Nhiều mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ vẫn có tâm lý chủ quan vì chỉ số đường huyết chỉ tăng nhẹ, cơ thể không đau đớn và cũng không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Một số người cho rằng thai kỳ vẫn diễn ra bình thường, em bé trong bụng chắc chắn khỏe mạnh nên không cần kiêng khem hay vận động quá nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại ở tiểu đường thai kỳ không chỉ nằm ở cảm giác của người mẹ. Đường huyết cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi ngay cả khi mẹ vẫn cảm thấy hoàn toàn bình thường.

Glucose dư thừa trong máu mẹ có thể đi qua nhau thai. Khi thường xuyên tiếp nhận lượng đường cao, cơ thể thai nhi phải tăng tiết insulin để xử lý. Quá trình này có thể tác động đến sự tăng trưởng, chuyển hóa và sức khỏe của em bé trong những năm về sau.

Tiểu đường thai kỳ không đồng nghĩa chắc chắn mẹ và bé sẽ gặp biến chứng. Phần lớn thai phụ vẫn có thể trải qua thai kỳ an toàn nếu được phát hiện, theo dõi và kiểm soát đường huyết đúng cách.

Dưới đây là 6 nguy cơ em bé có thể phải đối mặt nếu đường huyết của mẹ không được kiểm soát tốt.

1. Thai nhi phát triển quá lớn

Đây là một trong những biến chứng thường gặp nhất của tiểu đường thai kỳ.

Khi lượng đường trong máu mẹ cao, thai nhi cũng nhận được nhiều glucose hơn bình thường. Cơ thể bé phản ứng bằng cách tăng sản xuất insulin, từ đó thúc đẩy quá trình tích trữ chất béo và làm thai nhi phát triển nhanh hơn.

Em bé có thể đạt cân nặng lớn so với tuổi thai, thường được gọi là thai to. Điều này làm tăng nguy cơ cuộc sinh gặp khó khăn, bao gồm chuyển dạ kéo dài, kẹt vai, chấn thương khi sinh và phải can thiệp bằng phương pháp mổ lấy thai.

Thai to không chỉ khiến mẹ vất vả hơn trong quá trình vượt cạn mà còn có thể đặt em bé trước những rủi ro không cần thiết. Vì vậy, bác sĩ thường theo dõi khá sát cân nặng và tốc độ phát triển của thai nhi ở những mẹ mắc tiểu đường thai kỳ.

2. Trẻ có nguy cơ hạ đường huyết sau khi chào đời

Khi còn nằm trong bụng mẹ, thai nhi đã quen với môi trường có lượng đường cao nên tuyến tụy phải sản xuất nhiều insulin hơn.

Sau khi trẻ chào đời và dây rốn được cắt, nguồn glucose từ mẹ đột ngột dừng lại. Tuy nhiên, cơ thể trẻ vẫn có thể tiếp tục tiết nhiều insulin, khiến lượng đường trong máu giảm xuống.

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, hạ đường huyết kéo dài hoặc nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh của trẻ. Đây cũng là lý do em bé sinh ra từ người mẹ mắc tiểu đường thai kỳ thường được kiểm tra đường huyết trong những giờ đầu sau sinh.

Phần lớn trường hợp có thể được xử trí bằng cách cho trẻ bú sớm, bổ sung dinh dưỡng hoặc áp dụng biện pháp điều trị phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

3. Dễ gặp vấn đề về hô hấp

Đường huyết của mẹ không được kiểm soát tốt có thể làm chậm quá trình trưởng thành của phổi thai nhi. Một số trẻ dù sinh đủ tháng vẫn có thể gặp tình trạng thở nhanh, khó thở hoặc hội chứng suy hô hấp sau sinh.

Trong những trường hợp này, trẻ có thể phải được theo dõi và hỗ trợ tại khoa sơ sinh. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời điểm sinh, khả năng kiểm soát đường huyết của mẹ và tình trạng sức khỏe của trẻ khi chào đời.

Không phải em bé nào có mẹ mắc tiểu đường thai kỳ cũng gặp vấn đề hô hấp. Tuy nhiên, kiểm soát đường huyết ổn định là một trong những yếu tố giúp giảm nguy cơ biến chứng.

4. Tăng nguy cơ vàng da và rối loạn chuyển hóa sau sinh

Trẻ sinh ra từ mẹ có đường huyết cao có thể dễ gặp một số rối loạn trong giai đoạn sơ sinh như vàng da, hạ canxi hoặc hạ magiê máu.

Vàng da ở trẻ sơ sinh khá phổ biến và phần lớn trường hợp có thể điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, nếu nồng độ bilirubin tăng quá cao mà không được phát hiện, can thiệp kịp thời, trẻ có thể phải đối mặt với những biến chứng nguy hiểm.

Bởi vậy, sau khi chào đời, trẻ cần được theo dõi màu da, khả năng bú, mức độ tỉnh táo và các chỉ số cần thiết. Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ điều trị tại nhà khi thấy con vàng da đậm, bú kém hoặc ngủ li bì.

5. Tăng nguy cơ đa ối và sinh non

Đường huyết cao có thể khiến thai nhi bài tiết nhiều nước tiểu hơn, làm lượng nước ối tăng lên. Tình trạng đa ối có thể gây căng tức bụng, khó thở cho mẹ, đồng thời làm tăng nguy cơ vỡ ối sớm hoặc chuyển dạ trước ngày dự sinh.

Nếu chào đời quá sớm, trẻ có thể chưa hoàn thiện đầy đủ về phổi, hệ miễn dịch và khả năng bú. Trẻ sinh non cũng dễ gặp tình trạng nhiễm trùng, khó giữ thân nhiệt hoặc phải nằm viện lâu hơn.

Tiểu đường thai kỳ được NHS liệt kê là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ thai lớn, đa ối và sinh non. (nhs.uk)

6. Tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa về sau

Ảnh hưởng của tiểu đường thai kỳ có thể không kết thúc ngay sau khi em bé chào đời.

Một số nghiên cứu cho thấy trẻ từng phát triển trong môi trường đường huyết cao có nguy cơ thừa cân, béo phì và mắc các rối loạn chuyển hóa, bao gồm tiểu đường tuýp 2, cao hơn khi trưởng thành.

Điều này không có nghĩa trẻ chắc chắn sẽ mắc bệnh. Nguy cơ lâu dài còn phụ thuộc vào di truyền, chế độ ăn uống, mức độ vận động và lối sống của gia đình. Tuy nhiên, việc kiểm soát tốt đường huyết trong thai kỳ vẫn là bước quan trọng để tạo nền tảng sức khỏe tốt hơn cho con.

Mẹ bầu không nên hoảng sợ hay tự trách mình

Những nguy cơ trên không được nhắc đến để khiến phụ nữ mang thai lo lắng. Tiểu đường thai kỳ là tình trạng có thể kiểm soát bằng chế độ ăn phù hợp, vận động an toàn, theo dõi đường huyết và sử dụng thuốc hoặc insulin khi bác sĩ chỉ định.

Mẹ bầu không nên tự nhịn ăn, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc vận động quá sức để hạ đường huyết. Chế độ kiểm soát cần được xây dựng dựa trên tình trạng sức khỏe, tuổi thai và hướng dẫn của bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Việc điều trị và quản lý tiểu đường thai kỳ có thể giúp mẹ duy trì một thai kỳ khỏe mạnh và giảm nguy cơ biến chứng cho em bé. (cdc.gov)

Nếu đã được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ, mẹ cần tái khám đúng lịch, theo dõi chỉ số đường huyết và sự phát triển của thai nhi. Sau sinh, mẹ cũng nên kiểm tra lại đường huyết theo hướng dẫn vì bản thân người từng mắc tiểu đường thai kỳ có nguy cơ phát triển tiểu đường tuýp 2 cao hơn trong tương lai.

Kiểm soát đường huyết không phải là làm khó người mẹ. Đó là cách giúp cả mẹ và con bước qua thai kỳ một cách an toàn hơn.