Nhiều bậc cha mẹ luôn đau đầu vì chuyện ngủ nghỉ của con: ngủ muộn, dễ giật mình tỉnh giấc, ngủ không yên, hay cựa quậy hoặc phát ra những tiếng ê a trong đêm.

Không ít người lo lắng rằng trẻ ngủ không ngon sẽ ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và phát triển, thậm chí cho rằng việc trẻ ngủ không "ngoan" là dấu hiệu của chất lượng giấc ngủ kém hoặc cơ thể đang gặp vấn đề.

Tuy nhiên, theo bài viết, phần lớn phụ huynh có thể đang hiểu chưa đúng. Những cử động nhỏ xuất hiện khi trẻ ngủ không hẳn là dấu hiệu bất thường, mà đôi khi lại phản ánh quá trình phát triển của não bộ.

Các chuyên gia về phát triển thần kinh nhi khoa cho biết, trong những năm đầu đời, hơn 70% quá trình phát triển não bộ diễn ra trong khi trẻ ngủ. Khi bé chìm vào giấc ngủ, não bộ không hoàn toàn nghỉ ngơi mà vẫn tiếp tục xử lý thông tin, củng cố trí nhớ và hình thành các kết nối thần kinh mới.

Dưới đây là 3 biểu hiện thường gặp được cho là có liên quan đến sự phát triển của não bộ ở trẻ nhỏ.

1. Hay đạp chân, lật người, thay đổi tư thế liên tục khi ngủ

Nhiều cha mẹ thức dậy giữa đêm thường thấy con xoay ngang xoay dọc khắp giường, lúc nằm ngửa, lúc nằm nghiêng, liên tục đạp chăn hoặc vung tay.

Điều này khiến không ít người lo lắng trẻ bị thiếu canxi hoặc ngủ không sâu giấc.

Theo bài viết, ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc tay chân cử động liên tục trong lúc ngủ là hiện tượng khá phổ biến. Khi não bộ và hệ thần kinh đang phát triển, các tín hiệu vận động vẫn được truyền đi ngay cả trong lúc ngủ nhằm hỗ trợ khả năng phối hợp cơ thể và phản xạ vận động.

Những em bé thường xuyên lật người, đạp chân khi ngủ có thể đang trong giai đoạn phát triển kỹ năng vận động mạnh mẽ. Đây là nền tảng quan trọng cho các mốc như ngồi, bò và đi sau này.

2. Mỉm cười, ê a hoặc nói mớ trong lúc ngủ

Nhiều cha mẹ từng bắt gặp cảnh con đang ngủ bỗng nhiên mỉm cười, thậm chí phát ra những âm thanh nhỏ như đang trò chuyện.

Theo quan niệm dân gian ở một số nơi, đó là dấu hiệu em bé đang "được ai đó trêu đùa trong mơ". Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, đây có thể là biểu hiện não bộ đang xử lý những trải nghiệm mà trẻ tiếp nhận trong ngày.

Khuôn mặt người thân, âm thanh, đồ vật mới hay các tương tác xã hội đều được não bộ sắp xếp và lưu trữ trong quá trình ngủ.

Việc trẻ mỉm cười hoặc phát ra âm thanh khi ngủ cho thấy các vùng não liên quan đến cảm xúc và ngôn ngữ đang hoạt động tích cực.

Những trẻ có biểu hiện này thường được cho là có khả năng tiếp nhận thông tin tốt, phản ứng nhanh với môi trường xung quanh và có thể phát triển ngôn ngữ sớm hơn.

3. Ngủ nông, dễ bị đánh thức bởi tiếng động xung quanh

Một số trẻ rất nhạy cảm với âm thanh. Chỉ cần tiếng đóng cửa hoặc tiếng nói chuyện nhỏ cũng có thể khiến bé tỉnh giấc.

Điều này thường khiến cha mẹ lo lắng rằng con ngủ không đủ giấc.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, trẻ nhỏ có tỷ lệ giấc ngủ nông cao hơn nhiều so với người trưởng thành. Trong giai đoạn ngủ nông, não bộ vẫn duy trì mức độ hoạt động tương đối cao và tiếp tục tiếp nhận các tín hiệu từ môi trường.

Khả năng phản ứng với ánh sáng, âm thanh hoặc các thay đổi xung quanh cho thấy hệ thống cảm giác của trẻ đang phát triển.

Những trẻ có độ nhạy cảm cao với môi trường thường có xu hướng quan sát tốt, tò mò và hứng thú với những điều mới mẻ.

Cha mẹ không nên can thiệp quá mức

Bài viết cũng lưu ý rằng khi thấy trẻ ngủ hay cử động, mỉm cười hoặc dễ giật mình tỉnh giấc, cha mẹ không nên quá lo lắng hoặc liên tục can thiệp.

Việc thường xuyên giữ chặt tay chân trẻ, đánh thức trẻ hoặc bế lên dỗ ngay khi bé vừa cựa quậy có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ tự nhiên.

Điều quan trọng nhất là đảm bảo môi trường ngủ an toàn, nhiệt độ phù hợp, ánh sáng dịu nhẹ và hạn chế tiếng ồn quá lớn.

Không phải cứ ngủ ngoan mới là dấu hiệu phát triển tốt

Nhiều người cho rằng trẻ ngủ càng yên, càng ít cử động thì càng khỏe mạnh. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết mỗi đứa trẻ có đặc điểm giấc ngủ khác nhau và không thể đánh giá sự phát triển trí tuệ chỉ dựa trên vài biểu hiện khi ngủ.

Dù vậy, những cử động nhỏ, tiếng cười hay phản ứng với môi trường trong lúc ngủ đều có thể là dấu hiệu cho thấy não bộ của trẻ đang tích cực phát triển và hoàn thiện từng ngày.

Lưu ý: Các biểu hiện trên chỉ mang tính tham khảo. Chưa có bằng chứng khoa học khẳng định rằng trẻ có từ 2-3 dấu hiệu kể trên chắc chắn sẽ thông minh hơn hoặc có chỉ số IQ cao hơn mức trung bình. Nếu trẻ ngủ quá ít, thường xuyên quấy khóc, ngáy to, ngừng thở khi ngủ hoặc có các dấu hiệu bất thường khác, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được đánh giá chính xác.

Nguồn: Sohu