Một cảnh tượng ngoài phòng sinh đã chạm đến trái tim của hàng triệu người: mẹ chồng nghe tin sinh con trai thì vui mừng ra mặt, trong khi mẹ ruột của sản phụ lại đứng nép ở góc hành lang, lặng lẽ rơi nước mắt. Chỉ cách nhau vài mét, nhưng là hai trạng thái cảm xúc hoàn toàn đối lập. Đằng sau đó không chỉ là sự khác biệt giữa mẹ chồng – nàng dâu, mà còn phản chiếu rõ nét thực trạng của phụ nữ trong hành trình sinh nở. Hôm nay, hãy cùng nhìn “giọt nước mắt ngoài phòng sinh” dưới góc độ cảm xúc và pháp lý.

1. Khoảnh khắc ngoài phòng sinh: Hai cảm xúc, hai thế giới

Cánh cửa phòng sinh mở ra, y tá mỉm cười thông báo:

“Chúc mừng, mẹ tròn con vuông!”

Nghe tin là bé trai, người mẹ chồng lập tức rạng rỡ, chắp tay liên tục nói “Tốt quá rồi”, thậm chí còn vội vàng cúi đầu ngó vào trong để nhìn cháu.

Cách đó vài bước chân, ở góc hành lang, mẹ ruột của sản phụ quay mặt đi, lặng lẽ lau nước mắt. Là người từng trải, bà hiểu quá rõ con gái mình vừa phải trải qua những gì: hàng chục giờ đau đẻ quằn quại, nguy cơ băng huyết, vết mổ nếu phải sinh mổ… Điều khiến bà đau lòng không phải giới tính của đứa trẻ, mà là cô con gái bé bỏng từng được nâng niu từ nhỏ, giờ đây đang kiệt sức nằm trên bàn sinh.

Khoảnh khắc ấy được một cư dân mạng ghi lại và chia sẻ kèm dòng chú thích khiến nhiều người nghẹn ngào:

“Ngoài phòng sinh, mẹ chồng đợi cháu, mẹ ruột đợi chính con mình.”

2. Góc nhìn pháp lý: Quyền lợi của phụ nữ trong sinh nở, bạn đã thực sự hiểu?

Quyền tự quyết y tế của sản phụ cần được tôn trọng

Theo Luật Bình đẳng giới 2006 và Luật Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phụ nữ có quyền tự quyết định việc sinh con, được tôn trọng về thân thể, sức khỏe và các quyết định y tế liên quan đến sinh sản.

Trong quá trình sinh nở, sản phụ là chủ thể duy nhất có quyền đồng ý hoặc từ chối các can thiệp y tế, trừ trường hợp cấp cứu đặc biệt theo quy định của pháp luật. Việc người thân – kể cả chồng hay gia đình chồng – tự ý quyết định thay, hoặc gây áp lực tinh thần đối với sản phụ, đều là hành vi xâm phạm quyền tự quyết của người phụ nữ.

Chăm sóc sau sinh không chỉ là “việc nhà”, mà là trách nhiệm pháp lý

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, tôn trọng, chăm sóc và giúp đỡ lẫn nhau, đặc biệt trong những giai đoạn người vợ gặp rủi ro về sức khỏe như thai sản và hậu sản.

Bên cạnh đó, Bộ luật Dân sự 2015 quy định các thành viên trong gia đình có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc nhau, không được bỏ mặc người thân trong tình trạng sức khỏe yếu hoặc cần được bảo vệ đặc biệt.

Trong trường hợp việc thiếu chăm sóc, bỏ mặc sản phụ sau sinh dẫn đến tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe hoặc tinh thần, người có nghĩa vụ chăm sóc có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, thậm chí phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu hậu quả nghiêm trọng.

Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” có thể cấu thành phân biệt giới

Theo Luật Bình đẳng giới, mọi hành vi phân biệt đối xử dựa trên giới tính đều bị nghiêm cấm. Việc thể hiện thái độ coi trọng con trai, xem nhẹ con gái hoặc gây áp lực tâm lý cho sản phụ vì giới tính thai nhi không chỉ là vấn đề đạo đức gia đình, mà còn đi ngược lại nguyên tắc bình đẳng giới được pháp luật bảo vệ.

Dù các hành vi này khó xử lý trực tiếp bằng chế tài pháp luật, nhưng về bản chất, chúng có thể gây tổn hại tinh thần nghiêm trọng cho phụ nữ sau sinh, đồng thời góp phần duy trì những định kiến giới đã bị xã hội lên án.

Quyền lợi về bảo hiểm sinh sản và nghỉ thai sản

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ sinh con được hưởng đầy đủ các chế độ thai sản, bao gồm:

Nghỉ thai sản theo thời hạn luật định

Hưởng trợ cấp thai sản trong thời gian nghỉ

Được thanh toán chi phí khám chữa bệnh liên quan đến sinh nở theo quy định

Đây là quyền lợi hợp pháp, không phải sự hỗ trợ mang tính “ân huệ” từ gia đình hay người sử dụng lao động. Việc coi nhẹ quyền lợi thai sản của phụ nữ sau sinh là một biểu hiện phổ biến của tư duy chỉ coi trọng việc “có con” mà bỏ quên người mẹ.

3. Chúng ta có thể làm gì: Từ gia đình đến xã hội

1. Gia đình: Hãy hỏi thăm người mẹ trước khi ăn mừng có thêm con

Khi sản phụ được đẩy ra khỏi phòng sinh, câu đầu tiên nên là “Con vất vả rồi”, chứ không phải “Đứa bé nặng bao nhiêu cân?”. Chăm sóc sau sinh cần là hành động thực tế, không chỉ dừng lại ở lời nói.

2. Người chồng: Bạn là cầu nối, không phải người đứng ngoài

Về mặt pháp lý và tinh thần, chồng là người bảo vệ trực tiếp cho sản phụ. Việc chủ động học cách chăm sóc sau sinh, cân bằng mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu, giảm áp lực cho vợ là trách nhiệm không thể né tránh.

3. Nhận thức xã hội: Đừng coi phụ nữ như “công cụ sinh nở”

Sinh con không chỉ là chuyện của một gia đình, mà là vấn đề của toàn xã hội. Cần chấm dứt tư duy “chỉ quan tâm đến đứa trẻ mà quên người mẹ”, để nhìn thẳng vào cái giá sức khỏe và sinh mạng mà phụ nữ phải đánh đổi.

4. Ý thức pháp luật: Biết quyền – dám lên tiếng

Sản phụ và gia đình cần hiểu rõ quyền lợi hợp pháp của mình, để khi bị bỏ mặc, phân biệt hay xâm hại quyền lợi, biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ và bảo vệ cần thiết.

Kết luận: Nước mắt ngoài phòng sinh – đừng chỉ để mẹ ruột ghi nhớ

Mỗi ca sinh nở đều là một lần phụ nữ đánh cược sức khỏe, thậm chí là sinh mạng, để chào đón một sinh linh mới. Khi vui mừng vì có thêm thành viên, xin đừng quên người đã trả giá lớn nhất cho điều đó – người mẹ.

Theo phụ nữ chúng mình, phản ứng khác nhau của mẹ chồng và mẹ ruột trong câu chuyện này có phải là điều “bình thường”? Vì sao? Nếu đứng ngoài phòng sinh, bạn sẽ quan tâm đến sản phụ hay đứa trẻ trước? Làm thế nào để cải thiện thực chất đời sống và vị thế của phụ nữ sau sinh ngay từ trong mỗi gia đình?

Nguồn: Sohu