Ở cữ (trong y học gọi là thời kỳ hậu sản) là khoảng thời gian kéo dài khoảng 6 tuần, tính từ khi kết thúc quá trình sinh nở cho đến khi cơ thể hồi phục về trạng thái trước khi mang thai. Đây là giai đoạn quan trọng để người mẹ phục hồi sức khỏe và học các kỹ năng chăm sóc bé.

Tuy nhiên, khi mùa hè đến với nền nhiệt tăng cao, nếu chăm sóc không đúng cách, sản phụ rất dễ đối mặt với nhiều rủi ro về sức khỏe.

Ở cữ mùa hè sai cách nguy hại như thế nào?

Nhiều người mẹ ở cữ sai cách vào mùa hè rất dễ dẫn đến say nắng hậu sản (hay còn gọi là sốt hậu sản). Đây là tình trạng cấp tính gây rối loạn chức năng điều hòa nhiệt độ trung khu thần kinh, xảy ra khi sản phụ có thể trạng yếu, ở trong môi trường nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và thiếu thông thoáng khiến nhiệt lượng trong cơ thể không thể phát tán kịp thời.

Về mặt lâm sàng, bệnh có các biểu hiện như sốt cao, mất ý thức, suy hô hấp và tuần hoàn... Bệnh thường phát tác cấp tính, tiến triển nhanh, nếu không xử lý kịp thời sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Bên cạnh say nắng, việc ở cữ không đúng cách còn ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe của trẻ sơ sinh. Nếu sản phụ không giữ vệ sinh sạch sẽ gây nhiễm trùng, vi khuẩn có thể lây sang con trong quá trình tiếp xúc. Việc phòng ở đóng kín lâu ngày, không thông thoáng làm tích tụ hơi ẩm, nhiệt độ cao và sản sinh vi khuẩn, gây đe dọa đến hệ hô hấp cũng như làn da của cả mẹ và bé.

Mùa hè ở cữ cần lưu ý những gì?

Bác sĩ Chuyên khoa II La Quỳnh – Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản thuộc Đại học Y Chiết Giang đưa ra lời khuyên chuyên môn cốt lõi: Hãy ghi nhớ nguyên tắc "5 KHÔNG" dưới đây.

1. Mặc đồ: KHÔNG được "ủ" quá kín

Sau sinh, ra nhiều mồ hôi là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường, do cơ thể đang tự đào thải lượng nước tích tụ trong suốt thai kỳ qua tuyến mồ hôi.

Cách làm khoa học: Chọn quần áo chất liệu cotton mỏng nhẹ, thoáng khí để thấm hút mồ hôi hiệu quả, giúp cơ thể luôn khô ráo. Nếu ra quá nhiều mồ hôi, cần tắm rửa và thay quần áo sạch kịp thời, tránh để quần áo ướt dính vào người.

Điểm mấu chốt: Tăng giảm quần áo linh hoạt, tuyệt đối không ủ quá kín để tránh bị say nắng.

2. Môi trường sống: KHÔNG được "bí"

Nhiệt độ trong phòng không được quá cao và phải thường xuyên mở cửa thông gió. Khi thời tiết quá nóng, có thể dùng điều hòa, quạt điện hoặc quạt tay, nhưng chú ý không quạt/thổi trực tiếp vào người sản phụ và em bé .

Nhiệt độ phòng nên duy trì trong khoảng 25°C – 28°C (lý tưởng nhất là khoảng 26°C ), miễn sao sản phụ cảm thấy dễ chịu.

Khi dùng quạt điện, có thể hướng quạt thổi vào tường để hỗ trợ lưu thông không khí.

Độ ẩm trong phòng giữ ở mức 50% – 55% là phù hợp.

Màng lọc điều hòa cần vệ sinh thường xuyên để tránh vi khuẩn tích tụ.

Mỗi ngày đảm bảo thông gió ít nhất 30 phút, thời điểm tốt nhất là trước 10 giờ sáng và sau 5 giờ chiều .

3. Vệ sinh cá nhân: KHÔNG được "bỏ qua"

Đánh răng, gội đầu, tắm rửa là những việc không thể thiếu . Quan niệm dân gian "trong tháng ở cữ không được đánh răng" hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nếu không đánh răng, vi khuẩn sẽ sinh sôi nảy nở trong khoang miệng, dễ dẫn đến viêm nha chu, viêm lợi và các bệnh lý răng miệng khác.

Chăm sóc răng miệng: Đánh răng hàng ngày để giữ vệ sinh.

Tắm rửa: Khi thể lực khôi phục là có thể tắm, nên tắm bằng vòi hoa sen (tắm đứng) , nhiệt độ nước giữ trong khoảng 38°C – 42°C . Tắm xong cần lau khô người và sấy khô tóc ngay.

4. Vận động: KHÔNG được "lười"

Mẹ sau sinh nên xuống giường vận động càng sớm càng tốt. Thông thường:

Sinh mổ: Xuống giường vận động sau 24 giờ (hoặc ngay sau khi rút ống thông tiểu).

Sinh thường: Có thể xuống giường vận động sau 1 ngày.

Việc vận động sớm giúp đẩy sản dịch ra ngoài tốt hơn, thúc đẩy tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch.

Lưu ý khi vận động:

Trong thời gian ở cữ, chủ yếu thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng như sinh hoạt hàng ngày, đi dạo, bài tập giãn cơ và một số bài tập hồi phục sau sinh đơn giản. Tùy theo thể trạng để tăng dần cường độ và thời gian tập luyện.

Chú ý: Tránh bê vác vật nặng để không làm tăng áp lực lên vùng cơ sàn chậu.

5. Ăn uống: KHÔNG được "ăn quá nó, nhồi nhét"

Nên chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày. Phối hợp cân bằng giữa thịt, trứng, sữa, tinh bột, rau xanh, hoa quả và ưu tiên thực phẩm tự nhiên, không nên dùng quá nhiều thực phẩm bổ dưỡng hay thực phẩm chức năng. Cần uống nhiều nước để khôi phục cơ thể và đảm bảo nguồn sữa dạt dào.

Không cố tình ép cân hay kiêng khem quá mức, việc trở về cân nặng trước thai kỳ là một quá trình từ từ.

Không tẩm bổ mù quáng chỉ để có nhiều sữa, nạp quá nhiều dưỡng chất không tốt cho sức khỏe và việc kiểm soát cân nặng.

Mấu chốt để kích sữa: Yếu tố quan trọng nhất để kích thích tạo sữa là tăng cường cho bé bú trực tiếp.

Gợi ý chế độ ăn mùa hè:

Ưu tiên món ăn thanh nhẹ, dễ tiêu hóa (cá hấp, thịt gà, rau xanh...).

Ăn nhiều thực phẩm giàu xơ như khoai lang, yến mạch để phòng ngừa táo bón sau sinh.

Uống canh vừa đủ, tránh các loại canh quá nhiều mỡ.

Món canh gợi ý: Canh gà, canh cá, canh sườn, canh bí đao, canh đậu đỏ...

Kết

Sản phụ cần theo dõi sát sao phản ứng của cơ thể. Mùa hè oi nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng say nắng như đau đầu, chóng mặt, khát nước, đổ nhiều mồ hôi, tay chân rụng rời, thân nhiệt tăng cao :

Nhanh chóng rời khỏi môi trường nhiệt độ cao.

Hạ nhiệt độ phòng và mở cửa cho thoáng khí.

Bổ sung nước và chất điện giải.

Nếu triệu chứng nặng, cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Lưu ý: Tránh dùng dầu gió (hoặc các sản phẩm chứa tinh dầu quá mạnh) để không gây ảnh hưởng xấu đến trẻ sơ sinh khi tiếp xúc.

Nắm vững những phương pháp chăm sóc khoa học này, các mẹ hoàn toàn có thể trải qua một kỳ ở cữ mùa hè an toàn, khỏe mạnh và dễ chịu!

Nguồn: Sohu