Nhiều cha mẹ từng trải qua tình huống này: em bé đang ngủ ngon lành, bỗng nhiên cựa quậy, nhăn mặt, tay chân giật nhẹ, miệng phát ra những tiếng ê a hoặc ọ ọe. Nhìn con có vẻ sắp tỉnh giấc, mẹ lập tức bế lên dỗ dành hoặc cho bú để con ngủ tiếp.

Thế nhưng không ít lần, chính sự can thiệp quá sớm ấy lại khiến bé tỉnh hẳn và khó ngủ trở lại.

Thực tế, những biểu hiện này chưa chắc là dấu hiệu bé đã thức giấc. Rất có thể con chỉ đang chuyển từ chu kỳ ngủ này sang chu kỳ ngủ khác.

Vì sao bé ngủ hay cựa quậy?

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khác rất nhiều so với người lớn.

Người lớn cũng trải qua nhiều chu kỳ ngủ mỗi đêm, nhưng não bộ đã phát triển hoàn thiện nên chúng ta thường chuyển từ chu kỳ này sang chu kỳ khác một cách nhẹ nhàng mà không tỉnh hẳn.

Trong khi đó, hệ thần kinh của trẻ vẫn đang phát triển. Khi bước vào giai đoạn ngủ nông, bé có thể:

• Động đậy tay chân.
• Trở mình.
• Nhăn mặt.
• Mút môi.
• Phát ra tiếng ê a.
• Mí mắt rung nhẹ.

Những biểu hiện này hoàn toàn bình thường và không có nghĩa là bé đang ngủ không ngon.

Sai lầm nhiều cha mẹ thường mắc phải

Vì lo con thức giấc, nhiều cha mẹ có thói quen:

• Bế bé lên ngay khi nghe tiếng động.
• Cho bú ngay khi bé cựa quậy.
• Liên tục vỗ rung hoặc đung đưa.

Những hành động này có thể vô tình làm gián đoạn quá trình tự nối giấc của bé.

Lâu dần, trẻ có thể hình thành thói quen phụ thuộc vào việc được bế, được ru hoặc được bú mới ngủ tiếp được. Khi đó, mỗi lần chuyển chu kỳ ngủ, bé lại cần sự hỗ trợ từ người lớn.

Đây cũng là lý do khiến nhiều cha mẹ cảm thấy con:

• Ngủ rất nông.
• Vừa đặt xuống là tỉnh.
• Thức giấc nhiều lần trong đêm.
• Khó ngủ lại nếu không được bế hoặc cho bú.

Mẹ nên làm gì khi bé cựa quậy trong lúc ngủ?

Khi nghe bé phát ra tiếng động hoặc thấy bé trở mình, cha mẹ không cần vội vàng can thiệp ngay.

Hãy thử quan sát bé trong vài phút.

Trong thời gian đó:

• Không bật đèn sáng.
• Hạn chế bế bé lên ngay.
• Tránh nói chuyện hoặc kích thích bé quá nhiều.

Nhiều em bé sẽ tự điều chỉnh và ngủ tiếp sau vài phút mà không cần sự hỗ trợ nào.

Nếu tiếng khóc ngày càng lớn, bé mở mắt hoàn toàn, quấy khóc liên tục hoặc có dấu hiệu khó chịu rõ rệt, lúc đó cha mẹ mới nên nhẹ nhàng vỗ về và trấn an con.

Đừng để bé ngủ ngày quá nhiều

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm là thời lượng ngủ ngày.

Nếu bé ngủ quá nhiều vào ban ngày, nhu cầu ngủ vào buổi tối có thể giảm xuống. Điều này khiến bé dễ tỉnh hơn khi chuyển chu kỳ ngủ.

Tuy nhiên, cha mẹ cũng không nên cố gắng giữ bé thức quá lâu vì điều đó có thể khiến bé mệt quá mức và ngủ còn kém hơn.

Điều quan trọng là xây dựng lịch sinh hoạt phù hợp với độ tuổi và nhu cầu riêng của từng em bé.

Điều cha mẹ cần nhớ

Nếu bé đang ngủ mà:

✓ Cựa quậy nhẹ.

✓ Giật mình thoáng qua.

✓ Ê a vài tiếng.

✓ Mí mắt chuyển động.

✓ Trở mình hoặc mút môi.

Thì chưa chắc bé đã thức giấc.

Đôi khi, đó chỉ là dấu hiệu cho thấy con đang chuyển sang một chu kỳ ngủ mới. Thay vì vội vàng bế lên hoặc cho bú ngay, hãy cho bé một chút thời gian để tự nối giấc.

Sự kiên nhẫn của cha mẹ không chỉ giúp cả nhà có giấc ngủ ngon hơn mà còn là cơ hội để bé dần hình thành khả năng tự ngủ lại khi thức giấc giữa đêm.