Ali Thục Phương, tên thật là Nguyễn Đỗ Thục Phương, được khán giả biết đến qua ca hát, diễn xuất và những nội dung giàu năng lượng. Trước công chúng, cô bé hiện lên tự tin, hoạt bát và có khả năng làm chủ sân khấu. Nhưng trong lời kể của mẹ Ali, chị Đỗ Thùy Ninh, hành trình ấy không bắt đầu bằng những con số hay lời tán thưởng. Nó bắt đầu từ một cô bé thích hát vì vui, từ những buổi tập kéo dài, những lần làm chưa tốt phải sửa lại và một gia đình đủ kiên nhẫn để quan sát xem niềm yêu thích ấy có thật sự bền lâu hay không.

Câu chuyện của gia đình Ali vì thế không chỉ nói về cách nâng đỡ một đứa trẻ có năng khiếu. Đó còn là hành trình của bố Nguyễn Thanh Tùng, mẹ Đỗ Thùy Ninh, em trai Nguyễn Thanh Tùng Minh với tên gọi thân mật Bali, cùng ông bà và những người thân trong việc giữ cho cuộc sống phía sau sân khấu luôn ổn định. Mỗi người góp một phần khác nhau, từ sắp xếp lịch học, đưa đón, chuẩn bị đồ đạc đến chăm sóc Bali khi mẹ phải đi cùng Ali. Những công việc ít khi xuất hiện trước ống kính ấy lại tạo nên nền tảng để hai đứa trẻ được yên tâm lớn lên theo con đường riêng.

Đam mê được nhận ra từ những ngày không dễ dàng

Gia đình không xác định một cột mốc cụ thể để nói rằng Ali chính thức theo nghệ thuật. Khi còn nhỏ, con thích hát và biểu diễn đơn giản vì điều đó đem lại niềm vui. Bố mẹ cũng không vội gọi sở thích ấy là tài năng, càng không đặt ra một con đường mà con buộc phải đi. Họ quan sát Ali qua thời gian, đặc biệt là cách con phản ứng với phần khó khăn của công việc.

Một đứa trẻ có thể hào hứng khi đứng dưới ánh đèn, nhưng tình yêu thật sự thường lộ rõ ở những ngày không có tiếng vỗ tay. Ali đã trải qua những buổi tập dài, những lúc mệt và cả cảm giác thất vọng khi chưa thể làm tốt như mong muốn. Điều khiến bố mẹ tin rằng nghệ thuật không còn là hứng thú nhất thời nằm ở việc con vẫn chủ động quay lại tập, chấp nhận sửa từng chi tiết và muốn mình tiến bộ. Niềm vui sân khấu giúp Ali bắt đầu, còn sự bền bỉ trước khó khăn cho thấy con muốn đi tiếp.

Chị Thùy Ninh chia sẻ rằng gia đình chỉ dần hiểu mức độ nghiêm túc của Ali sau khi chứng kiến sự yêu thích ấy tồn tại đủ lâu. Cách nhìn này giúp bố mẹ không vội gắn lên con một danh xưng hay biến năng khiếu thành trách nhiệm quá sớm. Ali có cơ hội thử sức, nhưng cũng có khoảng lùi để tự nhận ra điều mình muốn. Nghệ thuật bước vào tuổi thơ của con một cách tự nhiên, thay vì trở thành một kế hoạch do người lớn dựng sẵn.

Trong ngôi nhà ấy, âm nhạc vốn đã hiện diện trong những sinh hoạt thường ngày. Gia đình yêu nghệ thuật nên những bài hát, câu chuyện về biểu diễn hay tiếng đàn không phải điều xa lạ. Tuy nhiên, mọi sự chú ý không dồn cả vào Ali. Mỗi thành viên vẫn giữ cuộc sống, sở thích và vai trò riêng. Bố mẹ chịu trách nhiệm định hướng, sắp xếp thời gian và tạo điều kiện cho con học hỏi. Ông bà có mặt khi các cháu cần, hỗ trợ gia đình bằng sự gần gũi và kinh nghiệm của mình.

Bà nội là người có ảnh hưởng đặc biệt đến đời sống tinh thần của Ali. Từng có nhiều năm làm Tổng phụ trách Đội, bà hiểu trẻ con và biết cách đưa những ca khúc thiếu nhi, quê hương, cách mạng đến với cháu bằng những câu chuyện gần gũi. Bà không chỉ dạy Ali nhớ lời bài hát mà còn kể về ký ức của thế hệ mình, về hoàn cảnh và cảm xúc gắn với từng giai điệu. Trong lời kể của chị Thùy Ninh, bà nội còn là một kho tàng ca dao, thành ngữ và tục ngữ. Ali thích nghe bà kể, rồi hỏi lại để hiểu rõ hơn.

Nhờ những giờ phút ấy, các bài hát cũ hay câu chuyện của ông bà không trở thành một thế giới xa lạ với Ali. Trong khi trẻ em hôm nay có thể tiếp cận vô số nội dung mới mẻ, việc con vẫn tìm được niềm vui khi ở bên ông bà mang lại một sự gắn kết rất riêng. Ali không chỉ học thêm bài hát. Con còn hiểu hơn về gia đình, cảm nhận được mối nối giữa các thế hệ và biết rằng phía sau mỗi giai điệu là một phần ký ức cần được trân trọng.

Với bố mẹ Ali, giữ tuổi thơ cho con không có nghĩa là tách con khỏi công việc nghệ thuật. Điều quan trọng là cuộc sống trong nhà không bị cuốn hoàn toàn theo lịch trình của con. Những bữa cơm, cuộc trò chuyện và cách các thành viên đối xử với nhau vẫn được giữ gìn. Khi gia đình tiếp tục là nơi con muốn trở về, nghệ thuật không lấy mất tuổi thơ mà trở thành một phần trong tuổi thơ ấy.

Phía sau mỗi buổi diễn là hàng loạt việc tưởng nhỏ nhưng không thể thiếu: lịch học, lịch tập, thời gian di chuyển, bữa ăn, giấc ngủ và đồ đạc cần chuẩn bị. Bố mẹ lo phần lớn công việc này; ông bà, chú và dì hỗ trợ khi cần. Có lúc mẹ đi cùng Ali thì bố và bà ở nhà chăm sóc Bali. Khi bố mẹ cùng bận, người thân thay nhau đưa đón hoặc trò chuyện với các cháu. Gia đình không thể luyện tập hay biểu diễn thay Ali, nhưng có thể giữ cho đời sống phía sau đủ ổn định để con tập trung vào phần việc của mình.

Bảo vệ con bằng cách dạy con hiểu chính mình

Đồng hành với một đứa trẻ hoạt động trước công chúng khiến vai trò của người mẹ trở nên phức tạp hơn. Chị Thùy Ninh vừa chăm sóc Ali như một người mẹ, vừa trực tiếp quản lý lịch trình và cùng con cân nhắc các cơ hội. Khó khăn lớn nhất không nằm ở việc tìm cho con thật nhiều dự án, mà ở cách tạo cơ hội vừa đủ, bảo vệ con mà không quyết định thay con mãi mãi.

Chị cho rằng bố mẹ không thể cân bằng mọi thứ thay con. Điều có thể làm là giúp con hiểu chính mình để sau này con tự tìm được điểm cân bằng. Khi còn nhỏ, Ali cần bố mẹ quyết định nhiều hơn. Càng lớn, con càng phải học cách nhìn nhận một vấn đề, nhận biết điều gì phù hợp, điều gì nên từ chối, ai đáng tin và khi nào cần nhờ người lớn hỗ trợ. Quá trình ấy không có công thức chung, bởi mỗi độ tuổi lại mang đến những vấn đề khác nhau. Bố mẹ cũng phải quan sát, điều chỉnh và học cùng con.

Bởi vậy, vai trò của chị Thùy Ninh đang dần thay đổi từ người quyết định sang người cùng con suy nghĩ. Gia đình không giao toàn bộ lựa chọn cho Ali khi con chưa đủ khả năng đánh giá, nhưng cũng không giữ quyền quyết định mãi. Sự chuyển giao diễn ra từng bước, tương ứng với độ trưởng thành của con. Đó là cách bố mẹ chuẩn bị cho Ali khả năng tự bảo vệ mình trong tương lai, thay vì chỉ dựng một vòng an toàn có hiệu lực khi người lớn còn ở bên.

Trước một lời mời biểu diễn hoặc đóng phim, gia đình cũng không dùng một bộ tiêu chí bất biến. Sự phù hợp được xem xét theo từng giai đoạn. Có thời điểm việc học cần được ưu tiên; lúc khác, sức khỏe hay thời gian nghỉ ngơi mới là điều quan trọng nhất. Ngoài nội dung dự án, bố mẹ còn cân nhắc quỹ thời gian, thể trạng, khả năng của Ali và ảnh hưởng của lịch trình ấy đến đời sống chung của gia đình.

Khi còn nhỏ, Ali chủ yếu làm theo quyết định của bố mẹ. Hiện tại, con đã có tiếng nói rõ hơn. Có công việc Ali muốn nhận và cũng có lời mời con chủ động từ chối. Gia đình coi khả năng nói không với một cơ hội chưa phù hợp quan trọng không kém việc biết nắm bắt cơ hội. Khi được tham gia lựa chọn, Ali đồng thời phải học cách chịu trách nhiệm, hiểu hệ quả và hoàn thành điều mình đã nhận lời.

Áp lực không chỉ đến từ lịch làm việc. Khi xuất hiện trước công chúng, Ali cũng phải làm quen với những phản hồi khác nhau trên mạng xã hội. Gia đình không cố tạo cho con một thế giới chỉ có lời khen. Ali hiểu rằng sẽ có người yêu thích, người không thích; có góp ý đáng lắng nghe và cũng có nhận xét chưa chắc phản ánh đúng về mình. Con vẫn có thể buồn trước một lời chê hoặc bối rối khi bị hiểu sai. Những cảm xúc ấy được gia đình thừa nhận thay vì phủ nhận.

Mỗi khi Ali gặp ý kiến trái chiều, người thân cùng con phân tích điều gì có ích, điều gì nên bỏ qua và đâu chỉ là một góc nhìn khác. Chị Thùy Ninh không mong con trở thành người không biết buồn. Điều chị mong là cảm xúc nhất thời không khiến Ali nghi ngờ giá trị của bản thân. Khi một đứa trẻ biết mình là ai và hiểu mình đang cố gắng vì điều gì, nỗi buồn vẫn xuất hiện nhưng không dễ quyết định cách con nhìn nhận chính mình.

Công bằng không có nghĩa là mọi thứ phải giống nhau

Bên cạnh Ali, gia đình còn có Bali, cậu em trai rất tự hào về chị và chịu ảnh hưởng từ chị, nhất là trong âm nhạc. Tuy vậy, hai chị em có tính cách và sở thích khác nhau. Bali thích nấu ăn, thích tìm hiểu về đồ ăn và hiện mơ ước trở thành một đầu bếp năm sao. Gia đình coi đó là thế mạnh, là thế giới riêng của con, chứ không đặt ước mơ ấy cạnh hành trình nghệ thuật của Ali để so sánh.

Chị Thùy Ninh tin rằng công bằng giữa hai đứa trẻ không đồng nghĩa với việc mọi thứ phải được chia giống hệt nhau. Mỗi bạn cần được cổ vũ và tạo điều kiện theo đúng điều mình cần. Nếu Ali cần thời gian luyện tập hoặc đồng hành trong một chuyến đi, Bali cũng cần người lớn quan tâm đến câu chuyện, sở thích và ước mơ của em. Cách gia đình trao cho hai con có thể khác nhau, nhưng điểm chung là mỗi bạn đều được nhìn nhận như một cá thể trọn vẹn.

Vì vậy, Bali không bị đóng khung trong danh xưng em trai của một người nổi tiếng. Con được gọi tên bằng chính sở thích và khả năng của mình. Sự hiện diện của Bali cũng giúp Ali trưởng thành theo một cách khác. Có em, Ali học cách nhường nhịn, kiên nhẫn và quan tâm đến người khác. Hai chị em không đứng trên hai đường đua cạnh tranh. Mỗi bạn đem đến cho người còn lại một trải nghiệm cần thiết để lớn lên đầy đặn hơn.

Lịch trình của Ali đôi khi đòi hỏi mẹ phải đi xa hoặc dành nhiều thời gian đồng hành. Những lúc ấy, bố, bà, chú và dì sẽ ở bên Bali. Khi trở về nhà, chị Thùy Ninh dành thời gian riêng cho con trai. Chị nhận ra trẻ con không đếm tình yêu bằng số giờ bố mẹ ngồi cạnh, nhưng các con cảm nhận rất rõ chất lượng của sự hiện diện. Một người lớn có mặt mà liên tục nhìn vào điện thoại chưa chắc đã đem lại cho con cảm giác được đồng hành.

Gia đình vì thế cố giữ những khoảng thời gian thật sự thuộc về nhau: trò chuyện trực tiếp, cùng đi ăn, đi chơi hoặc trải nghiệm một hoạt động chung. Qua những lúc ấy, bố mẹ bước vào thế giới của con thay vì chỉ yêu cầu con bước theo lịch trình của người lớn. Bali biết mình được lắng nghe, còn bố mẹ hiểu hơn những điều con đang quan tâm. Sự gắn kết không được tạo ra bằng việc chia đều từng giờ, mà bằng cảm giác mỗi đứa trẻ đều có một vị trí không thể thay thế trong gia đình.

Điều vợ chồng chị Thùy Ninh mong muốn cho Ali và Bali cũng bắt nguồn từ cách họ lớn lên. Bố mẹ của hai anh chị không có quá nhiều điều kiện nhưng luôn dành tình yêu cho các con và dạy anh chị em biết đùm bọc nhau. Khi xây dựng gia đình riêng, họ muốn trao lại nền tảng ấy cho thế hệ sau. Tuy nhiên, sự gắn bó không có nghĩa hai con phải luôn ở gần nhau hoặc đồng ý trong mọi chuyện. Mỗi người rồi sẽ có cuộc sống và con đường riêng.

Điều quan trọng là dù đi đâu, Ali và Bali vẫn giữ được sự quan tâm dành cho nhau. Khi một người thật sự cần, người còn lại sẽ có mặt. Đôi khi sự nâng đỡ chỉ bắt đầu bằng niềm tin rằng mình có thể gọi về, có người lắng nghe và không phải đối diện mọi việc một mình. Bố mẹ không thể đi cùng các con mãi, nhưng có thể giúp hai con hiểu giá trị của việc trở thành điểm tựa cho nhau.

Với chị Thùy Ninh, tinh thần nhà mình có nhau được bồi đắp từ những điều rất bình thường. Đó là bữa cơm, cuộc trò chuyện, cách người lớn tôn trọng sự khác biệt của từng đứa trẻ và cách các thành viên chia sẻ trách nhiệm mỗi ngày. Ngoài kia có thể có niềm vui, thất vọng, thuận lợi hoặc khó khăn. Khi trở về, mỗi người vẫn biết mình có một nơi được lắng nghe và có những người không để mình phải một mình.

Gia đình Ali Thục Phương không cố đi thay phần đường của con. Họ giữ cho phía sau đủ ổn định, trao quyền lựa chọn theo từng bước trưởng thành và bảo vệ khoảng trời riêng của cả hai chị em. Nhờ vậy, Ali có thể tự tin tiến về phía sân khấu, Bali được theo đuổi ước mơ của mình, còn hai con cùng lớn lên trong cảm giác được tôn trọng. Đó cũng là điều bố mẹ mong giữ lại lâu nhất: các con được tự do trở thành chính mình, nhưng không ai phải lớn lên một mình.