Trên hành trình nuôi con, một trong những khoảnh khắc khiến người mẹ bất lực nhất chính là khi mí mắt con đã díp lại, ngáp liên tục, rõ ràng buồn ngủ đến mức không chịu nổi nhưng nhất quyết không chịu nhắm mắt.

Người mẹ đành bế con, vỗ lưng, hát ru… Gần như mọi cách có thể nghĩ ra đều được mang ra thử. Thế nhưng sau cả một quy trình dài, mẹ đã mệt rã rời còn con lại càng được dỗ càng tỉnh, thậm chí trở nên hưng phấn hơn.

Lúc này, một số bà mẹ có kinh nghiệm thường nói:

“Cho con ngủ thì có gì khó? Cứ để con khóc một trận rồi sẽ ngủ thôi!”

Bạn không nghe nhầm đâu. Có những đứa trẻ càng được dỗ càng không chịu ngủ, nhưng sau khi khóc và giải tỏa hết cảm xúc lại ngủ nhanh, ngủ sâu hơn.

Tại sao trẻ khóc một lúc rồi lại ngủ ngon hơn?

Nhiều bà mẹ không hiểu và cũng không đồng tình với quan điểm này, bởi điều khiến họ sợ nhất trong quá trình chăm con chính là tiếng khóc.

Trong suy nghĩ của nhiều người, khóc có thể làm tổn thương trẻ và ảnh hưởng đến cảm xúc của con. Đặc biệt vào thời điểm dỗ ngủ, mẹ thường cố gắng bằng mọi cách để ngăn con khóc vì sợ con càng khóc càng mệt.

Tuy nhiên, khóc không phải lúc nào cũng là điều tiêu cực. Nếu nhìn từ một góc độ khác, đó có thể là cách trẻ tự thả lỏng và giải phóng những cảm xúc bị dồn nén.

Người lớn khi mệt mỏi hoặc chịu nhiều áp lực còn cần tìm cách giải tỏa cảm xúc, huống chi là những đứa trẻ chưa nói sõi và chưa biết cách diễn đạt điều mình đang cảm thấy.

Khi trẻ quá mệt, cơ thể khó chịu hoặc thần kinh căng thẳng, khóc có thể trở thành một cách để con giải tỏa. Sau khi khóc, trạng thái hưng phấn và mệt mỏi của trẻ có thể giảm xuống, giúp cơ thể dần thả lỏng.

Đây cũng là lý do có những lúc mẹ càng dỗ, trẻ càng quấy. Nhưng khi mẹ ngừng can thiệp quá mức, cho con một khoảng thời gian để bộc lộ cảm xúc, trẻ lại nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

Sau khi đọc đến đây, có lẽ nhiều mẹ sẽ lo lắng:

“Vậy từ nay cứ thấy con khóc trước giờ ngủ là để mặc con muốn khóc thế nào thì khóc sao?”

Tất nhiên là không.

“Để con khóc một lúc rồi ngủ” hoàn toàn không có nghĩa là cha mẹ lạnh lùng bỏ mặc hay phớt lờ con. Điều cần làm là hạn chế những sự can thiệp không hiệu quả, thay vì liên tục cố gắng ngăn cản hoặc đè nén mọi cảm xúc của trẻ trước giờ ngủ.

Nói đơn giản hơn, nếu trẻ khóc vì đói, tã ướt hoặc cơ thể không khỏe, mẹ vẫn phải kiểm tra và đáp ứng nhu cầu của con kịp thời.

Chỉ khi đã loại trừ những nguyên nhân này và xác định trẻ khóc vì mệt, khó chịu hoặc đang quấy ngủ, mẹ mới nên giảm bớt sự can thiệp, cho con một chút thời gian để tự bình tĩnh. Cha mẹ cần phân biệt rõ hai tình huống này, không nên đánh đồng.

Các mẹ cũng cần biết rằng phần lớn những đứa trẻ khó dỗ ngủ không hẳn vì bản thân các con khó chăm, mà có thể vì cách dỗ ngủ của người lớn quá căng thẳng và dùng quá nhiều sức.

Thử nghĩ xem có bao nhiêu bà mẹ, ngay từ cái ngáp đầu tiên của con, đã bắt đầu lo lắng rồi liên tục vỗ, bế và đung đưa?

Muốn thoát khỏi cảnh dỗ con ngủ đầy mệt mỏi, giúp trẻ dần hình thành khả năng tự đi vào giấc ngủ, ngoài việc giảm bớt sự can thiệp khi con chỉ đang quấy ngủ, cha mẹ có thể áp dụng thêm một số cách đơn giản dưới đây.

Ba cách dỗ ngủ đơn giản, mẹ mới chăm con cũng có thể áp dụng

1. Nhận biết chính xác “thời điểm vàng” để con đi ngủ

Nhiều mẹ cho rằng con chưa quấy khóc nghĩa là con chưa buồn ngủ. Vì vậy, họ cố giữ con thức cho đến khi trẻ mệt quá, cáu gắt hoặc khóc không kiểm soát mới bắt đầu dỗ ngủ.

Thực ra, khi trẻ dụi mắt, ngồi ngẩn người hoặc ánh mắt trở nên lờ đờ, đó đã là những dấu hiệu cho thấy con đang buồn ngủ.

Đây chính là thời điểm thích hợp để mẹ bắt đầu chuẩn bị cho con đi ngủ.

Nếu bỏ lỡ khoảng thời gian này, trẻ có thể rơi vào trạng thái quá mệt. Khi ấy, dù mẹ có bế, vỗ hay hát ru thế nào, con cũng rất khó bình tĩnh và đi vào giấc ngủ.

Vì vậy, cha mẹ nên quan sát kỹ những biểu hiện quen thuộc của con trước giờ ngủ để nhận biết thời điểm phù hợp.

2. Giữ không gian yên tĩnh trong nửa giờ trước khi ngủ

Nhiều gia đình vẫn bật đèn sáng, xem tivi, nói chuyện lớn tiếng hoặc chơi đùa sôi nổi với trẻ ngay trước giờ đi ngủ.

Những thói quen này tưởng như không có vấn đề gì, nhưng chúng có thể khiến não bộ của trẻ luôn ở trạng thái hưng phấn, khó bình tĩnh trở lại và càng khó ngủ.

Khoảng nửa giờ trước giờ ngủ, gia đình nên giảm bớt ánh sáng mạnh, không cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử, đồng thời tránh các trò chơi chạy nhảy hoặc đùa nghịch quá mức.

Thời gian tương tác giữa cha mẹ và con có thể được chuyển sang những hoạt động nhẹ nhàng hơn như kể chuyện, đọc sách hoặc nghe nhạc êm dịu.

3. Giảm dần sự phụ thuộc vào việc dỗ ngủ

Nếu trẻ thường xuyên được bế, vỗ hoặc đung đưa mới ngủ, con có thể dần hình thành sự phụ thuộc. Khi thiếu những tác động quen thuộc ấy, trẻ sẽ khó tự đi vào giấc ngủ.

Vì vậy, mẹ có thể từng bước giúp con rèn khả năng tự ngủ, để sau này con vẫn có thể đi vào giấc ngủ mà không cần người lớn phải bế hoặc dỗ liên tục. Điều này cũng tạo nền tảng cho quá trình tập ngủ riêng hoặc chuyển sang phòng riêng khi trẻ lớn hơn.

Cách thực hiện không cần quá vội vàng. Khi dỗ con, mẹ có thể từ từ giảm lực và tần suất vỗ hoặc đung đưa.

Sau khi trẻ đã quen, mẹ đặt con xuống giường khi con đang buồn ngủ nhưng chưa ngủ hoàn toàn, để con từng bước làm quen với việc tự đi vào giấc ngủ.

Lời kết

Dỗ ngủ không có nghĩa là mẹ phải kiệt sức để chiều theo mọi phản ứng của con, càng không phải ép trẻ phải ngủ ngay lập tức.

Điều quan trọng là cha mẹ hiểu và thuận theo nhịp sinh hoạt tự nhiên của trẻ.

Mẹ hãy bớt lo lắng, giảm những sự can thiệp không cần thiết và học cách đón nhận những cảm xúc nhỏ của con trước giờ ngủ. Khi cảm thấy an toàn, thư giãn và được thấu hiểu, trẻ sẽ dần tìm được cách đi vào giấc ngủ nhẹ nhàng hơn.