Nuôi con thuận theo từng giai đoạn phát triển, tạo điều kiện để trẻ trải nghiệm và khám phá môi trường xung quanh là cách hỗ trợ sự phát triển nhận thức, kỹ năng.

Tuy nhiên, nhiều cha mẹ lại quá cứng nhắc trong việc giữ vệ sinh, bảo đảm an toàn hoặc thường xuyên làm thay con. Xuất phát từ mong muốn chăm sóc con tốt nhất, những thói quen này có thể vô tình thu hẹp cơ hội học hỏi và rèn luyện của trẻ.

1. Quá coi trọng sự sạch sẽ

Giữ vệ sinh là điều cần thiết khi chăm sóc trẻ nhỏ. Tuy nhiên, nếu lúc nào cũng sợ con bẩn, cha mẹ có thể hạn chế nhiều hoạt động phù hợp với quá trình phát triển của trẻ.

Khi tập bò, trẻ cần được di chuyển trên sàn. Khi tập ăn, trẻ khó tránh khỏi làm rơi thức ăn, lấm bẩn quần áo. Khi vui chơi, trẻ muốn chạm vào và khám phá những đồ vật xung quanh.

Nếu liên tục bị ngăn cản vì sợ bẩn, trẻ sẽ có ít cơ hội vận động và trải nghiệm hơn.

Thay vì yêu cầu con luôn sạch sẽ, cha mẹ có thể chuẩn bị không gian phù hợp, giữ vệ sinh sàn nhà và đồ dùng để trẻ được thoải mái hoạt động.

2. Bảo vệ con quá mức

Bảo đảm an toàn cho con là trách nhiệm của cha mẹ. Tuy nhiên, bảo vệ quá mức, liên tục ngăn trẻ thử sức cũng có thể khiến cơ hội trải nghiệm của con bị thu hẹp.

Trong quá trình lớn lên, trẻ cần được đối mặt với những khó khăn vừa sức. Một lần chưa làm được, một lần phải thử lại cũng là cơ hội để trẻ học hỏi và rèn luyện.

Nếu cha mẹ thường xuyên cấm đoán vì sợ con ngã, sợ con làm hỏng hoặc đơn giản là muốn đỡ phải trông chừng, trẻ sẽ ít có cơ hội tự tìm hiểu và xử lý tình huống.

Điều quan trọng là nhận diện và phòng tránh những nguy cơ có thể gây tổn thương nghiêm trọng, đồng thời tạo điều kiện để trẻ khám phá trong phạm vi an toàn, phù hợp với độ tuổi và khả năng.

3. Làm thay con quá nhiều

Ở từng giai đoạn phát triển, trẻ sẽ dần có thêm những kỹ năng mới và có thể tự thực hiện nhiều việc hơn.

Khi con đã có khả năng tự làm, cha mẹ nên cho trẻ cơ hội thực hành. Tuy nhiên, vì muốn nhanh hoặc đỡ mất công dọn dẹp, nhiều phụ huynh lại chọn làm thay.

Trẻ tự làm thường chậm, vụng về và chưa đạt kết quả như người lớn mong muốn. Nhưng nếu việc gì cũng có cha mẹ giải quyết, trẻ sẽ thiếu cơ hội rèn luyện thao tác và khả năng tự lập.

Bởi vậy, với những việc phù hợp, cha mẹ có thể hướng dẫn, kiên nhẫn chờ đợi và hỗ trợ khi cần, để con dần biết cách tự hoàn thành.

Trẻ cần được lớn lên qua trải nghiệm

Năm đầu đời là giai đoạn não bộ phát triển nhanh. Trong thời gian này, những hoạt động tương tác và trải nghiệm phù hợp giúp trẻ từng bước tìm hiểu thế giới xung quanh.

Thông qua việc quan sát, lắng nghe, chạm vào đồ vật và vận động, trẻ dần tích lũy hiểu biết, học các kỹ năng mới.

Nếu được bao bọc quá mức hoặc thường xuyên bị ngăn cản, cơ hội khám phá của trẻ cũng bị hạn chế. Vì vậy, cha mẹ cần giữ sự linh hoạt trong cách chăm sóc, tạo không gian an toàn để con được thử, được thực hành và học hỏi.

Yêu thương và bảo vệ con luôn cần đi cùng việc trao cho trẻ cơ hội tự làm. Đôi khi, chấp nhận một chút lấm bẩn, chậm hơn một chút và kiên nhẫn với sự vụng về của con cũng là cách giúp trẻ trưởng thành.