Cuối tuần trước, tôi đến nhà một người bạn đúng lúc chị đang kèm con trai học lớp 3 làm bài tập.

“Con lại ngồi ngẩn ra đấy à? Năm phép tính mà 40 phút chưa xong!”, chị sốt ruột nói.

Cậu bé hết nghịch cục tẩy, nhìn ra cửa sổ rồi lại đứng dậy uống nước. Thế nhưng sau đó, bạn tôi kể: “Có hôm vào guồng, nó làm xong cả đề toán rất nhanh. Còn gặp quyển sách khoa học thích đọc thì ngồi im hàng giờ, gọi cũng không nghe”.

Một đứa trẻ khó tập trung làm bài tập chưa chắc thiếu khả năng tập trung trong mọi việc. Có thể con đang thấy bài quá khó, quá dễ, không hứng thú hoặc chưa biết cách bắt đầu. Nhìn vào những việc con muốn làm, bố mẹ đôi khi sẽ thấy vài điểm mạnh dễ bị bỏ qua.

1. Có thể mải mê với một việc mình thích

Bạn gọi con ăn cơm mấy lần không thấy đáp. Đến gần mới biết con đang chăm chú đọc sách hoặc lắp cho xong mô hình còn dang dở.

Khả năng dành thời gian và sự chú ý cho một việc là điều đáng quý. Khi con đang say sưa, bố mẹ có thể cho con thêm ít phút, rồi báo trước: “Mười phút nữa mình ăn cơm nhé”. Như vậy, con vừa được hoàn thành việc mình làm, vừa học cách chuyển sang việc tiếp theo.

Tuy nhiên, tập trung khi chơi LEGO không có nghĩa con sẽ tự nhiên tập trung với môn toán. Nếu con thường xuyên mắc kẹt trước bài tập, bố mẹ vẫn cần tìm hiểu con đang vướng ở đâu.

2. Hỏi nhiều đến khi hài lòng mới thôi

“Vì sao có cầu vồng?”, “Sao bài này không làm cách khác được?”. Có ngày con hỏi liên tục đến mức bố mẹ không biết trả lời thế nào.

Việc con đặt câu hỏi cho thấy con muốn hiểu điều nằm sau một đáp án. Không cần lúc nào bố mẹ cũng phải biết hết. Có thể nói thật: “Câu này mẹ chưa rõ. Mình cùng tìm thử nhé”. Đôi khi, cùng con tìm câu trả lời còn thú vị hơn việc trả lời ngay.

3. Thích làm mọi việc theo trình tự của mình

Có trẻ tan học là muốn làm bài trước rồi mới chơi. Có trẻ đang lắp mô hình theo ý tưởng riêng, người lớn vừa đưa tay giúp đã phản đối.

Trước khi gọi con là “bướng”, hãy thử hỏi con đang định làm gì. Nếu cách của con vẫn an toàn và phù hợp, bố mẹ có thể để con tự thử. Cảm giác được tin tưởng sẽ giúp con có thêm cơ hội lên kế hoạch, làm đến cùng và sửa khi chưa thành công.

Dĩ nhiên, thích một trình tự riêng không tự động có nghĩa là con có khả năng tự quản lý tốt. Nếu một thay đổi nhỏ cũng khiến con khổ sở thường xuyên, bố mẹ nên quan sát kỹ hơn.

4. Quan tâm sâu đến những thứ người lớn cho là “không có ích”

Có đứa trẻ thuộc tên hàng chục loài bướm, mê xem bản đồ hoặc có thể kể vanh vách về các hành tinh. Bố mẹ nhìn vào thời khóa biểu rồi tự hỏi: “Mấy thứ này có giúp con làm bài kiểm tra đâu?”.

Nhưng chính sở thích ấy có thể khiến con tự tìm sách, ghi nhớ thông tin và muốn biết thêm mỗi ngày. Bố mẹ không nhất thiết phải biến sở thích nào cũng thành thành tích. Chỉ cần cho con cơ hội đọc, quan sát, đặt câu hỏi và chia sẻ điều mình khám phá.

Bốn biểu hiện trên không phải dấu hiệu chắc chắn của một “học bá” trong tương lai. Chúng cho bố mẹ một cách khác để nhìn con: ngoài những lúc chậm làm bài, hỏi mãi không thôi hay nhất quyết làm theo ý mình, con còn có sự tập trung, tò mò, cách nghĩ riêng và niềm yêu thích học hỏi. Điều bố mẹ có thể làm là nhận ra những điều ấy, đồng thời giúp con với những việc con vẫn đang gặp khó khăn.