số khung giờ được xem là thuận lợi để thực hiện lễ cúng rằm tháng Giêng năm 2026 gồm:

- Ngày 15/1 Âm lịch (3/3/2026 Dương lịch – chính rằm), các khung giờ phù hợp để thực hiện lễ cúng: Giờ Thìn (7h – 9h); Giờ Tỵ (9h – 11h); Giờ Mùi (13h – 15h)

- Ngày 14/1 Âm lịch (2/3/2026 Dương lịch) các khung giờ thuận lợi để làm lễ cúng gồm: Giờ Tỵ (9h – 11h); Giờ Thân (15h – 17h); Giờ Dậu (17h – 19h).

- Ngày 13/1 Âm lịch (1/3/2026 Dương lịch) các khung giờ nên lựa chọn làm lễ cúng gồm: Giờ Thìn (7h – 9h); Giờ Tỵ (9h – 11h); Giờ Thân (15h – 17h); Giờ Dậu (17h – 19h).

Ngoài các khung giờ trên, theo tài liệu lịch sử và tín ngưỡng dân gian, lễ cúng rằm tháng Giêng truyền thống thường được thực hiện vào giờ Ngọ (11h – 13h) đúng ngày 15/1 Âm lịch. Đây được coi là thời điểm mặt trời ở vị trí cao nhất trong ngày, tượng trưng cho sự sáng tỏ và viên mãn.

Tuy nhiên, việc linh hoạt về ngày giờ không làm thay đổi ý nghĩa cốt lõi của nghi lễ. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, thái độ trang nghiêm và tinh thần hướng thiện của gia chủ. Việc chủ động sắp xếp thời gian hợp lý giúp các gia đình chuẩn bị mâm lễ chu đáo, đầy đủ mà không bị áp lực bởi yếu tố thời gian.

Cúng rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời?

Chia sẻ trên Báo Giáo dục Thời đại, chuyên gia phong thủy Song Hà cho rằng lễ cúng rằm tháng Giêng nên được thực hiện cả ngoài trời và trong nhà để thể hiện sự thành kính đối với thần linh, Phật và gia tiên. Mâm cúng quan thần được đặt ngoài trời và mâm cúng gia tiên được đặt trong nhà. Gia chủ cần thực hiện nghi lễ ngoài trời trước, sau đó mới tiến hành lễ cúng trong nhà.

Lễ cúng rằm tháng Giêng ngoài trời

Lễ cúng ngoài trời mang ý nghĩa tạ ơn trời đất, thần linh, Phật thánh và các vị anh hùng dân tộc. Với những gia đình không có sân riêng, có thể bày lễ tại gian giữa trong nhà hoặc trên sân thượng.

Một số gia đình có điều kiện về không gian còn chuẩn bị bốn bàn lễ đặt theo bốn hướng: Hướng Bắc thờ Thượng đế, hướng Nam thờ các vị thần, hướng Tây thờ Phật, hướng Đông thờ các vị anh hùng có công với dân với nước.

Mâm cỗ cúng ngoài trời thường gồm:

• Mâm ngũ quả
• Hương (thường 3 cây nhang to)
• 12 đĩa hoa tượng trưng cho 12 tháng trong năm
• Đèn hoặc nến: 24 hũ nến sáp vàng hoặc đỏ tượng trưng cho 24 tiết khí
• Trầu cau, muối gạo, trà rượu
• Quần áo, mũ thần nông giấy, lưỡi liềm giấy
• Gà luộc
• Xôi hoặc bánh chưng

Việc chuẩn bị lễ vật mang tính biểu trưng, thể hiện ước vọng đủ đầy, thuận hòa và tri ân các giá trị truyền thống.

Mâm cúng rằm tháng Giêng trong nhà

Trong nhà, gia đình có thể chuẩn bị cỗ chay, cỗ mặn hoặc kết hợp cả hai. Thông thường cỗ mặn dâng gia tiên, cỗ chay dâng thần, Phật.

Theo phong tục truyền thống, mâm cỗ mặn thường gồm 4 bát, 6 đĩa. Bốn bát gồm: canh măng, canh bóng, bát miến, mọc. Sáu đĩa gồm: Thịt gà hoặc lợn luộc, giò hoặc chả, nem, món xào, dưa hành, xôi hoặc bánh chưng.

Mâm cỗ được chuẩn bị với đủ vị, mặn của nước chấm, cay của ớt, chua của dưa hành, ngọt của bánh… tạo nên sự hài hòa, tượng trưng cho mong ước năm mới đủ đầy, yên ấm, tránh điều không may. Ngoài các món ăn, gia đình cần chuẩn bị thêm hương, hoa, đèn nến, vàng mã, trầu cau, rượu.

Mâm cỗ chay trên ban thờ Phật cần thanh đạm, không bày biện quá nhiều, mỗi món chỉ nên đặt trong đĩa hoặc bát nhỏ, vừa phải.

Thông thường gồm: Hoa quả, chè, xôi, món xào chay, các món từ đậu, canh măng nấm hoặc canh củ quả chay, bánh trôi nước, hương hoa, tiền vàng, đèn nến, trầu cau, rượu trắng.

Trong đó, bánh trôi (chè trôi nước) là món không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên tiêu. Ý nghĩa của món ăn này là cầu mong mọi việc trong năm được hanh thông, trôi chảy, thuận lợi.

Phong tục mỗi vùng miền có thể khác nhau, điều kiện kinh tế và thời gian của từng gia đình cũng không giống nhau. Vì vậy, mâm lễ không bắt buộc phải “mâm cao cỗ đầy”. Quan niệm “tùy tiền biện lễ” vẫn được nhiều gia đình duy trì, nhấn mạnh rằng giá trị cốt lõi nằm ở sự thành tâm, tinh thần uống nước nhớ nguồn và lòng biết ơn đối với tổ tiên, Phật thánh.

Rằm tháng Giêng là một nghi lễ đầu năm mà còn là dịp để mỗi người nhìn lại truyền thống gia đình, gắn kết các thế hệ và nuôi dưỡng nếp sống văn hóa. Dù lựa chọn cúng đúng ngày hay trước đó một vài hôm, điều quan trọng vẫn là sự chuẩn bị chu đáo và thái độ trân trọng đối với nghi lễ truyền thống, một nét đẹp bền vững trong đời sống văn hóa Việt.