Một người mẹ đang mang thai con thứ hai tại Bắc Kinh, Trung Quốc, đăng video bày tỏ bức xúc về chuyện đặt họ cho con:

“Chính tôi là người đang mang thai những tháng cuối, từng bị cả mạng xã hội bàn tán vì tranh luận với nhà chồng chuyện con mang họ mẹ. Tôi thật sự không hiểu: Con do tôi mang thai, máu lấy xét nghiệm cũng là của tôi, vậy tại sao lại nói con không được mang họ tôi?”

Trong phần bình luận, một cư dân mạng đưa ra góc nhìn khá thực dụng:

“Còn phải xem bạn có đủ khả năng kinh tế hay bố mẹ ruột có thể hỗ trợ hay không. Nếu cả hai đều không có thì tranh chuyện con mang họ mình cũng chẳng có nhiều ý nghĩa. Thắng rồi thì sao, cuối cùng con vẫn thân với ông bà nội. Vì chuyện này mà mâu thuẫn với nhà chồng, thật sự không đáng.”

Người khác cho rằng hiện nay ít người trẻ tranh cãi về chuyện ấy, trừ khi có bố mẹ hai bên tác động. Những ý kiến này khiến câu chuyện không còn chỉ xoay quanh một cái họ, mà chạm đến cả sự công nhận, điều kiện kinh tế và tình cảm gia đình.

Đằng sau một cái họ là mong muốn được ghi nhận

Thoạt nhìn, điều người mẹ muốn biết rất đơn giản: Vì sao con không thể mang họ mình?

Nhưng trong câu nói “con do tôi mang, máu xét nghiệm cũng là của tôi” còn có sự ấm ức của một người đang trải qua những vất vả khi mang thai. Cô muốn những gì mình đã chịu đựng và đóng góp được nhìn nhận, thay vì chuyện con theo họ cha được coi là điều đương nhiên, không cần bàn bạc.

Bởi vậy, mong muốn cho con mang họ mẹ không nhất thiết chỉ là chuyện hơn thua. Đó còn có thể là câu hỏi: Trong việc sinh con, nuôi con, tiếng nói của người mẹ có được coi trọng hay không?

Tuy nhiên, những bình luận về khả năng kinh tế cũng đặt ra một vấn đề thực tế. Nếu người mẹ còn phụ thuộc tài chính, việc bảo vệ lựa chọn của mình có thể khó khăn hơn. Không phải vì thiếu tiền thì không có quyền lên tiếng, mà bởi sau một cuộc tranh luận, gia đình vẫn phải giải quyết chuyện ai chăm con, ai lo chi phí và vợ chồng tiếp tục sống với nhau thế nào.

Lý lẽ là một chuyện, điều kiện để thực hiện lựa chọn ấy lại là chuyện khác.

Con mang họ ai và gần gũi với ai là hai chuyện khác nhau

“Thắng rồi con vẫn thân với ông bà nội” là lời bình luận dễ khiến người trong cuộc chạnh lòng. Nhưng câu nói ấy cũng gợi ra sự khác biệt giữa cái họ và tình cảm.

Một đứa trẻ mang họ mẹ nhưng được ông bà nội chăm sóc từ nhỏ vẫn có thể rất gắn bó với ông bà. Ngược lại, mang họ cha cũng không có nghĩa con ít yêu thương hay xa cách bên ngoại.

Sự gần gũi được vun đắp từ những ngày chăm sóc, những lần ở bên và cách người lớn đối xử với trẻ. Một cái họ không thể thay thế những điều ấy.

Dù vậy, cũng không thể lấy chuyện con sẽ thân với ai để phủ nhận mong muốn được bàn bạc của người mẹ. Tình cảm với ông bà và quyền lựa chọn họ cho con không nhất thiết phải đặt lên bàn cân.

Ở một số gia đình, mâu thuẫn còn đến từ sự tác động của người lớn hai bên. Chuyện ban đầu là quyết định của vợ chồng dần trở thành cuộc tranh luận giữa hai nhà. Người trẻ bị kẹt ở giữa: Nhượng bộ bên này thì sợ bên kia buồn, giữ ý mình lại bị cho là cố chấp.

Khi ấy, điều cần làm rõ là vợ chồng thực sự mong muốn gì, thay vì để chuyện của con trở thành cuộc phân định bên nội hay bên ngoại quan trọng hơn.

Có đáng để mâu thuẫn với nhà chồng vì chuyện này?

Không dễ trả lời bằng một chữ “đáng” hay “không”.

Nếu người mẹ muốn bảo vệ quyền được tôn trọng, mong muốn ấy cần được lắng nghe. Nhưng nếu cuộc tranh luận kéo dài đến mức vợ chồng xa cách, gia đình bất hòa thì cả hai cũng cần nhìn lại cách giải quyết.

Chuyện con mang họ gì có thể thương lượng. Những lời coi thường, trách móc trong lúc nóng giận lại có thể để lại tổn thương lâu dài.

Tại Trung Quốc, pháp luật cho phép con mang họ cha hoặc họ mẹ. Điều 1015 Bộ luật Dân sự Trung Quốc không quy định trẻ bắt buộc phải mang họ cha.

Việc lựa chọn họ cho con cần được cha mẹ bàn bạc, thống nhất. Khi chưa đồng thuận, không có quy định mặc nhiên buộc con phải theo họ của một bên.

Nếu mâu thuẫn dẫn đến ly hôn, những vấn đề cần giải quyết là quyền nuôi con, nghĩa vụ nuôi dưỡng và tài sản; không thể trông chờ việc ly hôn sẽ tự động giải quyết cuộc tranh luận về họ của con.

Dù mang họ cha hay họ mẹ, con vẫn có quyền được cả hai bên chăm sóc, nuôi dưỡng. Trách nhiệm làm cha, làm mẹ không thay đổi theo cái họ của trẻ.

Vì vậy, trước khi tiếp tục tranh luận, hai vợ chồng cần nói rõ điều mình thực sự mong muốn. Người vợ cần được ghi nhận những vất vả khi mang thai? Người chồng đang chịu áp lực từ gia đình? Hay cả hai đều lo rằng con không mang họ mình đồng nghĩa với việc mình mất đi một vị trí nào đó?

Khi những điều này chưa được nói ra, cuộc trò chuyện rất dễ chỉ còn là: “Nhất định phải theo họ tôi.”

Muốn con mang họ mẹ không phải là điều sai. Nhưng điều cần đạt được sau cuộc bàn bạc phải là sự tôn trọng, chứ không chỉ một người thắng và một người chịu thua.

Khả năng kinh tế và sự hỗ trợ từ ông bà là những điều cần tính đến trong cuộc sống, nhưng không nên trở thành lý do để quyết định tiếng nói của ai có giá trị hơn.

Sau cùng, cái họ có ý nghĩa riêng với mỗi gia đình. Còn với đứa trẻ, điều thiết thực nhất vẫn là được yêu thương, được chăm sóc và không bị đặt vào giữa cuộc hơn thua của người lớn.

Nguồn: Sohu