Bác sĩ y khoa sẽ được xếp bậc 7 theo khung trình độ quốc gia?
Quyết định 39 vừa được Chính phủ ban hành đánh dấu bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lí bằng cấp sang quản lí theo chuẩn năng lực đầu ra và tích hợp công nghệ hiện đại.
Ngày 23/7, Chính phủ ban hành Quyết định số 39 về Khung trình độ quốc gia Việt Nam, thay thế Quyết định số 1982 ban hành năm 2016. Trong số các lĩnh vực chịu tác động tích cực từ sự thay đổi này, khối ngành y khoa, nơi có đặc thù đào tạo chuyên sâu và kéo dài, đã chính thức gạt bỏ được những bất cập kéo dài để trả lại đúng vị thế cho đội ngũ lực lượng y tế.
Những điểm đổi mới mang tính đột phá
So với khung quy định cũ từ năm 2016, Quyết định 39 sở hữu 4 điểm mới.
Thứ nhất, thay vì cố định từng bậc trình độ với tên gọi văn bằng hay quy định cứng về hình thức đào tạo như Quyết định 1982, quy định mới đánh giá dựa trên khối lượng học tập (số tín chỉ) và 3 trụ cột năng lực: Kiến thức, kĩ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm.
Lễ tốt nghiệp Y khoa của Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: Nghiêm Huê
Thứ hai, lần đầu tiên, khung trình độ quốc gia đưa yêu cầu về năng lực ứng dụng công nghệ số, sử dụng các công cụ kĩ thuật số hiện đại và hiểu biết về trí tuệ nhân tạo vào mô tả chuẩn đầu ra ở các bậc trình độ đào tạo.
Thứ ba, cơ chế xác định bậc trình độ được áp dụng linh hoạt dựa trên năng lực đạt được ở giai đoạn đào tạo cuối cùng, tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình đào tạo đa giai đoạn và học tập suốt đời.
Cuối cùng, quy định cụ thể trách nhiệm xây dựng báo cáo tham chiếu khung năng lực trình độ quốc gia với Khung tham chiếu trình độ ASEAN và các khung trình độ toàn cầu, giúp văn bằng Việt Nam dễ dàng được đối sánh và công nhận trên thế giới.
Trả lại đúng vị thế bậc 7
Điểm gây nhiều băn khoăn nhất trong suốt 10 năm áp dụng Quyết định 1982 chính là sự "cào bằng" vị thế của tấm bằng bác sĩ y khoa (ngành y khoa).
Theo Quyết định 1982, khung trình độ quốc gia xếp bậc dựa trên tên gọi văn bằng, bậc 6 tương ứng với bằng tốt nghiệp đại học.
Điều này dẫn đến một thực tế, sinh viên y khoa trải qua 6 năm học tập, tích lũy từ 180 đến hơn 200 tín chỉ với khối lượng kiến thức và áp lực lâm sàng đồ sộ, khi ra trường nhận bằng bác sĩ vẫn bị xếp chung vào bậc 6, ngang hàng với các chương trình cử nhân 4 năm (120 tín chỉ). Dù thực chất đào tạo y khoa đã tiệm cận trình độ sau đại học, nhưng trên giấy tờ pháp lí của khung năng lực trình độ quốc gia năm 2016, bằng bác sĩ không được công nhận ở bậc 7 (trình độ thạc sĩ).
Khắc phục triệt để điểm nghẽn này, Quyết định 39 xác định bậc trình độ dựa trên chuẩn đầu ra, khối lượng học tập và năng lực thực tế thay vì chỉ nhìn vào tên gọi bằng cấp.
Ngành y khoa (chương trình 6 năm), với khối lượng đào tạo (trên 150 tín chỉ) và năng lực hành nghề chuyên sâu của bác sĩ được xếp bậc 7.
Cử nhân y tế hệ 4 năm (điều dưỡng, kĩ thuật y học...), tiếp tục xếp bậc 6, tạo ra sự phân định rõ ràng giữa chương trình đào tạo cử nhân thông thường và chương trình đào tạo hành nghề chuyên sâu đặc thù.
Nghị định 99 (quy định chi tiết Luật Giáo dục đại học sửa đổi) cũng đã chính thức công nhận các chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù như bác sĩ (trên 150 tín chỉ) được công nhận tương đương trình độ thạc sĩ (bậc 7).
Không riêng các ngành bác sĩ (y khoa, y học cổ truyền, thú y), Quyết định 39 cũng trả lại đúng vị thế cho các ngành đào tạo chuyên sâu, đặc thù như kĩ sư, kiến trúc sư. Bởi quyết định này quy định, xếp bậc phụ thuộc vào trình độ đầu vào, khối lượng học tập, và mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra ở bậc trình độ tương ứng.