Bỏ qua mọi thủ tục, đưa nam thanh niên đa chấn thương lên bàn mổ sau 10 phút nhập viện

Người bệnh P.T.D. (18 tuổi, Hà Nội) được chuyển đến Khoa Cấp cứu sau vụ va chạm giữa xe máy và ô tô. Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp trực triển khai quy trình đánh giá người bệnh đa chấn thương theo nguyên tắc ABCDE.

Mặc dù vẫn tỉnh táo và còn giao tiếp được, các bác sĩ nhanh chóng nhận thấy tình trạng của bệnh nhân hết sức nguy kịch. Người bệnh có mạch nhanh 120 lần/phút, huyết áp tụt còn 75/55 mmHg, biểu hiện điển hình của sốc mất máu. Khám lâm sàng ghi nhận vùng ngực và bụng bầm tím diện rộng, bụng chướng căng, có phản ứng thành bụng và dấu hiệu kích thích phúc mạc, đồng thời xuất hiện vết thương hở vùng hông phải làm lộ xương cánh chậu.

Song song với hồi sức ban đầu, điều dưỡng thiết lập hai đường truyền tĩnh mạch ngoại vi cỡ lớn, lấy máu làm xét nghiệm, định nhóm máu và chuẩn bị truyền máu cấp cứu. Siêu âm FAST tại giường được thực hiện ngay, phát hiện nhiều dịch tự do trong ổ bụng, nghi ngờ chảy máu nội tạng.

Sau khi trực tiếp đánh giá tình trạng người bệnh cùng kết quả thăm khám và siêu âm, BSCKII Trần Thượng Việt, Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học nhận định đây là trường hợp đa chấn thương nặng với chấn thương ngực kín và chấn thương bụng kín gây chảy máu trong nghiêm trọng, cần phẫu thuật khẩn cấp.

Trước diễn biến nguy kịch, bác sĩ quyết định kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện và chuyển thẳng người bệnh lên phòng mổ mà không chờ chụp CT ngực - bụng, không đợi kết quả xét nghiệm máu, cũng như không chờ hoàn tất các thủ tục hành chính hay viện phí.

Theo BSCKII Trần Thượng Việt, trong cấp cứu đa chấn thương, yếu tố quyết định không phải là có thêm kết quả cận lâm sàng mà là nhận diện đúng người bệnh đang chảy máu đe dọa tính mạng để đưa vào phòng mổ sớm nhất. Nếu chờ hoàn tất đầy đủ các quy trình thông thường, người bệnh có thể mất cơ hội được cứu sống.

Ngay sau khi báo động đỏ được kích hoạt, hàng loạt đơn vị của bệnh viện đồng thời vào cuộc, gồm Khoa Gây mê hồi sức, Khoa Ngoại Tổng hợp - Tiết niệu và Nam học, Trung tâm Hồi sức tích cực, Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Khoa Huyết học - Truyền máu cùng nhiều bộ phận liên quan.

Trong khi Khoa Cấp cứu tiếp tục hồi sức, Khoa Gây mê hồi sức khẩn trương chuẩn bị phòng mổ, phương tiện kiểm soát đường thở, hệ thống đường truyền và phương án truyền máu khối lượng lớn. Chỉ khoảng 10 phút sau khi nhập viện, người bệnh đã được đưa lên bàn mổ.

Khi mở ổ bụng, các bác sĩ ghi nhận khoảng 1,5 lít máu tươi trong ổ bụng. Người bệnh bị vỡ lách gây chảy máu ồ ạt, rách cơ hoành trái dài khoảng 10 cm khiến toàn bộ dạ dày, lách và một phần ruột non thoát vị lên khoang màng phổi trái. Ngoài ra còn có vết rách gan sâu trên 5 cm, đụng dập và rách mạc treo ruột non cùng vết thương hở vùng hông phải lộ xương cánh chậu.

Ê-kíp Khoa Ngoại Tổng hợp - Tiết niệu và Nam học tiến hành cắt lách, khâu phục hồi cơ hoành, cắt đoạn ruột non tổn thương và xử trí các tổn thương trong ổ bụng. Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa phối hợp xử lý tổn thương gan, trong khi Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình xử trí tổn thương khung chậu. Suốt quá trình phẫu thuật, ê-kíp gây mê hồi sức liên tục truyền máu và chế phẩm máu, duy trì huyết động cho người bệnh.

BSCKII Nguyễn Chiến Quyết, Khoa Ngoại Tổng hợp - Tiết niệu và Nam học cho biết đây là ca phẫu thuật đòi hỏi nhiều ê-kíp phối hợp đồng thời. Trong khi một nhóm tập trung cầm máu và xử trí tổn thương, nhóm khác duy trì hồi sức tuần hoàn và truyền máu liên tục để giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch.

Sau mổ, bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực trong tình trạng rất nặng. Các bác sĩ tiếp tục điều trị sốc mất máu, suy hô hấp, đụng dập hai phổi, tràn máu màng phổi, hội chứng tiêu cơ vân, đồng thời phát hiện thêm nhiều tổn thương cột sống trên phim CT toàn thân thực hiện sau phẫu thuật.

Sau 4 ngày điều trị tích cực, người bệnh đã được cai máy thở thành công, rút ống nội khí quản, huyết động ổn định, các chỉ số xét nghiệm cải thiện rõ rệt, tỉnh táo và tiếp tục hồi phục.

Theo BSCKII Trần Thượng Việt, với người bệnh đa chấn thương, vài phút đầu sau nhập viện có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn. Quy trình báo động đỏ được xây dựng nhằm loại bỏ tối đa các rào cản về thời gian và thủ tục, đồng thời huy động ngay toàn bộ nguồn lực của bệnh viện để cứu người bệnh.

Đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết báo động đỏ nội viện là một trong những quy trình trọng điểm được xây dựng và hoàn thiện trong nhiều năm qua nhằm nâng cao chất lượng cấp cứu người bệnh nguy kịch. Từ hệ thống tổng đài, danh sách trực chuyên gia, phòng mổ, ngân hàng máu, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực đến các chuyên khoa ngoại và cận lâm sàng đều được chuẩn hóa, giúp các đơn vị phối hợp đồng bộ ngay khi quy trình được kích hoạt.

Trường hợp nam thanh niên 18 tuổi là minh chứng cho hiệu quả của hệ thống cấp cứu liên chuyên khoa được tổ chức bài bản. Theo các bác sĩ, với người bệnh đa chấn thương, cơ hội sống không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật mà còn nằm ở khả năng kích hoạt báo động đỏ đúng thời điểm, huy động đầy đủ nhân lực và nguồn lực để tận dụng tối đa “thời gian vàng” trong cấp cứu.