Khác với những công việc công sở với 8 tiếng mỗi ngày và cuối tuần được nghỉ ngơi theo đúng nghĩa, làm truyền thông social gần như đồng nghĩa với việc lúc nào cũng phải trong trạng thái sẵn sàng. Một tin nóng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, một xu hướng mới có thể chỉ kéo dài vài phút, còn những cuộc tranh luận trên mạng xã hội thì chẳng bao giờ chờ đến “giờ hành chính” để bùng nổ.

Với những người trực tiếp quản lý các page, group có lượng thành viên lên tới hàng triệu người, chiếc điện thoại gần như trở thành “văn phòng di động” - nơi công việc có thể tìm đến bất cứ lúc nào. Và “online” đôi khi không còn là trạng thái mà trở thành một phần của cuộc sống thường ngày.

Có những ngày 7 giờ sáng mới ngủ, 2 giờ chiều mới thức giấc

Chị Kiều Lan Anh (hay mọi người biết đến với cái tên “Lan Anh Péo”) là một người phụ nữ làm công việc như thế. “Trước khi lấy chồng, gần như tôi sống hoàn toàn theo công việc. Có những ngày 7 giờ sáng mới đi ngủ, 2 giờ chiều mới dậy. Vệ sinh cá nhân xong rồi ăn một bữa, có khi là gộp cả sáng, trưa, tối. Thậm chí có những hôm tôi chẳng kịp ăn, bởi vừa mở máy ra là đã có việc phải xử lý” - chị Lan Anh chia sẻ.

Thế rồi, khi chị kết hôn và sự xuất hiện của bé Xu - con gái nhỏ của chị, đã khiến nhịp sống ấy thay đổi theo một cách mà chính chị cũng không thể ngờ tới. Từ một người từng có thể dành cả ngày, thậm chí thâu đêm suốt sáng cho công việc, chị bắt đầu học cách chia lại thời gian, học cách đặt điện thoại xuống và quan trọng nhất, học cách thực sự có mặt trong hành trình lớn khôn của con.

“Thời gian ốm nghén là lúc tôi buộc phải thay đổi hoàn toàn cách phân bổ thời gian. Người lúc nào cũng mệt, tôi ngủ rất nhiều. Nhưng cứ tỉnh dậy là lại lao vào công việc.

Có thể nói, lúc ấy tôi bắt đầu học cách làm việc theo những khoảng thời gian mình có, chứ không còn làm việc kín cả ngày như trước nữa. Đến khi sinh bé Xu, mọi thứ còn thay đổi mạnh hơn”.

Và từ đó, người phụ nữ vốn quen với việc chạy theo từng dòng tin, từng xu hướng trên mạng xã hội bắt đầu phải học một kỹ năng khó hơn rất nhiều: biết lúc nào nên dừng công việc lại.

Từ “bà trùm” truyền thông quản lý những page hàng triệu người theo dõi, đến người mẹ từng “trầm cảm” sau sinh

Mang thai là dấu mốc đầu tiên khiến chị Lan Anh buộc phải thay đổi nhịp sinh hoạt và cường độ công việc của bản thân. Những tháng ốm nghén, cơ thể mệt mỏi khiến chị không còn khả năng duy trì nhịp sống như trước.

“Sau sinh, tôi bị trầm cảm. Một thời gian khá dài, tôi tự mình cố gắng vượt qua mà gia đình cũng không biết. Mỗi khi tinh thần xuống quá, tôi lại nhìn con để tự kéo cảm xúc của mình lên. Những lúc đi công tác, tôi thường mở ảnh con hoặc video của con ra xem. Nhìn thấy con, tôi lại tự nhủ rằng mình phải cố gắng. Mãi sau này gia đình mới biết tôi từng trải qua giai đoạn đó.

Thực sự, trầm cảm sau sinh là một cảm giác rất đáng sợ. Tôi nghĩ với một người mẹ, nếu bản thân không cố gắng bước ra khỏi những cảm xúc ấy thì đôi khi người bên ngoài cũng rất khó hiểu mình đang trải qua điều gì” - chị Lan Anh tâm sự.

Cùng thời điểm ấy, chị còn gặp vấn đề về tắc sữa. Những cữ vắt sữa kéo dài, lặp lại khoảng 2 tiếng/lần, có khi mất cả tiếng đồng hồ mới xong, khiến cơ thể mệt mỏi và đau đớn.

Nếu như những mẹ bỉm khác dành 6 tháng nghỉ ngơi sau sinh, dành toàn thời gian để chăm con nhỏ, thì chị Lan Anh phải tập thói quen làm việc trong chính những lúc vắt sữa cho con và cân bằng khoảng thời gian con thức để chăm con, khi con ngủ để tranh thủ làm việc. Bởi đó là đặc thù công việc của những người làm truyền thông như chị Lan Anh.

“Thế nên có một giai đoạn rất đặc biệt: tôi vừa vắt sữa, chăm con vừa làm việc. Công việc lúc ấy gần như trở thành một nguồn vui của tôi. Tôi tự biến những chuyến công tác thành những chuyến đi chơi, tự tìm cho mình những thứ để mong chờ, để đầu óc không chỉ quanh quẩn với sự mệt mỏi và những cảm xúc tiêu cực”.

Nhưng chính từ giai đoạn chăm con nhỏ, chị Lan Anh hiểu rằng mình không thể sống như trước nữa. Ngày trước, chị có thể thức cả đêm, ngủ đến chiều, ăn uống thất thường và bỏ mọi thứ để xử lý một công việc. Còn khi đã có con, mỗi ngày đều phải được phân chia lại.

“Tôi không nghĩ mình đã cân bằng được mọi thứ một cách hoàn hảo. Tôi chỉ đang học cách để công việc vẫn là một phần quan trọng, nhưng không phải là toàn bộ cuộc sống của mình nữa.

Và có lẽ điều thay đổi lớn nhất sau khi có con là trước đây tôi làm việc vì mình, còn bây giờ, mỗi khi mệt và muốn bỏ cuộc, tôi lại nghĩ: ‘Mình còn có một đứa trẻ đang nhìn vào mình’. Thế là lại cố thêm một chút”.

Vẫn “tham” việc, nhưng không còn muốn “ôm” tất cả cùng lúc

Nếu hỏi chị Lan Anh có còn “nghiện” công việc hay không, câu trả lời của chị luôn là: “Có”. Chị thừa nhận mình vẫn là một người “tham” việc, vẫn thích thử sức ở nhiều lĩnh vực và vẫn còn rất nhiều điều muốn làm, muốn chinh phục. Nhưng điểm khác biệt nằm ở thứ tự ưu tiên giữa công việc, gia đình và con gái nhỏ.

“Quỹ thời gian của tôi hiện tại sẽ ưu tiên cho con trước, sau đó mới đến công việc. Điều đó không có nghĩa là tôi hết “nghiện” công việc.

Có con rồi, tôi học được cách lựa chọn. Việc nào thực sự quan trọng thì mình làm, việc nào có thể chờ thì để sau. Và khi đã dành thời gian cho con, tôi cũng muốn mình thực sự ở đó với con, chứ không phải ngồi cạnh con nhưng đầu óc vẫn ở trên chiếc điện thoại và công việc”.

Bởi phía sau những công việc, những page, những group với hàng triệu người theo dõi và nhịp sống mạng xã hội xô bồ ngoài kia, luôn có một cô con gái đang lớn lên từng ngày và một người mẹ muốn dành nhiều thời gian hơn cho con, cùng con lớn lên, cùng con trải nghiệm mọi thứ.

“Mẹ suốt ngày cần điện thoại thì sao?”

Đây có lẽ là một trong những bài toán khó nhất với một người mẹ làm công việc truyền thông social. Công việc của chị Lan Anh gắn chặt với điện thoại, máy tính, gần như bất kỳ thời gian rảnh nào cũng cầm điện thoại check tin.

“Đúng là tôi vẫn thường xuyên cầm điện thoại. Công việc của tôi gắn với mạng xã hội, với thông tin, với việc phải xử lý rất nhanh, nên nhiều lúc điện thoại gần như là công cụ làm việc của tôi. Trong khi đó, tôi lại không muốn con sử dụng điện thoại quá nhiều.

Tôi cũng từng nghĩ nếu một ngày con hỏi: ‘Mẹ suốt ngày cầm điện thoại thì sao?’, Khi đó mình sẽ trả lời con thế nào?. Tôi nghĩ mình không thể trả lời con bằng kiểu “mẹ được dùng, còn con thì không”, bởi như thế rất khó thuyết phục một đứa trẻ”.

Với chị Lan Anh, điều quan trọng hơn lời giải thích là cách người lớn sống trước mặt trẻ nhỏ. Chị cố gắng phân biệt rõ lúc nào mình đang làm việc và lúc nào là thời gian dành cho con. Khi chơi với con, chị cố gắng đặt điện thoại xuống. Không phải lúc nào cũng làm được 100%, nhưng chị ý thức về điều đó.

“Tôi thường giải thích với con rằng: ‘Mẹ cầm điện thoại để làm việc, cũng giống như con đi học thì phải dùng sách vở. Điện thoại của mẹ là công cụ để mẹ làm việc, kiếm tiền và làm những việc mà mẹ cần làm. Còn điện thoại của con chủ yếu là để chơi’.

Tôi cũng không muốn biến điện thoại thành một thứ ‘xấu’ trong mắt con. Điện thoại bản thân nó không xấu, vấn đề là mình sử dụng nó để làm gì và dùng trong bao lâu. Tôi muốn sau này con hiểu rằng: mẹ không cấm con dùng điện thoại, mẹ chỉ muốn con biết kiểm soát nó, thay vì để nó kiểm soát mình”.

Và rồi, đôi khi chính bé Xu lại trở thành người nhắc mẹ: “Mẹ lại làm việc à?”. Một câu hỏi rất nhỏ nhưng đủ khiến chị Lan Anh bất giác lại mình.

“Thế nên việc nuôi con cũng là quá trình mình tự sửa mình. Tôi dạy con hạn chế điện thoại, nhưng đồng thời con cũng đang dạy tôi biết lúc nào nên đặt điện thoại xuống”.

Mẹ thật sự không có quá nhiều thời gian rảnh, nhưng mẹ luôn ở đây khi con cần

Chị Lan Anh không đặt cho mình một lịch trình cứng nhắc kiểu “từ mấy giờ đến mấy giờ tuyệt đối không được làm việc”. Công việc social vốn không cho phép điều đó. Nhưng chị luôn có những “thời gian dành cho con”.

Đặc biệt là buổi tối, khi bé Xu ở nhà, hai mẹ con có thể chơi, nói chuyện, ăn uống hoặc đơn giản là nằm cạnh nhau chẳng làm gì cả. Nếu không có việc thực sự khẩn cấp, chị hạn chế cầm điện thoại để xử lý công việc. Những ngày không đi công tác, chị cố gắng dành nhiều thời gian hơn cho con. Hai mẹ con có thể đi chơi, ăn uống, xem phim hoạt hình…

“Tôi không nghĩ thời gian dành cho con nhất thiết phải thật nhiều. Quan trọng là trong khoảng thời gian đó mình thực sự có mặt. Bởi vì có những lúc mình ở cạnh con cả buổi nhưng mắt vẫn nhìn điện thoại, đầu óc vẫn nghĩ về công việc, thì thực ra mình chưa thực sự ở bên con.

Tôi cũng không muốn mình trở thành kiểu người lúc nào cũng nói với con: ‘Đợi mẹ một chút, mẹ làm nốt việc này’. Bởi nếu ngày nào cũng một chút như thế thì cuối cùng tuổi thơ của con trôi qua lúc nào mình cũng không biết”.

“Tôi mất đi một phần tự do của tuổi trẻ, nhưng đổi lại có một phiên bản trưởng thành hơn”

Làm mẹ đồng nghĩa với việc chị Lan Anh phải từ bỏ một phần sự tự do mà trước đây chị từng có. Không còn chuyện nhận một việc vào phút cuối rồi lập tức lên đường, không còn dễ dàng thức trắng đêm vì công việc. Không phải lúc nào cũng có thể “ôm” tất cả công việc vào người như trước kia.

“Bây giờ một ngày của tôi phải chia cho rất nhiều vai trò: một người mẹ, một người vợ, công việc, các mối quan hệ và cả thời gian dành cho chính mình. Tất nhiên, tôi cũng phải đánh đổi nhiều thứ. Nhưng bù lại, tôi có một thứ mà trước đây tôi không có: một lý do để mình biết lúc nào cần dừng công việc lại”.

Trước đây, chị Lan Anh từng nghĩ càng làm được nhiều việc thì càng chứng minh mình đang sống có ích, có trách nhiệm với công việc, sống đúng với đam mê của bản thân.

Sau khi có con, chị hiểu thêm một điều khác. Có những buổi tối chẳng làm được gì cả, chỉ ngồi nghe con kể những câu chuyện rất linh tinh, nhưng lại cảm thấy đó là một ngày thật ý nghĩa.

“Tôi vẫn tham công việc, vẫn muốn làm nhiều thứ, vẫn muốn thử sức ở những lĩnh vực mới. Nhưng bây giờ tôi không còn muốn đánh đổi tất cả chỉ để chứng minh rằng mình có thể làm được. Nếu trước đây tôi muốn có thật nhiều thứ, thì bây giờ tôi muốn những thứ mình có thực sự có ý nghĩa.

Nên nếu phải chọn một câu để trả lời, tôi sẽ nói: tôi mất đi một phần tự do của tuổi trẻ, nhưng đổi lại, tôi có một phiên bản trưởng thành hơn của chính mình. Và tôi nghĩ, đó là một sự đánh đổi rất đáng giá”.

Một tiếng “mẹ ơi” có thể xóa tan một ngày đầy rẫy drama trên MXH

Làm social đồng nghĩa với việc mỗi ngày chị Lan Anh phải tiếp nhận rất nhiều thứ. Tin nóng, tranh luận, những câu chuyện tiêu cực, những “drama” nối tiếp nhau trên mạng xã hội.

Nhưng rồi khi gác lại công việc, chỉ một tiếng “mẹ ơi” cũng đủ xua tan tất cả. Con kể hôm nay đi học thế nào, chơi với bạn gì, cô giáo nói gì, có chuyện gì vui… Những câu chuyện đôi khi rất ngô nghê, chẳng có gì đặc biệt với người lớn. Nhưng con kể bằng tất cả sự hào hứng. Và với một đứa trẻ, niềm vui đôi khi đơn giản đến thế.

“Thật ra đó là lúc tôi cảm thấy mình được ‘sạc pin’ lại nhanh nhất. Công việc của tôi gắn với mạng xã hội nên một ngày có thể phải tiếp nhận rất nhiều thứ. Có những hôm đầu óc thực sự rất mệt, chỉ muốn tắt điện thoại và không nghe thêm bất cứ điều gì nữa.

Nhưng tôi luôn mong đến tối được trò chuyện cùng con, tôi rất thích khoảnh khắc ấy. Nó kéo tôi ra khỏi thế giới của người lớn để trở về làm bạn với con… Bởi ngoài kia tôi có thể là một người làm truyền thông, phải xử lý rất nhiều thứ. Nhưng về đến nhà, tôi chỉ là mẹ của Xu thôi. Một tiếng ‘mẹ ơi” của con nhiều khi có sức mạnh hơn cả một ngày nghỉ”.

Nếu được cho một ngày hoàn toàn không phải làm việc, chị Lan Anh chỉ cần một ngày trọn vẹn được chơi cùng con. Chị sẽ để bé Xu ngủ thật thoải mái. Hai mẹ con ăn sáng cùng nhau. Con muốn đi đâu thì đi, muốn ăn gì thì ăn. Có thể đi chơi, xem phim, ăn một món con thích, hoặc đơn giản là ra ngoài chạy nhảy. Điều chị mong nhất là điện thoại gần như không xuất hiện.

“Nếu được nghỉ hoàn toàn một ngày, tôi muốn cho Xu một ngày thật bình thường như thế. Một ngày không có công việc, không có deadline, không có lịch trình. Chỉ có hai mẹ con ở cạnh nhau và tôi được làm một việc mà bình thường tôi rất thiếu thời gian để làm: ở bên con mà không vội vàng”.