Vì sao nhiều phụ nữ dễ rơi vào trầm cảm khi nuôi con?
Một bà mẹ hai con đã chia sẻ góc nhìn chân thực về nguyên nhân của tình trạng này, cho thấy phía sau hành trình nuôi con là không ít áp lực thầm lặng.
Trong quan niệm truyền thống, làm mẹ luôn gắn với niềm hạnh phúc trọn vẹn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít phụ nữ sau sinh lại phải đối mặt với những vấn đề tâm lý như lo âu, căng thẳng, thậm chí trầm cảm. Một bà mẹ hai con đã chia sẻ góc nhìn chân thực về nguyên nhân của tình trạng này, cho thấy phía sau hành trình nuôi con là không ít áp lực thầm lặng.
Nhiều yếu tố khiến mẹ dễ rơi vào trầm cảm
Theo chia sẻ, việc nuôi dạy con cái có thể khiến người mẹ rơi vào trạng thái kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần, đặc biệt khi phần lớn trách nhiệm chăm con vẫn do phụ nữ đảm nhận.
Thứ nhất, sự thay đổi hormone sau sinh.
Trong thai kỳ, hormone estrogen và progesterone tăng cao để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, sau sinh, các hormone này giảm đột ngột, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh và cảm xúc. Theo các nghiên cứu, tỷ lệ trầm cảm sau sinh dao động từ 15–30%, thường xuất hiện trong vài tuần đầu nhưng cũng có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí vài năm nếu không được hỗ trợ kịp thời.
Thứ hai, tình trạng thiếu ngủ và suy kiệt thể lực.
Việc chăm sóc trẻ sơ sinh, đặc biệt là cho con bú đêm, khiến nhiều bà mẹ gần như không có giấc ngủ trọn vẹn. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài được chứng minh làm gia tăng nguy cơ rối loạn lo âu và trầm cảm. Bên cạnh đó, những thay đổi về cơ thể sau sinh như rụng tóc, tăng cân, tổn thương sàn chậu… cũng khiến nhiều phụ nữ tự ti và căng thẳng.
Thứ ba, áp lực từ việc nuôi dạy con.
Từ một người chưa có kinh nghiệm, người mẹ phải học cách chăm sóc trẻ với hàng loạt kỹ năng mới. Áp lực càng gia tăng khi phải đối mặt với những kỳ vọng từ gia đình và xã hội. Trong nhiều trường hợp, mọi vấn đề liên quan đến con cái đều được quy trách nhiệm cho mẹ, từ chuyện ăn ngủ đến học hành.
Gánh nặng “vô hình” của người mẹ
Một thực tế đáng chú ý là trong nhiều gia đình, vai trò chăm sóc con cái vẫn chủ yếu do người mẹ đảm nhận. Ngay cả trong môi trường học đường, giáo viên thường liên hệ trực tiếp với mẹ khi trẻ có vấn đề, thay vì chia sẻ trách nhiệm với cả hai phụ huynh.
Không chỉ vậy, xã hội còn đặt ra nhiều “tiêu chuẩn” khắt khe đối với phụ nữ sau sinh: phải nuôi con khoa học, giữ tâm lý ổn định, nhanh chóng lấy lại vóc dáng và vẫn đảm bảo công việc. Những kỳ vọng này vô hình trung tạo thêm áp lực, khiến nhiều bà mẹ rơi vào trạng thái tự trách và căng thẳng kéo dài.
Theo một khảo sát về mức độ hạnh phúc của các bà mẹ, dù phần lớn phụ nữ cảm thấy hài lòng với cuộc sống gia đình, nhưng có tới hơn 70% phải tự gánh vác phần lớn việc nhà và chăm con. Nhiều người thừa nhận họ thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi cả về thể chất lẫn tinh thần.
Cần thay đổi cách tiếp cận trong nuôi dạy con
Từ trải nghiệm cá nhân, người mẹ trong câu chuyện cho rằng một trong những giải pháp quan trọng là chia sẻ trách nhiệm nuôi con giữa hai vợ chồng .
Theo đó, gia đình có thể được nhìn nhận như một “mô hình hợp tác”, trong đó:
Cả hai vợ chồng cùng tham gia chăm sóc con cái Phân chia rõ ràng công việc hàng ngày Chủ động trao đổi về cách xử lý các tình huống phát sinh Sắp xếp thời gian để mỗi người đều có khoảng nghỉ ngơi
Việc này không chỉ giúp giảm tải cho người mẹ mà còn giúp người cha hiểu và đồng hành nhiều hơn trong quá trình nuôi dạy con.
Người mẹ không cần phải hoàn hảo
Các chuyên gia cho rằng, việc chấp nhận bản thân không hoàn hảo là điều cần thiết đối với phụ nữ sau sinh. Mỗi người mẹ đều có những giới hạn riêng và việc nuôi dạy con là một hành trình dài, không thể tránh khỏi sai sót.
Quan trọng hơn, phụ nữ cần có thời gian chăm sóc bản thân, duy trì kết nối xã hội và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết, thay vì tự mình gánh vác mọi trách nhiệm.
Kết luận
Nuôi dạy con cái là một hành trình nhiều ý nghĩa nhưng cũng không ít áp lực. Trầm cảm sau sinh hay những căng thẳng tâm lý trong quá trình làm mẹ là vấn đề có thật, cần được nhìn nhận một cách cởi mở và thấu hiểu.
Việc chia sẻ trách nhiệm trong gia đình, cùng với sự cảm thông từ xã hội, sẽ giúp người mẹ có thêm điểm tựa, từ đó nuôi dạy con cái trong một môi trường tích cực và bền vững hơn.