Con 3 tháng chưa biết lẫy, bạn bắt đầu lo lắng.

Con 6 tháng ngồi chưa vững, bạn liên tục tìm đọc các bài viết nuôi con để đối chiếu.

Con 9 tháng vẫn chưa biết bò, bạn không nhịn được, ngày nào cũng giúp con co duỗi chân, tập động tác.

Câu nói truyền từ đời này sang đời khác ấy đã khiến không ít người lần đầu làm cha mẹ mắc kẹt trong lo âu.

Nhưng ít ai nói với bạn rằng: Đó chỉ là những mốc trung bình tương đối được đúc kết từ quan sát dân gian trước đây, không phải “điểm đạt” mà đứa trẻ nào cũng bắt buộc phải chạm tới đúng hạn.

Có một điều có thể bạn chưa biết: Cẩm nang MSD đã viết rất rõ rằng độ tuổi trẻ đạt được các cột mốc phát triển có thể khác nhau đáng kể. Những thời điểm ghi trong bảng chỉ là độ tuổi trung bình, không phải thời hạn cố định.

Chẳng hạn, có bé 3 tháng đã lẫy rất thành thạo, nhưng cũng có bé đến 5 tháng mới chịu xoay người.

Ngồi cũng vậy. Có bé vừa tròn 6 tháng đã ngồi vững, có bé gần 8 tháng mới thực sự ngồi chắc chắn.

Còn chuyện bò thì càng không cần nói. Không ít em bé khỏe mạnh hoàn toàn bỏ qua giai đoạn này, chuyển thẳng sang vịn đồ vật để đứng lên, rồi biết đi.

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ từng làm rõ một vấn đề: Cách đây vài chục năm, có người cho rằng “không biết bò sẽ ảnh hưởng đến khả năng đọc sau này”. Quan điểm ấy từ lâu đã bị các nghiên cứu khoa học bác bỏ, nhưng lời đồn vẫn tiếp tục lan truyền đến tận bây giờ.

Vì vậy, nếu con bỏ qua giai đoạn bò, bạn đừng vội hoảng hốt.

Vậy vì sao có bé biết sớm, có bé biết muộn?

Nói đơn giản, mỗi đứa trẻ có những đặc điểm riêng ngay từ đầu.

Bé bụ bẫm hơn, cơ thể nhiều thịt hơn thì việc lẫy quả thực cũng vất vả hơn.

Bé không thích nằm sấp, cơ cổ và lưng ít được rèn luyện thì tự nhiên sẽ chậm hơn đôi chút.

Tính cách cũng có ảnh hưởng. Có bé nhút nhát, dù đã đứng vững vẫn nắm chặt tay bạn, nhất quyết không chịu buông.

Những điều ấy không nhất thiết là vấn đề, mà chỉ là sự khác biệt giữa các bé.

Nhân đây, có một điều hữu ích cần nhắc tới: Nằm sấp thực sự có tác dụng.

Cho bé nằm sấp chơi nhiều hơn khi đang thức sẽ giúp rèn sức mạnh ở cổ, vai và lưng. Khi các nhóm cơ này đủ khỏe, con mới có sức để lẫy, ngồi và bò.

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị trẻ khỏe mạnh, sinh đủ tháng có thể bắt đầu tập nằm sấp ngay từ ngày đầu tiên về nhà. Ban đầu chỉ cần mỗi ngày 2–3 lần, mỗi lần 3–5 phút, sau đó tăng dần thời gian. Chú ý không cho bé nằm sấp ngay sau khi bú vì dễ bị trớ.

Khi con nằm sấp, bạn có thể cầm đồ chơi ở bên cạnh để thu hút bé, hoặc đơn giản là cũng nằm xuống, mặt đối mặt với con. Nhờ vậy, bé có thể cố gắng giữ tư thế lâu hơn một chút.

Một sai lầm khác mà nhiều cha mẹ từng mắc phải: Dùng xe tập đi

Thấy con ngồi chưa vững, chưa biết bò, một số cha mẹ sốt ruột liền đặt con vào xe tập đi, nghĩ rằng tập càng sớm thì càng nhanh biết đi.

Vấn đề là xương và khớp của con lúc này chưa đủ cứng cáp.

Ở trong xe tập đi, trẻ ở tư thế nửa ngồi nửa đứng, hai chân dạng rộng, mông đẩy ra phía sau. Giữ tư thế như vậy trong thời gian dài không có lợi cho khớp háng và cột sống.

Hơn nữa, chiếc xe cản trở trẻ học cách sử dụng sức mạnh của cơ mông để giữ thăng bằng, dễ khiến dáng đi gặp vấn đề.

Các kỹ năng vận động thô thực sự không thể được thúc cho nhanh chỉ bằng dụng cụ hỗ trợ.

Vậy khi nào cha mẹ mới cần lo lắng?

Đừng chỉ chăm chăm vào con số mấy tháng phải biết làm gì, hãy nhìn vào quá trình tiến bộ của con.

Con có đang tiến bộ hay không?

Tháng trước con chưa biết quay đầu nhìn theo, tháng này đã biết. Tuần trước con đưa tay vẫn chưa với tới đồ chơi, tuần này đã với được rồi.

Chỉ cần nhìn tổng thể, con vẫn đang tiến bộ thì sớm hay muộn hai tuần thực sự không quá quan trọng.

Tuy nhiên, nếu xuất hiện một vài dấu hiệu dưới đây, đừng chờ đợi mà hãy đưa con đi khám để bác sĩ đánh giá:

Đã 3 tháng nhưng khi nằm sấp, con vẫn rất khó nhấc đầu lên dù chỉ trong chốc lát; hoặc bàn tay luôn nắm chặt, đặt xúc xắc vào tay cũng không biết cầm. Đã 7 tháng nhưng con không thể ngồi được một lúc dù có chống tay; khi được đỡ đứng, hai chân hoàn toàn không chịu lực. Đã 9 tháng nhưng con vẫn ngồi không vững, cũng chưa biết chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia.

Lưu ý, ở đây nói đến việc con hoàn toàn chưa làm được, chứ không phải làm chưa thành thạo. Chậm hơn một chút và chậm hơn rất nhiều là hai chuyện khác nhau.

Khi không chắc chắn, hãy hỏi bác sĩ. Để người có chuyên môn đánh giá sẽ tốt hơn rất nhiều so với việc tự đối chiếu với một câu nói dân gian rồi khiến bản thân hoảng sợ.

Nói thật lòng, nuôi con không phải là chạy cho kịp chuyến tàu, chẳng có chuyến nào bắt buộc phải khởi hành đúng giờ.

Có bé tăng cân trước, có bé phát triển sức mạnh cơ bắp trước. Có bé việc gì cũng chậm rãi, nhưng rồi bỗng một ngày lại học được liền mấy kỹ năng.

Càng chăm chăm vào những con số tháng tuổi, bạn càng dễ khiến bản thân căng thẳng, mà con cũng mệt mỏi theo.

Điều bạn cần làm là cho con không gian để nằm sấp, cho con cơ hội vận động, hỗ trợ khi con loay hoay cần giúp đỡ, rồi kiên nhẫn chờ đợi.

Khi sẵn sàng, con sẽ lẫy, sẽ ngồi, sẽ bò, sẽ đi.

Mỗi đứa trẻ đều có nhịp phát triển riêng. Không thúc ép, không giục giã chính là cách nuôi con tốt nhất.