Bé 3 tháng tuổi đang ở giai đoạn tăng trưởng và phát triển rất nhanh, trong đó giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ. Nhiều cha mẹ lần đầu nuôi con thường lo lắng vì thời gian ngủ của bé nhiều hay ít. Thực tế, ở giai đoạn này, giấc ngủ của bé có những quy luật riêng. Việc hiểu rõ khoảng thời gian ngủ bình thường, đặc điểm giấc ngủ và các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp cha mẹ ứng phó tốt hơn với các vấn đề về giấc ngủ, đồng thời tạo cho bé môi trường ngủ lành mạnh.

Về thời gian

1. Tổng thời gian ngủ trong ngày

Thông thường, bé 3 tháng tuổi ngủ khoảng 14–17 giờ mỗi ngày, bao gồm cả giấc ngủ ban ngày và giấc ngủ đêm liên tục. Tuy nhiên, mỗi bé có sự khác biệt riêng. Một số bé có thể chỉ ngủ 13 giờ hoặc lên tới 18 giờ, miễn là bé tỉnh táo, tinh thần tốt và phát triển bình thường thì vẫn được xem là bình thường.

2. Thời gian ngủ ban đêm

Ở giai đoạn này, thời gian ngủ đêm liên tục của bé bắt đầu kéo dài hơn, thường 6–8 giờ, một số bé có thể ngủ 9–10 giờ liền. Điều này phụ thuộc vào thói quen ăn uống, môi trường ngủ và cơ địa của từng bé.

3. Số lần và thời lượng ngủ ngày

Ban ngày, bé thường ngủ 3–4 giấc, mỗi giấc khoảng 1–2 giờ. Buổi sáng và buổi chiều mỗi buổi có 1–2 giấc ngủ ngắn, buổi chiều tối có thể thêm một giấc ngủ ngắn để giúp bé hồi phục năng lượng.

Về đặc điểm

1. Chu kỳ giấc ngủ dần hoàn thiện

So với trẻ sơ sinh, giấc ngủ của bé 3 tháng tuổi đã có quy luật hơn, luân phiên giữa ngủ nông và ngủ sâu. Trong giai đoạn ngủ nông, bé có thể cử động tay chân, rên nhẹ – đây là hiện tượng bình thường, không phải bé đã tỉnh hẳn.

2. Nhịp sinh học ngày – đêm bắt đầu hình thành

Bé dần phân biệt được ngày và đêm, thời gian tỉnh táo ban ngày kéo dài hơn, giấc ngủ ban đêm liền mạch hơn. Số lần bú đêm của nhiều bé giảm xuống, giúp cha mẹ có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn.

3. Sự thay đổi trong cách vào giấc

Một số bé bắt đầu phụ thuộc vào môi trường ngủ như cần bế ru, ngậm ti… trong khi một số bé khác có thể tự ngủ sau khi được trấn an nhẹ. Điều này liên quan chặt chẽ đến thói quen ru ngủ của cha mẹ.

4. Những biểu hiện có thể xuất hiện khi ngủ

Khi ngủ, bé có thể mỉm cười, nhăn mặt, đạp chân hoặc phát ra tiếng nhỏ. Đây đa phần là hoạt động bình thường trong giấc ngủ. Nếu bé không khóc thét hay kích động bất thường thì cha mẹ không cần can thiệp quá nhiều.

Các yếu tố ảnh hưởng

1. Việc ăn uống

Bé bú mẹ có thể tiêu hóa nhanh hơn nên số lần bú đêm thường nhiều hơn bé dùng sữa công thức, từ đó ảnh hưởng đến thời gian ngủ liền mạch. Nếu lượng sữa mỗi cữ không đủ, bé dễ thức giấc vì đói.

2. Môi trường ngủ

Môi trường quá ồn, ánh sáng mạnh hoặc nhiệt độ không phù hợp (quá nóng hay quá lạnh) đều ảnh hưởng đến chất lượng và thời lượng giấc ngủ. Ngược lại, không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu, nhiệt độ 20–24°C sẽ giúp bé ngủ ngon hơn.

3. Mức độ thoải mái của cơ thể

Mặc hoặc đắp quá nhiều hay quá ít, tã ướt, da ngứa (như bị chàm…) đều khiến bé khó chịu, ngủ không sâu và dễ tỉnh giấc.

4. Giai đoạn phát triển

Trong các giai đoạn tăng trưởng mạnh, bé có thể ăn nhiều hơn, cơ thể khó chịu hơn, dẫn đến rối loạn giấc ngủ tạm thời như ngủ ít, hay quấy khóc. Khi qua giai đoạn này, giấc ngủ thường sẽ ổn định trở lại.

Cách giúp bé hình thành thói quen ngủ tốt

1. Thiết lập nghi thức trước khi ngủ

Mỗi ngày, vào khung giờ cố định, cha mẹ có thể thực hiện các hoạt động quen thuộc như tắm, thay đồ ngủ, kể chuyện, nghe nhạc nhẹ… để bé hình thành phản xạ: sau những việc này là đến giờ ngủ.

2. Phân biệt môi trường ngày và đêm

Ban ngày nên giữ ánh sáng tự nhiên và âm thanh vừa phải để bé hiểu đó là thời gian hoạt động và ngủ ngắn. Ban đêm, duy trì không gian tối và yên tĩnh, chỉ bật đèn khi cần cho bú hoặc thay tã, nhằm củng cố nhịp sinh học ngày – đêm.

3. Sắp xếp giấc ngủ ngày hợp lý

Tránh để bé ngủ ngày quá lâu hoặc quá muộn. Nếu giấc ngủ chiều kéo dài quá 3 giờ, có thể ảnh hưởng đến giờ ngủ tối. Giấc ngủ chiều tối không nên quá trễ để tránh bé quá tỉnh táo vào ban đêm.

4. Rèn khả năng tự vào giấc

Khi bé đã buồn ngủ nhưng chưa ngủ hẳn, hãy đặt bé xuống giường để bé thử tự ngủ. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào bế ru hay bú ngủ, đồng thời tăng tính ổn định của giấc ngủ.

Nhận biết và xử lý bất thường

1. Dấu hiệu bất thường

Nếu bé ngủ dưới 13 giờ hoặc trên 18 giờ mỗi ngày, kèm theo biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, chậm tăng cân hoặc chậm phát triển chiều cao, có thể coi là giấc ngủ bất thường.

2. Cách xử lý

Trước tiên, hãy kiểm tra lại môi trường ngủ, điều chỉnh chế độ ăn và lịch ngủ ngày. Nếu bé thường xuyên thức đêm, khóc nhiều và khó dỗ, cần quan sát xem bé có dấu hiệu khó chịu về sức khỏe như sốt, đầy bụng, phát ban… và nên đưa bé đi khám khi cần.

3. Tránh can thiệp quá mức

Khi bé cựa quậy nhẹ trong giai đoạn ngủ nông, cha mẹ không cần vội bế hay cho bú ngay. Có thể vỗ nhẹ trấn an để bé tự chuyển sang giấc ngủ sâu. Việc can thiệp quá thường xuyên có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ của bé.

Kết

Giấc ngủ của bé 3 tháng tuổi là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển. Cha mẹ không cần cứng nhắc chạy theo “thời gian tiêu chuẩn”, mà nên chú ý đến trạng thái tổng thể và quy luật ngủ của bé. Bằng cách tạo môi trường ngủ phù hợp và xây dựng lịch sinh hoạt hợp lý, cha mẹ có thể giúp bé hình thành thói quen ngủ lành mạnh. Khi bé lớn dần, giấc ngủ sẽ ngày càng ổn định, và cha mẹ cũng tích lũy thêm kinh nghiệm để đồng hành cùng con một cách nhẹ nhàng, khoa học hơn.

Nguồn: Sohu