Không ít người trẻ từng thắc mắc: Vì sao các bà mẹ – những người từng trải qua thai nghén nặng nề, sinh nở đau đớn – lại luôn là người sốt sắng nhất trong việc giục con cái sinh con?

Một cuộc trò chuyện tưởng chừng rất đời thường đã mở ra nhiều suy ngẫm về khoảng cách thế hệ, về lựa chọn sinh con và về những nỗi lo thầm lặng của cha mẹ.

Chiều nọ, trong buổi gặp gỡ bạn bè, một cô gái không giấu được bức xúc khi kể rằng mẹ mình liên tục giục sinh con. Điều khiến cô khó hiểu là chính mẹ từng nghén nặng phải nhập viện, lúc sinh chịu đau đớn suốt nhiều ngày. “Biết nuôi con khổ như vậy, sao mẹ vẫn muốn con đi vào con đường đó?”, cô đặt câu hỏi.

Thực tế, phần lớn các bà mẹ không hề phủ nhận sự vất vả của sinh nở và nuôi dạy con cái. Tuy nhiên, đằng sau những lời giục giã ấy là những lớp suy nghĩ sâu xa, được hình thành từ bối cảnh xã hội, trải nghiệm cá nhân và cả nỗi lo cho tương lai của con.

Quan niệm truyền thống ăn sâu qua nhiều thế hệ

Với thế hệ cha mẹ, “lập gia đình – sinh con” được xem như một tiến trình tự nhiên của cuộc đời. Đến tuổi thì kết hôn, kết hôn rồi sinh con – đó gần như là một chuẩn mực xã hội được mặc định, ít khi bị đặt câu hỏi.

Không ít người mẹ từng thừa nhận rằng, họ sinh con không hẳn vì đã chuẩn bị đầy đủ tâm lý, mà vì “ai cũng làm như vậy”. Ngay cả khi từng đối diện nguy hiểm trong lúc sinh nở, suy nghĩ ấy vẫn được truyền lại một cách vô thức cho thế hệ sau.

Các chuyên gia xã hội học cho rằng, đây là hệ quả của “vô thức tập thể”: khi sinh con được xem là nghĩa vụ chung, trải nghiệm đau đớn cá nhân dễ bị che mờ trước áp lực chuẩn mực xã hội.

Nỗi lo về tuổi già không người bên cạnh

Một lý do khác, ít được nói ra nhưng rất thực tế, là nỗi sợ cô đơn lúc tuổi xế chiều. Nhiều bậc cha mẹ từng tận mắt chứng kiến những người già không con cái phải tự xoay xở khi ốm đau, bệnh tật.

Sự đối lập giữa những người cao tuổi có con cháu chăm sóc và những người sống đơn độc để lại ấn tượng mạnh, khiến cha mẹ lo lắng cho tương lai của con mình. Từ đó, họ tin rằng sinh con – dù vất vả – vẫn là lựa chọn “an toàn” hơn về lâu dài.

Sinh con không phải nghĩa vụ, mà là lựa chọn

Các chuyên gia tâm lý nhấn mạnh: sinh con không phải là một nhiệm vụ bắt buộc, mà là một lựa chọn cá nhân. Mỗi lựa chọn đều đi kèm đánh đổi.

Cha mẹ khuyên con sinh con bởi đó là con đường duy nhất họ từng trải qua – nơi có mệt mỏi, nhưng cũng có những khoảnh khắc hạnh phúc không thể thay thế. Trong khi đó, thế hệ trẻ hôm nay có nhiều cơ hội, nhiều mô hình sống khác nhau, và quyền lựa chọn cũng rõ ràng hơn bao giờ hết.

Điều quan trọng là đối thoại và tôn trọng quyết định

Dù lựa chọn sinh con hay không, điều cốt lõi vẫn là quyết định đó cần được đưa ra sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, không phải vì áp lực từ gia đình hay xã hội.

Sinh con đồng nghĩa với việc chấp nhận những thay đổi lớn về thời gian, sức lực và tài chính. Không sinh con cũng đòi hỏi sự chuẩn bị về tinh thần, các mối quan hệ xã hội và khả năng đối diện với những định kiến.

Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng cha mẹ cũng cần thay đổi cách truyền đạt. Thay vì thúc ép, hãy chia sẻ những trải nghiệm tích cực, những khoảnh khắc hạnh phúc khi nuôi dạy con cái, để thế hệ sau có thêm góc nhìn đa chiều.

Giữa những khác biệt thế hệ, đối thoại, thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau vẫn là chìa khóa.

Bởi sau cùng, sinh con hay không sinh con, đều là một lựa chọn lớn của đời người – và không ai có quyền quyết định thay người khác.

 Nguồn: Sohu