Gia đình chồng vừa gia trưởng vừa cổ hủ: Dù con trai được điểm cao hay đạt học sinh giỏi thì với bố vẫn luôn là "chưa đủ"
Đến bữa cơm, chồng tôi xem bài rồi hỏi: “Sao mất một điểm? Lại bất cẩn à?”. Con đang hào hứng bỗng im đi.
Con trai tôi đang học lớp 9. Thằng bé học không kém, nhưng để giữ được kết quả ấy, con thật sự phải cố gắng rất nhiều. Có những bài toán, con ngồi cả buổi tối, viết rồi xóa, giấy nháp kín đặc mới tìm được cách giải. Bàn làm việc của tôi đặt gần góc học tập của con nên tôi nhìn thấy cả những lúc thằng bé ngồi thừ ra, rồi lại cầm bút làm tiếp. Bởi vậy, một bài kiểm tra được 8 điểm vẫn có thể khiến tôi vui, nếu đó là phần kiến thức con từng rất chật vật. Tôi biết để có điểm số ấy, con đã bỏ ra những gì.
Ngày trước, mỗi lần được điểm tốt, con thường gọi tôi ngay từ ngoài cửa. Hôm ấy, thằng bé vừa tháo ba lô vừa lấy bài kiểm tra ra khoe: “Mẹ ơi, con được 9 điểm!”. Nhìn vẻ mặt rạng rỡ của con, tôi cũng vui lây. Nhưng đến bữa cơm, chồng tôi xem bài rồi hỏi: “Sao mất một điểm? Lại bất cẩn à?”. Con đang hào hứng bỗng im đi. Tôi biết anh muốn con rút kinh nghiệm để lần sau làm tốt hơn. Nhưng tôi vẫn ước, trước khi hỏi về một điểm còn thiếu, anh có thể nói với con một câu rằng chín điểm này cũng rất đáng tự hào.
Cuối năm lớp 8, con được học sinh giỏi. Hôm sang nhà ông bà nội, thằng bé cẩn thận mang theo tờ giấy khen, trước khi đi còn vuốt lại mấy lần cho phẳng. Tôi cứ nghĩ con sẽ được nghe một lời khen rồi vui vẻ kể chuyện ở lớp. Nhưng bà hỏi bạn nào đứng nhất, ông lại nhắc nhà có điều kiện thì cháu phải cố hơn nữa. Con lễ phép gật đầu, sau đó chẳng nói thêm gì. Trên đường về, tôi nhìn tờ giấy khen nằm trong túi con mà thấy buồn. Thằng bé đã mong chờ biết bao, cuối cùng lại ra về với cảm giác mình vẫn chưa làm đủ tốt.
Con tôi là cháu đích tôn. Nhà chồng coi trọng chuyện học hành, ông bà có học vị, bố và các cô chú đều từng học giỏi. Từ nhỏ, con đã nghe những câu như “phải làm rạng danh gia đình”, “nhà mình toàn người giỏi, cháu không được thua kém”. Trước đây, tôi cũng nghĩ đó chỉ là những lời động viên. Nhưng càng lớn, con càng im lặng mỗi khi người lớn nhắc đến tương lai. Thằng bé mới 14–15 tuổi, vậy mà mỗi lần nói chuyện học, cả nhà lại nhắc đến danh tiếng, truyền thống, kỳ vọng. Tôi bắt đầu tự hỏi con đang nghe những lời ấy với tâm trạng thế nào.
Tôi từng nói riêng với chồng rằng anh nên nhẹ lời hơn, vì con đã rất cố gắng rồi. Anh lại bảo phải thúc một chút thì con mới tiến bộ, tôi cứ hài lòng sớm sẽ khiến thằng bé bằng lòng với bản thân. Những cuộc nói chuyện thường dừng ở đó. Tôi cũng mong con học tốt, cũng nhắc khi con lơ là hay làm bài cẩu thả. Nhưng mỗi lần nhìn sang căn phòng còn sáng đèn, thấy con vẫn cặm cụi sau một ngày dài, tôi chỉ mong chồng vào ngồi cạnh con một lúc. Có lẽ khi tận mắt nhìn con loay hoay với từng bài khó, anh sẽ hiểu vì sao tôi luôn muốn ghi nhận sự cố gắng ấy.
Một lần, tôi thấy bài kiểm tra 9,25 điểm kẹp trong sách của con. Tôi ngạc nhiên hỏi: “Điểm tốt thế này, sao con không khoe?”. Thằng bé chỉ đáp: “Có gì đâu mẹ…”, rồi quay đi. Tôi đứng cầm tờ bài mà thấy lòng chùng xuống. Trước kia, có chuyện vui ở lớp là con kể ngay, nhiều hôm tôi chưa kịp cất túi đã phải đứng nghe ngoài cửa. Vậy mà bây giờ, được điểm cao con cũng chẳng muốn nhắc đến. Tôi không biết từ bao giờ con bắt đầu giữ những niềm vui ấy cho riêng mình. Chỉ biết đã lâu rồi, tôi không còn nghe tiếng con hào hứng gọi mẹ để khoe một bài kiểm tra.
Tối ấy, tôi mang bài kiểm tra ra khoe với chồng. Tôi nghĩ lần này anh sẽ vui, bởi phần kiến thức ấy trước đây con làm chưa tốt. Nhưng anh chỉ vào câu bị trừ điểm rồi nói: “Câu này có khó đâu. Cẩn thận thì được trọn điểm rồi”. Con đặt đũa xuống, bảo đã no và xin phép lên phòng. Thằng bé không cãi, cũng không tỏ thái độ. Nếu tôi không nhìn thấy nét mặt con lúc ấy, có lẽ bữa cơm đã trôi qua như mọi ngày. Tôi ngồi thêm một lát rồi lên theo. Càng nghĩ đến cách con lặng lẽ rời bàn ăn, tôi càng không yên lòng.
Con ngồi trước bàn học, sách mở nhưng mãi không lật trang. Tôi kéo ghế lại gần, hỏi có chuyện gì. Ban đầu con lắc đầu, đến lúc tôi định đứng dậy mới khẽ hỏi: “Nếu con chỉ đỗ một trường bình thường… bố với ông bà có xấu hổ không?”. Tôi chưa kịp trả lời, con đã nói tiếp: “Con học rồi đấy. Con không biết làm sao để giỏi như bố”. Tôi ôm vai con, nghe thằng bé khóc mà nghẹn lại. Hóa ra con đã nghĩ đến chuyện làm cả nhà mất mặt. Tôi chỉ muốn con hiểu rằng dù kết quả thế nào, con cũng có thể về nhà nói thật với bố mẹ, rồi chúng tôi sẽ cùng con tính tiếp.
Đêm đó, tôi kể nguyên văn lời con với chồng. Anh im lặng một lúc rồi bảo cả nhà kỳ vọng cũng vì muốn tốt cho con. Tôi hỏi: “Vậy con phải được bao nhiêu thì anh mới nói rằng con đã làm tốt?”. Lần này, tôi nói hết những điều đã giữ trong lòng, từ những buổi tối con ngồi học đến những lần thằng bé mất vui vì một câu nhận xét. Cuối tuần, tôi cũng sang nói chuyện với ông bà, xin đừng gắn việc học của cháu với danh tiếng gia đình nữa. Tôi biết mọi người đều thương con. Nhưng sau khi nghe con khóc, tôi không thể tiếp tục im lặng rồi hy vọng thằng bé sẽ tự hiểu được tình thương ấy.
Tuần trước, con mang về bài kiểm tra 8,5 điểm. Thằng bé đặt bài xuống bàn rồi dè dặt nhìn bố. Chồng tôi xem một lúc, hỏi phần này có phải lần trước con chưa làm được không. Con gật đầu, anh bảo: “Ừ, lần này tiến bộ rồi”. Chỉ vậy thôi mà con bắt đầu kể ngay, rằng câu cuối phải làm lại ba lần mới ra đáp án. Tôi ngồi bên cạnh, thấy nhẹ lòng vì lâu rồi mới được nghe con kể về chuyện học nhiều đến thế. Tôi vẫn mong con thi tốt, đỗ ngôi trường con muốn. Nhưng tôi cũng mong, dù được bao nhiêu điểm, con vẫn muốn mang bài về nhà và ngồi kể với bố mẹ như hôm ấy.
END.