“Sắp khai giảng rồi, con mau vào guồng học hành đi!”, “Bài tập hè làm xong chưa?”, “Từ mai phải ngủ sớm, dậy sớm đấy nhé!”

Những câu nói quen thuộc ấy có lẽ đang xuất hiện ở không ít gia đình khi năm học mới cận kề.

Sau một mùa hè ăn ngủ thất thường, chơi hết mình, nhiều đứa trẻ vẫn chưa muốn quay lại với sách vở. Cha mẹ thì sốt ruột, càng nhắc càng gắt. Trẻ càng bị thúc ép lại càng cáu kỉnh, chống đối.

Chưa khai giảng mà không khí trong nhà đã căng như dây đàn.

Nhưng thật ra, trẻ không thể “vào guồng” chỉ bằng vài tiếng quát hay một thời gian biểu kín mít.

Sau những ngày nghỉ ngơi và vui chơi, trẻ cần một khoảng chuyển tiếp để làm quen lại với nhịp sinh hoạt, trường lớp và việc học.

Vì thế, thay vì ép con “vào guồng” ngay lập tức, cha mẹ có thể giúp con từng bước trở lại nhịp sống học đường bằng những việc rất nhỏ.

Không cần làm cả 10 việc dưới đây. Chỉ cần chọn 3-5 việc phù hợp với gia đình.

Quan trọng nhất là để trẻ cảm nhận được rằng:

Khai giảng không phải ngày con bị kiểm tra, bị thúc ép hay bị phán xét. Đó là ngày con được chào đón trở lại trường.

1. Trước khi ngủ, nói chuyện trường lớp nhưng đừng biến thành buổi “thẩm vấn”

Khoảng một tuần trước khai giảng, cha mẹ có thể bắt đầu đưa những câu chuyện về trường lớp trở lại trong các cuộc trò chuyện hằng ngày.

Nhưng thay vì hỏi:

“Bài tập hè làm xong chưa?”

“Con học được những gì rồi?”

“Có sợ đi học lại không?”

Hãy thử hỏi nhẹ nhàng hơn:

“Con nhớ bạn nào nhất?”

“Đi học lại con muốn gặp cô giáo nào đầu tiên?”

“Không biết bạn thân của con hè này có cao hơn không nhỉ?”

Những câu hỏi tưởng như chẳng liên quan đến chuyện học lại có thể giúp trẻ từ từ chuyển sự chú ý từ kỳ nghỉ sang trường lớp.

Từ “Con chưa muốn hết hè” sang “Hình như mình cũng nhớ bạn rồi”.

Cha mẹ không cần nhân cơ hội này để giảng đạo lý hay nhắc con phải cố gắng.

Cứ để con kể chuyện linh tinh.

Đôi khi, 10 phút trò chuyện vui vẻ trước giờ ngủ còn giúp trẻ sẵn sàng đi học hơn cả một bài diễn văn dài về năm học mới.

2. Cho con gặp bạn bè, chơi thật vui trước khi trở lại trường

Đừng nghĩ những ngày cuối hè nhất định phải tận dụng để nhồi thêm kiến thức.

Nếu có thể, hãy cho con rủ bạn đi đạp xe, đá bóng, chơi cầu lông, đi bơi hoặc đơn giản là chạy nhảy ngoài trời.

Trẻ con nhiều khi thích đến trường không phải vì chúng mê bài tập, mà bởi ở đó có những người bạn chúng muốn gặp.

Người lớn cũng vậy.

Nếu đồng nghiệp thân thiết, công việc dù bận rộn cũng dễ chịu hơn rất nhiều.

Một buổi chơi hết mình, chạy đến toát mồ hôi có thể giúp trẻ nối lại hai điều tưởng như chẳng liên quan:

“Đi học” và “niềm vui”.

Khi trong đầu trẻ bắt đầu có cảm giác “đi học là được gặp bạn”, việc trở lại trường sẽ bớt nặng nề hơn.

3. Đừng bắt con đổi giờ ngủ chỉ sau một đêm

Suốt mùa hè quen thức đến 11-12 giờ đêm, sáng 8-9 giờ mới dậy mà trước khai giảng vài hôm cha mẹ đột nhiên bắt con 9 giờ tối lên giường, 6 giờ sáng bật dậy thì rất khó thành công.

Thay đổi quá nhanh chỉ khiến trẻ mệt mỏi, cáu gắt và dễ ngủ gật trong những tiết học đầu tiên.

Tốt hơn hết, hãy bắt đầu điều chỉnh khoảng một tuần trước khai giảng:

• Mỗi ngày ngủ sớm hơn 10-15 phút.
• Thức dậy sớm hơn một chút.
• Buổi sáng mở rèm để trẻ tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.
• Hạn chế điện thoại, máy tính bảng trước giờ ngủ.
• Duy trì bữa sáng đều đặn.

Và cha mẹ cũng nên làm cùng con.

Đừng bắt con bỏ điện thoại trong khi mình vẫn nằm lướt điện thoại đến khuya.

Trẻ học thói quen từ những gì chúng nhìn thấy nhiều hơn từ những gì chúng được nghe.

4. Tranh thủ đưa con về quê hoặc đến một nơi có nhiều cây xanh

Nếu cả mùa hè chưa có dịp về quê, những ngày cuối cùng trước khai giảng vẫn còn kịp.

Không nhất thiết phải đi xa.

Có thể về nhà ông bà, ra ngoại ô, đi công viên, ra bờ sông hoặc tìm một nơi có nhiều cây xanh.

Cho con chạy nhảy, nghịch đất, ăn kem, chơi với anh chị em họ hoặc nằm trong lòng ông bà thêm một lúc.

Trẻ thành phố ngày nay không thiếu thông tin.

Nhưng đôi khi thứ chúng thiếu lại là một khoảng trời xanh, mùi đất, tiếng cười của ông bà và những giờ phút không có màn hình.

Một chút thiên nhiên, một bữa cơm với người thân, một buổi chiều chẳng cần làm gì...

Đó có thể là cách rất tốt để trẻ “sạc pin” trước khi bước vào năm học mới.

Quan trọng hơn, trẻ biết rằng dù phía trước có bài kiểm tra, điểm số hay áp lực, phía sau mình vẫn có một gia đình để trở về.

5. Viết cho con một lá thư trước năm học mới

Nếu bình thường cha mẹ và con ít khi nói chuyện sâu sắc với nhau, hãy thử viết thư.

Không cần văn vẻ.

Không cần dài.

Và đặc biệt, đừng biến lá thư thành một danh sách yêu cầu:

“Phải học giỏi.”

“Không được điểm kém.”

“Phải nghe lời cô giáo.”

Hãy viết những điều gần với cảm xúc của con hơn:

“Bố mẹ biết dạo này con hơi lo.”

“Nếu năm học mới có chuyện gì không vui, con cứ kể với bố mẹ.”

“Nếu có lúc thấy mệt quá, con cứ về nhà. Bố mẹ vẫn ở đây.”

Có những điều nói bằng miệng rất dễ biến thành trách móc.

Nhưng khi được viết xuống giấy, chúng lại trở nên mềm mại hơn.

Quan trọng nhất, trẻ sẽ hiểu rằng cha mẹ không chỉ quan tâm đến điểm số, mà còn quan tâm đến cảm xúc của con.

6. Làm một bữa cơm “khởi động” năm học mới

Không cần nhà hàng sang trọng.

Một bữa cơm ở nhà cũng được.

Hoặc cả nhà cùng đi ăn món con thích.

Điều kiện duy nhất:

Điện thoại cất hết sang một bên.

Trong bữa ăn, đừng chỉ hỏi:

“Học kỳ này con định đứng thứ mấy?”

“Có vào được lớp chọn không?”

“Bao giờ con học xong?”

Hãy nói về những điều rộng hơn:

“Năm nay con muốn thử điều gì mới?”

“Điều gì khiến con lo nhất?”

“Nếu học hành mệt quá, con muốn bố mẹ giúp thế nào?”

Một bữa cơm như vậy có thể chẳng giải quyết ngay được vấn đề học tập.

Nhưng nó cho trẻ cảm giác rất quan trọng:

“Mình không phải một mình bước vào năm học mới.”

Có thể sau này con chẳng nhớ đã ăn món gì, nhưng sẽ nhớ cảm giác cả nhà từng ngồi bên nhau, nói chuyện và lắng nghe nhau trước ngày khai giảng.

7. Đừng bắt con “phải xuất sắc”, hãy chia mục tiêu thành những việc nhỏ

“Phải lọt top 10!”

“Phải học giỏi hơn năm ngoái!”

“Năm nay nhất định phải tiến bộ!”

Những mục tiêu nghe rất to tát nhưng đôi khi lại khiến trẻ chẳng biết phải bắt đầu từ đâu.

Thay vào đó, hãy cùng con chia nhỏ:

• Mỗi ngày học thêm 5 từ tiếng Anh.
• Mỗi tuần đọc một cuốn sách.
• Mỗi tuần xem lại những bài còn sai.
• Dành một buổi mỗi tuần để chơi thể thao.

Mục tiêu lớn để nhìn về phía trước, nhưng mỗi ngày phải có một bước nhỏ để tiến lên.

Khi liên tục hoàn thành những việc vừa sức, trẻ sẽ dần hình thành cảm giác:

“Mình làm được.”

Đó mới là động lực giúp trẻ tự mình vào guồng.

8. Tặng con một món quà khai giảng nhỏ thôi cũng được

Quà khai giảng không nhất thiết phải đắt tiền.

Một cuốn sách, một cây bút đẹp, một chiếc áo mới hay món đồ con đã thích từ lâu đều được.

Thậm chí chẳng cần mua gì.

Cha mẹ có thể tự làm vài “phiếu đặc biệt”:

• Phiếu được chọn món ăn yêu thích.
• Phiếu cả nhà cùng đi chơi cuối tuần.
• Phiếu một buổi tối được chọn hoạt động.
• Phiếu bố mẹ không nổi nóng khi con mắc lỗi.

Món quà không chỉ là vật chất.

Nó biến năm học mới thành một điều đáng mong chờ.

Thay vì nghĩ “Lại sắp phải đi học rồi”, trẻ có thể bắt đầu nghĩ:

“Năm nay sẽ có những điều gì thú vị nhỉ?”

9. Cùng con dọn bàn học, chuẩn bị cặp sách

Khi con than:

“Con không muốn đi học!”

Đừng vội tranh luận.

Hãy rủ con:

“Thế hai mẹ con mình dọn lại bàn học nhé!”

Cùng con cất đồ chơi, xếp truyện, sắp sách giáo khoa, kiểm tra bút, tẩy, thước, bình nước...

Những việc rất nhỏ nhưng lại giúp trẻ có cảm giác mọi thứ đang dần trở về đúng vị trí.

Bàn học gọn gàng.

Cặp sách sẵn sàng.

Đồng phục đã chuẩn bị.

Khi những thứ bên ngoài vào guồng, tâm lý của trẻ cũng dễ dàng vào guồng theo.

Hơn nữa, để con tự tay chuẩn bị đồ dùng còn giúp trẻ có cảm giác mình đang chủ động bước vào năm học mới, thay vì bị bố mẹ ép phải đi học.

10. Ngày khai giảng, cha mẹ cũng nên ăn mặc chỉn chu

Ngày đầu tiên của năm học mới rất quan trọng với trẻ.

Vì vậy, cha mẹ đừng vừa đưa con đến trường vừa càm ràm:

“Nhớ học hành cho tử tế!”

“Đừng có lười!”

“Năm nay mà điểm thấp thì biết tay mẹ!”

Hãy thử biến ngày ấy thành một ngày đặc biệt.

Cha mẹ ăn mặc chỉn chu một chút, cùng con ăn sáng, chụp một tấm ảnh nếu con thích, rồi vui vẻ đưa con đến trường.

Không phải để “làm màu”.

Mà để trẻ hiểu:

“Hôm nay là một ngày quan trọng. Mình đang bắt đầu một chặng đường mới và bố mẹ nghiêm túc đồng hành cùng mình.”

Trẻ cảm nhận thái độ của cha mẹ tốt hơn chúng ta tưởng.

Một ngày khai giảng bắt đầu bằng tiếng quát có thể khiến con thấy trường học là áp lực.

Nhưng một ngày bắt đầu bằng nụ cười, một bữa sáng và cái ôm trước cổng trường lại có thể trở thành ký ức đẹp.

Đừng ép con vào guồng, hãy cùng con bước vào guồng

Sau cùng, “vào guồng” không có nghĩa là bắt trẻ trở thành một học sinh chăm chỉ chỉ sau một đêm.

Cũng không phải là nhồi thêm thật nhiều kiến thức trong những ngày cuối hè.

Điều cha mẹ cần làm là giúp con từ từ chuyển trạng thái:

Từ ngủ nướng sang giờ giấc đều đặn.

Từ rong chơi sang học tập.

Từ “không muốn đi học” sang “hình như mình cũng nhớ bạn”.

Và quan trọng nhất, từ cảm giác “mình sắp bị bố mẹ kiểm soát” sang “mình đang được bố mẹ đồng hành”.

Vì thế, thay vì ngày nào cũng quát:

“Mau vào guồng đi con!”

Hãy thử nói:

“Sắp đi học lại rồi. Mình cùng chuẩn bị nhé!”

Bởi đôi khi, cách tốt nhất để giúp một đứa trẻ vào guồng không phải là đứng phía sau thúc con chạy nhanh hơn.

Mà là bước bên cạnh, để con biết rằng mình không phải bước đi một mình.