Câu chuyện tình Trà hoa nữ 170 năm tuổi của La Traviata lần đầu vang lên "nguyên bản" tại Hà Nội

Trong hai đêm 30 và 31/7, khoảng 120 nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste sẽ mang nguyên bản kiệt tác opera La Traviata lên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm. Đây là lần đầu tiên thánh đường opera hơn 225 năm tuổi của nước Ý đặt chân tới Đông Nam Á, và họ chọn Hà Nội làm điểm khởi đầu.

Trước khi đến Việt Nam, đoàn nghệ thuật của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste từng lưu diễn ở Nhật Bản, Macau và Hàn Quốc, nhưng đây là lần đầu tiên họ đưa cả một vở opera nguyên bản xuống khu vực Đông Nam Á. Điểm đến đầu tiên trong hành trình ấy là Nhà hát Hồ Gươm, nơi câu chuyện về Violetta, Alfredo và Germont sẽ vang lên trong hai đêm liên tiếp.

Dàn soloist danh tiếng và một nữ nhạc trưởng đặc biệt

Sang Việt Nam lần này là dàn nghệ sĩ hùng hậu gồm Dàn nhạc Giao hưởng và Dàn Hợp xướng của nhà hát, cùng những giọng ca solo hàng đầu nước Ý. Trong đó có giọng nữ cao Maria Grazia Schiavo, người từng nhiều lần hóa thân thành Violetta trên các sân khấu lớn như La Fenice ở Venice, cũng như tại Naples, Rome và Turin, bên cạnh giọng nam cao Klodjan Kaçani và giọng nam trung Federico Longhi.

Cầm trịch đêm diễn là nữ nhạc trưởng kiêm nghệ sĩ piano Vanessa Benelli Mosell. Cô thuộc thế hệ nhạc trưởng trẻ đang được chú ý của Ý, sinh năm 1987 tại Prato và bắt đầu học nhạc từ năm ba tuổi, từng là một thần đồng dương cầm trước khi chuyển hướng sang chỉ huy dàn nhạc. Tên tuổi của cô còn gắn với âm nhạc đương đại, đến mức nhà soạn nhạc Karlheinz Stockhausen từng mời cô theo học ông sau khi nghe bản thu Klavierstücke.

Cuộc "chạy marathon" và chiếc đèn chùm kỷ lục

Đằng sau hai đêm diễn là một khối lượng công việc khổng lồ. Theo Giám đốc Nghệ thuật Saigon Philharmonic Orchestra Nguyễn Bảo Anh, người phụ trách điều phối chương trình, dự án khởi động từ cuối tháng 5 và được ví như một cuộc chạy marathon về hậu cần, kỹ thuật, đi lại lẫn quảng bá. Tính đến thời điểm gặp gỡ báo chí, khoảng 12 thùng hàng nặng gần một tấn, chứa toàn bộ trang phục và một phần đạo cụ, đã được chuyển thẳng từ Ý về kho nhà hát.

Điều đáng chú ý là phần lớn đạo cụ và thiết kế sân khấu lần này được sản xuất hoàn toàn tại Việt Nam, do Nhà hát Hồ Gươm thực hiện theo những yêu cầu kỹ thuật khắt khe từ phía Ý. Ấn tượng nhất là một chiếc đèn chùm khổng lồ rộng 4m, cao hơn 5m, được xem là kỷ lục về kích thước đối với đạo cụ sân khấu tại Việt Nam cho tới nay.

Bà Elena Piñuela, phụ trách tour và hậu cần của đoàn, thừa nhận khi gửi bản thiết kế và yêu cầu kỹ thuật sang, phía Ý cũng không dám chắc Việt Nam có thể làm được những chi tiết phức tạp đến vậy. Nhưng sau khi trực tiếp nghiệm thu, các chuyên gia cho biết họ "vui và không có một sự phàn nàn nào", và sản phẩm "không khác gì so với những gì họ từng thực hiện tại Ý". Hệ thống âm thanh, ánh sáng của Nhà hát Hồ Gươm cũng được đánh giá gần đạt tiêu chuẩn quốc tế, đủ sức đáp ứng yêu cầu dàn dựng của một vở opera cổ điển.

Nguyên bản, nhưng không cũ

Đây không phải lần đầu La Traviata xuất hiện trên sân khấu Hồ Gươm. Năm 2025, nhà hát từng phối hợp với Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam dàn dựng vở này. Việc tiếp tục đầu tư quy mô lớn, lần này bắt tay với một nhà hát Ý danh tiếng, cho thấy sức hút ngày càng lớn của nghệ thuật hàn lâm với công chúng trong nước.

Về mặt nghệ thuật, ê-kíp chọn giữ nguyên bản tính lịch sử, cốt truyện và âm nhạc, không cắt gọt, để bảo toàn linh hồn của tác phẩm kinh điển. Ngay cả poster và tài liệu chương trình cũng được giữ theo bản gốc. Yếu tố hiện đại chỉ được đưa vào ở khâu sản xuất, thiết kế trang phục và trang trí sân khấu, nhằm kéo câu chuyện lại gần hơn với khán giả hôm nay. Phó tổng đạo diễn Platon Bardhi tin rằng âm nhạc có sức mạnh xóa nhòa rào cản địa lý và văn hóa, và khán giả Việt Nam rồi sẽ yêu La Traviata như bao khán giả quốc tế từng yêu nó.

Một câu chuyện tình đã sống hơn 170 năm

La Traviata được chuyển thể từ tiểu thuyết Trà hoa nữ (La Dame aux camélias) của Alexandre Dumas con, kể về cuộc đấu tranh tuyệt vọng của một người phụ nữ để giữ lấy tình yêu đích thực trước những định kiến nghiệt ngã của giới thượng lưu. Hơn 170 năm kể từ buổi ra mắt đầu tiên, đây vẫn được xem là một trong những vở opera được yêu thích nhất mọi thời đại.

Người mang câu chuyện ấy đến Hà Nội cũng là một huyền thoại sống. Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste khánh thành năm 1801, thuộc hàng những nhà hát opera hoạt động liên tục lâu đời nhất thế giới, và là nhà hát đầu tiên trên thế giới được mang tên nhà soạn nhạc vĩ đại Giuseppe Verdi. Trên sân khấu ấy từng có sự hiện diện của những tên tuổi lẫy lừng như Herbert von Karajan, Claudio Abbado, Leonard Bernstein hay Riccardo Muti. Hai đêm cuối tháng 7 này, một phần di sản hơn hai thế kỷ đó sẽ hiện diện ngay giữa lòng Hà Nội.