Cứ 5 nữ sinh thì có 1 em xin về, bỏ dở buổi học khi "đến tháng" ở trường: Bài toán Diana chọn giải sau 30 năm làm công tác xã hội ở Việt Nam

Bài toán bắt đầu từ một buổi học bị bỏ lỡ

Trước khi khởi động năm học mới, chương trình "Là con gái thật tuyệt" đã khảo sát hơn 4.800 nữ sinh trung học cơ sở. Kết quả cho thấy nhiều khoảng trống hơn mong đợi.

Chỉ 32,4% các em hiểu đúng và đầy đủ về chu kỳ kinh nguyệt. Hơn 60% chỉ nhận ra kinh nguyệt qua hiện tượng bên ngoài, chưa hiểu đó là dấu hiệu cơ thể đã bắt đầu có khả năng sinh sản. Hơn 67% thấy bất tiện khi kinh nguyệt xuất hiện bất ngờ ở trường. Khi không mang sẵn vật dụng cần thiết, hơn 23% dùng giấy vệ sinh hoặc vải để xử lý tạm, còn 22% xin giáo viên cho về nhà.

Con số 22% đáng chú ý nhất. Nó cho thấy chuyện thiếu kiến thức và thiếu một gói băng vệ sinh đúng lúc đang làm các em mất giờ học. Nếu chuyện này lặp lại mỗi tháng trong suốt những năm THCS, số buổi học bị gián đoạn sẽ không nhỏ.

Vì vậy, Diana coi đây là một rào cản sinh lý trong học đường cần được gỡ bỏ, chứ không chỉ là chuyện tế nhị của tuổi dậy thì. Trong phát biểu tại lễ khởi động ngày 19/10 ở Trường THCS Hoàng Mai (Hà Nội), ông Takahiro Okada, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Diana Unicharm, nói doanh nghiệp muốn lan rộng những sáng kiến cộng đồng thiết thực, có thể trực tiếp giảm bớt những rào cản đó.

Không phát quà một lần, mà triển khai dựng hỗ trợ thiết thực "hệ sinh thái" ngay trong trường

Nhiều chương trình trách nhiệm xã hội (CSR) dừng lại ở việc trao quà rồi về. "Là con gái thật tuyệt" làm theo cách khác: chương trình hiện diện liên tục trong trường học, với ba lớp hỗ trợ đi cùng nhau.

Lớp thứ nhất là hạ tầng. "Góc Nữ sinh" được đặt trong phòng y tế trường học. Ở đây có tài liệu giáo dục giới tính do Bộ Y tế ban hành và có băng vệ sinh Diana cho những lúc cần gấp. Như vậy, các em không còn phải chọn giữa dùng tạm giấy vệ sinh và bỏ dở buổi học.

Lớp thứ hai là kiến thức. Chương trình tổ chức các buổi chuyên đề có chuyên gia y tế trực tiếp chia sẻ, kèm video giáo dục . Nội dung xoay quanh những thay đổi ở tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt và cách vệ sinh cá nhân đúng cách. Đây là phần nhắm vào con số 32,4%.

Lớp thứ ba là kỹ năng tự bảo vệ. Khảo sát cho thấy hơn 30% nữ sinh chưa nhớ chính xác số Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Vì vậy, chương trình lồng ghép nội dung giúp các em nhận biết tình huống không an toàn, biết chia sẻ với người lớn đáng tin cậy và biết gọi 111 khi cần. Nhờ phần này, chương trình đi xa hơn một hoạt động quảng bá sản phẩm và chạm tới quyền được an toàn của trẻ em.

Chính hai lớp kiến thức và kỹ năng tạo ra giá trị lâu dài. Sản phẩm dùng xong thì hết, còn kiến thức và kỹ năng thì các em mang theo suốt đời.

Mô hình ba bên: mỗi bên làm phần mình giỏi nhất

Điểm đáng chú ý về quản trị là cách chương trình chia vai. Trung ương Hội LHPN Việt Nam có mạng lưới cơ sở rộng khắp và chủ trì triển khai tại 100 trường nội trú, bán trú ở các xã biên giới. Cục Bà mẹ và Trẻ em bảo đảm nội dung chuyên môn chính xác. Doanh nghiệp khởi xướng chương trình và cung cấp nguồn lực.

Cơ quan quản lý cũng đã lên tiếng ghi nhận. Bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, nói: "Cục Bà mẹ và Trẻ em ghi nhận và đánh giá cao sáng kiến của Diana trong việc khởi xướng và triển khai Chương trình. Sự chủ động của doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng nhà trường và các cơ quan chuyên môn thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồngg… Tôi cho rằng, sự phối hợp giữa cơ quan chuyên môn, nhà trường và doanh nghiệp sẽ phát huy hiệu quả khi cùng hướng tới mục tiêu chung: giúp các em được chăm sóc tốt hơn, tự tin hơn và có điều kiện phát triển bình đẳng".

Từ phía Hội LHPN, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Hội, mong mỗi "Góc Nữ sinh" sẽ thật sự trở thành một địa chỉ gần gũi trong trường học. Bà cũng nhấn mạnh rằng chương trình chỉ có ý nghĩa khi tạo ra thay đổi cụ thể về kiến thức, kỹ năng và sự tự tin của các em. Bà đề nghị các bên theo dõi việc triển khai, bảo đảm nguồn lực duy trì và đánh giá hiệu quả để có cơ sở nhân rộng mô hình. Đây chính là những yêu cầu mà một chương trình CSR nghiêm túc cần đặt ra cho mình.

Vì sao lại cần đi lên biên cương?

Năm học 2026–2027, chương trình mở rộng đến 186 điểm trường ở 20 tỉnh, thành, hướng tới hơn 120.000 nữ sinh. Phần lớn nguồn lực được ưu tiên cho 100 trường ở các xã biên giới đất liền. Đây là những nơi việc tiếp cận kiến thức, sản phẩm vệ sinh và dịch vụ y tế vẫn còn nhiều khó khăn.

Xét theo logic thị trường, đây không phải nơi mang lại hiệu quả nhanh nhất. Nhưng nếu nhìn vào triết lý của tập đoàn mẹ thì lựa chọn này hợp lý. Unicharm theo đuổi triết lý toàn cầu "Love Your Possibilities" (Nâng niu tiềm năng trong bạn), với mục tiêu giúp phụ nữ và trẻ em gái tự tin phát huy hết tiềm năng ở mọi giai đoạn cuộc đời. Một tuyên ngôn như vậy chỉ thuyết phục khi được thực hiện ở những nơi khó khăn nhất.

"Với gần ba thập kỷ gắn bó với phụ nữ Việt Nam, Diana tin rằng mỗi bé gái đều có quyền được lớn lên trong sự thấu hiểu, an toàn và phát triển tối đa tiềm năng của mình. Sự đồng hành của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Cục Bà mẹ và Trẻ em là động lực to lớn để chúng tôi đưa dự án vươn xa đến tận các điểm trường biên giới", ông Takahiro Okada chia sẻ.

Gần 30 năm ở Việt Nam cũng giúp hiểu vì sao Diana chọn làm lâu dài. Khẩu hiệu "Là con gái thật tuyệt" đã gắn với nhiều thế hệ phụ nữ Việt. Những nữ sinh được chương trình hỗ trợ hôm nay cũng sẽ là những người phụ nữ trưởng thành sau này. Doanh nghiệp không thu được lợi ích từ khoản đầu tư này ngay trong năm tài chính. Giá trị của nó tích lũy dần qua niềm tin của nhiều thế hệ.

Thước đo nằm ở trường học

Kết thúc năm học, chương trình sẽ được đánh giá bằng những câu hỏi cụ thể. Tỷ lệ nữ sinh hiểu đúng về chu kỳ kinh nguyệt có tăng từ mức 32,4% không? Có bao nhiêu em không còn phải xin về nhà giữa buổi học? Và số 111 có trở thành con số các em nhớ thuộc lòng không?

Nếu những con số này cải thiện, "Là con gái thật tuyệt" sẽ không chỉ là một khẩu hiệu thương hiệu. Nó sẽ trở thành một ví dụ cho thấy doanh nghiệp, cơ quan chuyên môn và tổ chức xã hội có thể cùng tạo ra thay đổi đo đếm được.