Theo BS.CK2 Nguyễn Hoàng Phong, Trưởng khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP Hồ Chí Minh), thời điểm giao mùa tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh hô hấp phát triển. Trẻ nhỏ, trẻ sinh non, nhẹ cân, có bệnh nền hoặc chưa được tiêm chủng đầy đủ là những nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Nguy cơ cũng tăng khi trẻ sống trong môi trường đông đúc, ô nhiễm hoặc tiếp xúc với người mắc bệnh đường hô hấp.

Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh nặng

Các triệu chứng ban đầu như sốt, ho, sổ mũi, nghẹt mũi có thể dễ bị bỏ qua. Phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng của trẻ và đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện bất thường.

Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực, tím môi; sốt cao khó hạ, mệt nhiều, lừ đừ hoặc khó đánh thức; bú kém, bỏ ăn, uống kém hoặc có dấu hiệu mất nước.

Phụ huynh không nên tự mua kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc các thuốc điều trị khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Chủ động phòng bệnh hô hấp

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh bảo đảm dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi, giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng, hạn chế khói thuốc lá và các nguồn ô nhiễm. Trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ theo lịch, bao gồm vắc xin cúm hằng năm theo khuyến cáo.

Gia đình nên hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi dịch bệnh gia tăng, tránh để trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hô hấp. Việc vệ sinh tay thường xuyên và hướng dẫn trẻ che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi cũng góp phần hạn chế lây nhiễm.

Chăm sóc trẻ mắc bệnh tại nhà đúng cách

Với trẻ đã được bác sĩ đánh giá có thể chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước phù hợp với lứa tuổi và tiếp tục cho trẻ bú mẹ. Nếu trẻ ăn kém, có thể chia nhỏ bữa ăn, lựa chọn thức ăn mềm, dễ tiêu. Dung dịch Oresol chỉ nên sử dụng khi cần thiết, pha đúng hướng dẫn và theo tư vấn của nhân viên y tế.

Khi trẻ sốt, cần sử dụng thuốc hạ sốt đúng liều theo cân nặng và hướng dẫn chuyên môn; không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc. Phụ huynh có thể vệ sinh mũi nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý phù hợp với lứa tuổi, đồng thời tuân thủ chỉ định điều trị và lịch tái khám.

Bệnh hô hấp ở trẻ có thể bắt đầu bằng triệu chứng nhẹ nhưng diễn tiến nhanh, nhất là ở trẻ nhỏ và trẻ có bệnh nền. Vì vậy, phụ huynh cần chủ động phòng ngừa, nhận biết dấu hiệu nguy hiểm và đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời khi có biểu hiện chuyển nặng.