Không hiếm khi nghe bố mẹ vừa đút bột cho bé tám, chín tháng tuổi vừa băn khoăn: “Con ăn vẫn được, nhưng người lớn nếm thử thấy nhạt quá. Có nên rắc thêm chút muối hay nhỏ vài giọt nước tương cho ngon không?”.

Ông bà trông cháu đôi khi cũng tiện tay chan một thìa nước canh hoặc lấy chút nước dưa muối trộn vào cơm, nghĩ rằng có vị mặn thì trẻ mới chịu ăn, mới mau lớn, cứng cáp.

Chính thói quen xuất phát từ sự thương con, thương cháu ấy lại dễ khiến gia đình bỏ qua một nguyên tắc khi cho trẻ ăn dặm. Trẻ dưới 1 tuổi không cần nêm thêm muối vào thức ăn.

Bé cần natri, nhưng nhu cầu còn rất nhỏ

Theo bộ giá trị tham chiếu về lượng chất dinh dưỡng đưa vào cơ thể của Trung Quốc, lượng natri thích hợp cho trẻ từ 0 đến 6 tháng tuổi là khoảng 170 mg mỗi ngày, tương đương chưa đến nửa gam muối. Với trẻ từ 7 đến 12 tháng tuổi, con số này khoảng 350 mg natri mỗi ngày, tương đương chưa đến 1 gam muối. Đây là lượng natri tính từ các nguồn trẻ ăn và uống trong ngày.

Sữa mẹ và sữa công thức vốn đã chứa natri. Khi bé bắt đầu ăn dặm, bột gạo, cháo, lòng đỏ trứng, thịt, cá, rau củ và trái cây cũng cung cấp natri tự nhiên. Vì thế, bữa ăn dặm không nêm muối vẫn có natri. Phần muối rắc thêm sẽ làm tăng lượng natri bé ăn vào.

Có người lo trẻ ăn nhạt sẽ yếu hoặc chậm lớn, vì quen nghĩ đến chuyện người lớn ra nhiều mồ hôi sau khi lao động nặng. Với trẻ nhỏ, lượng natri cần cho quá trình phát triển thường đã được cung cấp qua sữa và các thực phẩm tự nhiên trong bữa ăn.

Người lớn thấy nhạt, bé vẫn có thể thấy vừa miệng

Khi nếm đồ ăn của con, bố mẹ thường lấy khẩu vị của mình làm chuẩn. Người lớn đã quen với thức ăn nêm nếm đậm đà, nên một thìa cháo nấu nguyên vị dễ bị chê là nhạt. Với bé, đó có thể là lần đầu con làm quen với vị ngọt của bí đỏ, vị thơm của gạo hay vị riêng của cá.

Nếu quen ăn mặn từ sớm, trẻ có thể khó chấp nhận những món ít gia vị về sau. Tài liệu giáo dục sức khỏe về nuôi dưỡng trẻ nhỏ khuyến khích giữ vị thanh nhẹ để trẻ dễ cảm nhận và chấp nhận hương vị tự nhiên của nhiều loại thực phẩm. Thói quen này cũng giúp kiểm soát lượng đường và muối trong chế độ ăn về lâu dài. Ăn mặn kéo dài có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp khi trưởng thành.

Thận của trẻ nhỏ vẫn đang phát triển, khả năng đào thải natri còn hạn chế. Natri có sẵn trong sữa và thực phẩm là một phần dinh dưỡng bé cần. Lượng bố mẹ có thể chủ động giảm là muối nêm thêm và natri từ các món chế biến sẵn.

Không nêm muối, bé vẫn có thể ăn phải “muối ẩn”

Một bát cháo không rắc muối vẫn có thể chứa thêm natri nếu được chan nước canh đã nêm hoặc trộn với ruốc. Những nguồn dễ bị bỏ qua gồm các nhóm sau.

Gia vị và nước dùng. Nước tương, dầu hào, tương đậu, bột ngọt, hạt nêm, dưa muối, chao, nước canh, nước hầm thịt hoặc nước lẩu đã nêm của người lớn đều có thể làm tăng lượng natri trong bữa ăn.

Thịt chế biến sẵn và đồ ăn vặt. Ruốc, giăm bông, xúc xích, thịt hộp, thịt xông khói, cùng một số loại bánh quy, bánh mì, rong biển ăn liền, bánh phồng tôm và phô mai que có thể chứa khá nhiều natri.

Đồ ăn dặm đóng gói. Một số loại mì, bột gạo, thịt hoặc rau củ nghiền và gia vị trộn cơm có thể chứa muối hoặc thành phần chứa natri. Dòng chữ “dành cho trẻ em” trên bao bì chưa cho biết lượng natri trong sản phẩm. Bố mẹ nên xem thêm bảng thành phần dinh dưỡng.

Một số loại đồ khô. Tép khô, tôm khô và rong biển khô có thể chứa nhiều natri. Dùng thường xuyên hoặc dùng nhiều trong mỗi bữa dễ làm tổng lượng natri tăng lên.

Khi đọc nhãn, bố mẹ có thể ước tính lượng muối tương đương bằng cách lấy lượng natri nhân với 2,5. Chẳng hạn, nếu 100 g thực phẩm chứa 300 mg natri thì lượng muối tương đương là khoảng 0,75 g trên 100 g. Lượng bé thực sự ăn vào còn tùy khẩu phần, và natri từ nhiều món trong ngày sẽ cộng dồn.

Trước và sau 1 tuổi, nêm nếm thế nào?

Trước khi bé tròn 1 tuổi, nên chuẩn bị đồ ăn dặm riêng hoặc lấy phần của bé ra trước khi nêm gia vị cho cả nhà. Giữ nguyên vị của thực phẩm, tránh thêm muối, đường, nước tương, bột ngọt, hạt nêm và các gia vị cay, nồng. Tránh dùng nước canh hoặc nước kho đã nêm của người lớn để chan vào cơm, cháo của bé.

Bố mẹ có thể cho con làm quen với vị tự nhiên của ngũ cốc, rau củ, trứng, thịt và cá. Khi mua đồ ăn dặm đóng gói, ưu tiên sản phẩm nguyên vị, xem kỹ bảng thành phần và chọn loại không thêm muối, đường.

Sau khi bé tròn 1 tuổi, trẻ có thể dần làm quen với các món ăn nêm nhạt của gia đình. Hướng dẫn dinh dưỡng Trung Quốc nêu mức tham khảo cho trẻ 13–24 tháng là 0–1,5 g muối mỗi ngày. Với trẻ từ 1 đến 3 tuổi, lượng natri thích hợp được nêu là khoảng 700 mg mỗi ngày, tương đương chưa đến 2 g muối. Đây là các mức tham khảo cho chế độ ăn trong ngày, gồm cả phần có sẵn trong thực phẩm.

Ông bà thấy cháu ăn ngon thì vui, đôi khi chỉ muốn chan thêm chút nước canh cho bé dễ ăn. Nếu cả nhà cùng nấu một bữa, cách đơn giản nhất là múc riêng phần của bé trước khi nêm. Bé vẫn được ăn những món quen thuộc của gia đình và có thời gian làm quen với hương vị riêng của từng loại thực phẩm.

Nguồn: Sohu