Điều kiện sống ngày càng tốt, bữa ăn ngày càng phong phú, nhưng số trẻ thừa cân cũng tăng lên. Nhiều bố mẹ vừa sợ con gầy, vừa lo con béo mà ít để ý rằng nguy cơ thừa cân có thể bắt đầu từ chính cách cho con ăn mỗi ngày.

Đều vì thương con, tại sao có những cách chăm ăn lại khiến trẻ tăng cân quá mức? Bốn thói quen dưới đây khá phổ biến và cũng dễ bị bỏ qua.

1. Sợ con đói nên cầm bát chạy theo đút

“Thêm một miếng nữa thôi, miếng cuối cùng nhé”, “Ngoan, ăn hết bát này mẹ cho kẹo”… Những câu như thế vang lên mỗi ngày trong nhiều gia đình. Sợ trẻ ăn chưa đủ, ông bà, bố mẹ cầm bát chạy theo con khắp nhà hoặc tranh thủ đút từng thìa lúc con đang xem tivi, chơi đồ chơi.

Trẻ có khả năng cảm nhận mình đói hay no. Khi người lớn liên tục đút, dỗ dành hoặc ép ăn hết phần, trẻ có thể bỏ qua tín hiệu đã no và ăn nhiều hơn nhu cầu. Nếu tình trạng này kéo dài, năng lượng dư thừa có thể tích tụ dưới dạng mỡ, làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.

Những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng để hình thành thói quen ăn uống và phòng ngừa béo phì. Việc cho trẻ ăn quá nhiều và để cân nặng tăng quá nhanh trong giai đoạn này có liên quan đến nguy cơ béo phì về sau.

Cách làm phù hợp: Cho trẻ ăn vào giờ và ở chỗ ngồi cố định để con tập trung vào bữa ăn. Khi con báo đã no, hãy để con dừng. Bố mẹ có thể bớt giục và quan sát tín hiệu đói, no của con để biết khi nào nên cho ăn thêm.

2. Cho con uống nước ép, đồ uống có đường thay nước lọc

Thấy con ít uống nước lọc, nhiều bố mẹ cho rằng uống nước ép, thức uống lên men có vị ngọt hay sữa chua có đường vẫn tốt hơn nước ngọt có ga. Có người nghĩ nước ép làm từ trái cây nên cứ cho con uống thay nước, thậm chí thay luôn phần trái cây trong ngày.

Khi ép lấy nước, phần lớn chất xơ trong trái cây bị bỏ đi, còn đường vẫn giữ lại. Một ly nước ép có thể cần đến vài quả, nên trẻ dễ uống hết lượng đường có trong nhiều phần trái cây chỉ trong chốc lát. Với một số loại nước trái cây đóng chai, thức uống lên men hoặc nước uống thể thao, lượng đường bổ sung trong một chai có thể gần bằng hoặc vượt mức phù hợp cho cả ngày của trẻ.

Đồ uống có đường cũng thường tạo cảm giác no kém hơn thức ăn. Trẻ có thể uống hết một ly lớn mà vẫn ăn khẩu phần như thường lệ ở bữa sau. Phần năng lượng từ đồ uống vì thế dễ bị bỏ sót khi bố mẹ tính xem con đã ăn uống bao nhiêu trong ngày.

Cách làm phù hợp: Với trẻ đã đến tuổi uống nước, ưu tiên nước lọc khi con khát và cho con ăn trái cây nguyên miếng, cắt phù hợp với độ tuổi. Khi con muốn ăn món có vị ngọt, có thể chọn trái cây hoặc sữa chua không thêm đường ăn cùng trái cây. Cả nhà cũng có thể tập thói quen mua ít và hạn chế trữ sẵn đồ uống có đường.

3. Lấy đồ ăn vặt, món chiên rán làm phần thưởng

“Lần này được 10 điểm, bố mẹ dẫn đi ăn gà rán!”, “Ăn hết cơm thì mẹ thưởng một gói khoai tây chiên!”. Nhiều gia đình dùng đồ ăn để khích lệ con. Có nhà còn quen đưa bánh kẹo cho trẻ mỗi khi con khóc hoặc buồn.

Nếu việc này lặp lại, trẻ dễ xem những món nhiều đường, nhiều dầu mỡ là thứ đặc biệt, đáng mong chờ mỗi khi vui hoặc cần được dỗ dành. Năng lượng từ các món ăn vặt cũng cộng dồn ngoài bữa chính. Ăn nhiều đồ ăn vặt, trẻ có thể đến bữa lại chẳng còn muốn ăn, lâu dần thành thói quen ăn vặt thay cơm và dễ mất cân đối dinh dưỡng.

Cách làm phù hợp: Bố mẹ có thể khen con bằng một lời ghi nhận, một cái ôm hoặc cùng con chơi trò con thích. Nếu chọn đồ ăn, có thể ưu tiên trái cây, sữa chua nguyên vị hoặc các loại hạt không tẩm gia vị được chế biến phù hợp với độ tuổi. Bữa phụ nên nằm giữa hai bữa chính, với lượng vừa đủ để con vẫn ăn ngon miệng khi đến bữa.

4. Bữa ăn nhiều cơm, mì, bánh bao nhưng ít rau quả

Có trẻ trông ăn chẳng nhiều mà cân nặng vẫn tăng đều. Khi ấy, bố mẹ có thể nhìn lại thành phần bữa ăn. Cơm trắng, bánh bao, mì có chiếm phần lớn khẩu phần không? Con ăn được mấy miếng rau? Trái cây có thường xuyên được thay bằng nước ép? Thịt lên bàn mỗi ngày, còn đậu phụ, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt thì hiếm khi xuất hiện?

Những món làm từ gạo trắng và bột mì tinh chế thường ít chất xơ hơn ngũ cốc nguyên hạt. Rau và trái cây nguyên miếng bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời giúp bữa ăn đa dạng hơn. Nếu trẻ chỉ ăn quanh quẩn vài món, bố mẹ có thể thay đổi cách chế biến để con làm quen dần. Chẳng hạn, thái nhỏ rau trộn vào nhân thịt, nấu cơm cùng rau củ hoặc trình bày theo hình con thích. Việc người lớn thường xuyên ăn rau trước mặt con cũng giúp rau trở thành món quen thuộc trên bàn ăn.

Cách làm phù hợp: Xen kẽ cơm, mì với ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và khoai củ. Bố trí rau trong các bữa chính, trong đó rau màu đậm chiếm khoảng một nửa lượng rau. Cho trẻ ăn lượng trái cây vừa phải mỗi ngày và luân phiên các nguồn đạm như thịt, trứng, sữa, đậu phụ.

Giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh từ sớm

Việc chăm sóc cân nặng cho trẻ bắt đầu từ những lựa chọn hằng ngày. Bố mẹ có thể nhìn lại xem mình có hay đút thêm khi con đã no, cho con uống đồ ngọt thay nước, lấy bánh kẹo làm phần thưởng hoặc để bữa ăn lặp đi lặp lại vài món quen thuộc hay không.

Nếu cân nặng của trẻ đã vượt mức phù hợp hoặc gia đình chưa biết nên điều chỉnh khẩu phần thế nào, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá dựa trên độ tuổi và quá trình tăng trưởng. Tránh tự áp dụng chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt hoặc làm theo các mẹo giảm cân truyền miệng.

Nguồn: Sohu