Bà bầu 35 tuần nhiễm khuẩn Listeria, cảnh báo nguy cơ viêm màng não từ thực phẩm bảo quản trong tủ lạnh: Hé lộ 4 thói quen nhiều gia đình mắc phải

Một phụ nữ mang thai 35 tuổi bị nhiễm Listeria sau khi ăn thức ăn thừa từ tủ lạnh, và một người đàn ông 72 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh Listeria sau khi ăn thức ăn thừa đã được bảo quản lạnh trong ba ngày... Đó là một số trường hợp bi kịch do vi khuẩn Listeria monocytogenes gây ra được chia sẻ rộng rãi trên truyền thông, khiến nhiều người phải thốt lên: Những chiếc tủ lạnh mà chúng ta tin tưởng đã trở thành "nơi sinh sôi" của mầm bệnh.

Trong suy nghĩ của hầu hết mọi người, tủ lạnh là "nơi bảo quản thực phẩm an toàn" cho thực phẩm, vì nhiệt độ thấp có thể cô lập tất cả vi khuẩn. Tuy nhiên, có một loại vi khuẩn có thể phát triển mạnh trong môi trường nhiệt độ thấp, trong đó có Listeria - thường được gọi là "kẻ giết người trong tủ lạnh". Nó cực kỳ nguy hiểm, không thay đổi về hình dạng và mùi khi âm thầm ẩn náu trong thực phẩm được bảo quản lạnh, gây ra mối đe dọa chết người, đặc biệt là đối với các nhóm có nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, người già và trẻ sơ sinh.

Listeria nguy hiểm thế nào?

Listeria là vi khuẩn gây bệnh qua thực phẩm, có thể tồn tại và phát triển ở nhiệt độ bảo quản lạnh. Vì vậy, tủ lạnh không thể tiêu diệt hoàn toàn loại vi khuẩn này, dù nhiệt độ thấp có thể làm chậm sự phát triển của nhiều vi sinh vật.

Ở người khỏe mạnh, nhiễm Listeria đôi khi chỉ gây sốt, tiêu chảy hoặc các triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, với phụ nữ mang thai, người cao tuổi, trẻ sơ sinh và người có hệ miễn dịch suy yếu, bệnh có thể diễn tiến nặng, gây nhiễm trùng máu hoặc viêm màng não. Đặc biệt, phụ nữ mang thai có thể chỉ xuất hiện triệu chứng giống cúm nhưng thai nhi vẫn có nguy cơ bị ảnh hưởng, bao gồm sinh non, thai lưu hoặc nhiễm trùng sơ sinh.

Điều đáng lo là thời gian ủ bệnh có thể kéo dài, khiến người bệnh khó xác định chính xác thực phẩm đã gây nhiễm. Vì thế, việc bảo quản và chế biến đồ ăn đúng cách có ý nghĩa rất quan trọng.

4 thói quen trong tủ lạnh có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn

1. Để lẫn thực phẩm sống và thức ăn đã nấu chín. Nước từ thịt sống, cá hoặc hải sản có thể rò rỉ, làm nhiễm bẩn thức ăn chín và thực phẩm ăn ngay. Nên đựng riêng thực phẩm sống trong hộp kín, đặt ở ngăn thấp hơn để tránh nước chảy xuống các món khác. Dao, thớt dùng cho đồ sống cũng cần được tách biệt với dụng cụ chế biến thức ăn chín.

2. Cất thức ăn thừa quá lâu. Bảo quản lạnh không đồng nghĩa với việc có thể giữ món ăn trong nhiều ngày mà không lo mất an toàn. Thức ăn nên được cho vào tủ lạnh sớm sau khi nấu, chia thành hộp nông, đậy kín và sử dụng trong thời gian phù hợp. Với thức ăn đã nấu chín, hướng dẫn an toàn thực phẩm thường khuyến nghị dùng trong khoảng 3-4 ngày nếu được làm lạnh đúng cách; nhóm có nguy cơ cao nên thận trọng hơn với đồ ăn chế biến sẵn và thức ăn để lâu.

3. Chỉ vệ sinh tủ lạnh khi có mùi lạ. Các khe kệ, ngăn kéo và gioăng cửa có thể tích tụ nước, vụn thức ăn hoặc dịch rò rỉ từ thực phẩm sống. Nếu không được làm sạch thường xuyên, những vị trí này có thể trở thành nơi vi khuẩn tồn tại và lây nhiễm sang thực phẩm khác.

4. Chủ quan với thực phẩm ăn liền bảo quản lạnh. Thịt nguội, xúc xích ăn liền, cá hun khói bảo quản lạnh, phô mai làm từ sữa chưa tiệt trùng và một số loại salad đóng gói có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm Listeria. Phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch cần đặc biệt chú ý lựa chọn thực phẩm, kiểm tra hướng dẫn bảo quản và tránh những sản phẩm có nguy cơ cao.

5 việc nên làm để tủ lạnh an toàn hơn

Thứ nhất, bảo quản riêng thực phẩm sống và chín. Cho thức ăn đã nấu vào hộp sạch, có nắp đậy; để thịt, cá sống trong hộp kín ở ngăn dưới. Không đặt thực phẩm trực tiếp lên bề mặt có thể bị nhiễm bẩn.

Thứ hai, không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu. Nên cho thức ăn dễ hỏng vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu hoặc mua về; nếu thời tiết trên 32°C, thời gian này rút xuống còn 1 giờ. Tủ lạnh nên được duy trì ở mức 4°C hoặc thấp hơn, nhưng không nên nhồi quá đầy vì có thể cản trở luồng khí lạnh.

Thứ ba, hâm nóng kỹ thức ăn thừa. Khi dùng lại, cần làm nóng đều toàn bộ món ăn, kể cả phần giữa. Với thức ăn thừa, nhiệt độ bên trong đạt khoảng 74°C là mốc thường được khuyến nghị. Lưu ý, hâm nóng không thể khắc phục mọi vấn đề nếu thực phẩm đã bảo quản sai cách hoặc có độc tố do vi khuẩn khác tạo ra.

Thứ tư, vệ sinh tủ lạnh định kỳ. Lau ngay khi có thức ăn đổ hoặc nước từ thực phẩm sống rò rỉ. Dùng nước ấm và chất tẩy rửa phù hợp để làm sạch kệ, ngăn kéo, thành tủ và gioăng cửa; sau đó lau khô. Kiểm tra nhiệt độ thường xuyên và loại bỏ thực phẩm đã quá hạn hoặc không còn được bảo quản an toàn.

Thứ năm, thận trọng với thực phẩm dành cho nhóm nguy cơ cao. Phụ nữ mang thai nên tránh sữa và chế phẩm từ sữa chưa tiệt trùng, đồng thời cẩn trọng với thịt nguội, xúc xích ăn liền và hải sản hun khói bảo quản lạnh nếu chưa được làm nóng kỹ. Rau quả cần rửa sạch dưới vòi nước trước khi ăn; không dùng thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng hoặc không rõ thời gian bảo quản.

Khi nào cần đi khám?

Nếu sau khi ăn thực phẩm nghi nhiễm khuẩn, bạn xuất hiện sốt, đau cơ, mệt mỏi, tiêu chảy hoặc nôn ói, hãy theo dõi tình trạng và đi khám khi triệu chứng đáng lo ngại. Phụ nữ mang thai cần liên hệ cơ sở y tế sớm nếu sốt hoặc có triệu chứng giống cúm sau khi ăn thực phẩm có nguy cơ, ngay cả khi biểu hiện ban đầu không nghiêm trọng.

Tủ lạnh vẫn là thiết bị hữu ích để bảo quản thực phẩm, nhưng không thể thay thế các nguyên tắc an toàn trong chế biến và sử dụng thức ăn. Đậy kín, tách riêng đồ sống – chín, giữ nhiệt độ phù hợp và hâm nóng kỹ là những việc nhỏ có thể giúp cả gia đình giảm nguy cơ mắc bệnh do thực phẩm.

Nguồn: HK01