“Đi tắm thôi con.”
“Vâng ạ.”
Năm phút sau, con vẫn ngồi chơi.
“Muộn rồi, đi tắm nhanh lên.”
“Con đi ngay đây.”
Thêm một lúc nữa, mọi thứ vẫn y nguyên. Chỉ đến khi mẹ mất kiên nhẫn, quát: “Mẹ nói bao nhiêu lần rồi! Đứng dậy đi tắm ngay!”, con mới vội vàng cất đồ chơi.
Tình huống quen thuộc ấy khiến nhiều bố mẹ bực mình: Con nghe thấy, hiểu lời, vậy tại sao cứ phải đợi người lớn nổi giận mới chịu làm?
Đôi khi, câu trả lời nằm ở một thói quen đã hình thành trong sinh hoạt hằng ngày: Con quen với việc những lời nhắc đầu tiên vẫn có thể trì hoãn. Chỉ khi bố mẹ đổi giọng hoặc đứng dậy đến gần, con mới hiểu đã đến lúc phải dừng.
Miệng bố mẹ giục, nhưng mọi việc vẫn chưa có gì thay đổi
Một người mẹ nhận ra điều này trong lần gọi con gái đi tắm. Con đang ngồi dưới sàn chơi xếp hình. Mẹ nhắc lần đầu, con đáp “vâng” rồi chơi tiếp. Mẹ nhắc lần hai, con vẫn không đứng lên. Đến khi mẹ rời ghế, bước về phía mình, cô bé lập tức bắt đầu thu dọn. Lúc ấy, người mẹ mới nhận ra: Con đã nghe thấy từ đầu. Nhưng những lần trước, mẹ chỉ gọi từ xa, còn trò chơi vẫn tiếp tục, thời gian vẫn được kéo dài.
Trong tình huống này, việc mẹ đứng dậy mới là dấu hiệu rõ ràng cho thấy giờ chơi đã kết thúc.
Nếu điều đó lặp lại nhiều lần, trẻ có thể quen với một trình tự: Mẹ nhắc thì cứ chơi thêm, mẹ giục vẫn có thể xin thêm một chút, đến khi mẹ quát mới cần làm ngay.
Bố mẹ càng thấy con không nghe lời, càng dễ nổi nóng. Còn con lại càng quen chờ đến lúc bố mẹ nổi nóng mới hành động.
Thay vì chỉ nói “nhanh lên”, hãy cho con biết lúc nào phải dừng
Khi trẻ đang chơi say mê, câu “nhanh lên” khá chung chung. Con có thể đáp “vâng” nhưng vẫn muốn hoàn thành nốt việc đang làm.
Bố mẹ có thể đến gần, gọi con chú ý rồi nói rõ yêu cầu:
“Con xếp nốt hai miếng này rồi mình đi tắm nhé.”
“Cho tàu chạy một vòng cuối, về ga rồi mình cất đồ.”
“Con vẽ xong bông hoa này thì đến giờ ăn cơm.”
Một điểm kết thúc cụ thể giúp con hiểu mình còn được làm gì và khi nào cần chuyển sang việc tiếp theo.
Đến thời điểm đã thống nhất, bố mẹ cũng cần thực hiện: Đến cạnh con, nhắc lại ngắn gọn và hỗ trợ con thu dọn nếu cần.
Đã nói 2, đừng để thành 5
Phần khó nhất thường nằm ở lúc con xin thêm.
“Nốt một miếng nữa thôi mẹ.”
Thấy con năn nỉ, bố mẹ đồng ý. Nhưng hết một miếng, con lại xin thêm miếng khác. Đến khi quá muộn, người lớn mất kiên nhẫn rồi quát.
Sau đó, bố mẹ dễ kết luận: “Không cáu lên thì chẳng chịu nghe”.
Nhưng nhìn lại, giới hạn ban đầu đã được thay đổi nhiều lần. Con tiếp tục xin vì những lần trước, việc năn nỉ vẫn có tác dụng.
Nếu đã thống nhất hai miếng cuối, bố mẹ nên cố gắng giữ đúng. Khi con đưa tay lấy miếng thứ ba, có thể nhắc:
“Hai miếng xong rồi. Bây giờ mình đi tắm như đã hẹn nhé.”
Con có thể phụng phịu hoặc phản đối. Bố mẹ vẫn có thể lắng nghe: “Mẹ biết con muốn chơi tiếp”, đồng thời giữ yêu cầu: “Mình để lại đây, tắm xong chơi tiếp”.
Sự nhẹ nhàng và việc giữ đúng giới hạn có thể đi cùng nhau.
Con cần thời gian để thay đổi thói quen
Sau vài lần bố mẹ làm đúng điều đã nói, trẻ có thể vẫn thử xin thêm. Con đặt xong miếng thứ hai, đưa tay về phía miếng thứ ba rồi nhìn mẹ chờ phản ứng.
Lúc ấy, một câu nhắc bình tĩnh có thể là đủ: “Mình vừa thống nhất rồi mà con”.
Không có nghĩa từ hôm đó, con sẽ luôn nghe ngay sau một lần nhắc. Trẻ vẫn có những hôm mải chơi, mệt mỏi hoặc khó chịu khi phải dừng. Bố mẹ cũng khó tránh khỏi lúc thiếu kiên nhẫn.
Điều cần thay đổi là giúp con dần hiểu: Yêu cầu của bố mẹ có ý nghĩa ngay cả khi được nói bằng giọng bình thường.
Đây cũng không phải lời giải thích cho mọi lần trẻ chậm làm theo. Có lúc con chưa nghe rõ, chưa hiểu yêu cầu hoặc cần người lớn hỗ trợ. Vì vậy, trước khi cho rằng con cố tình phớt lờ, hãy đến gần và xem con đang vướng ở đâu.
Khi lại rơi vào cảnh nhắc lần một, lần hai rồi lần ba, bố mẹ có thể tự hỏi: “Mình đã nói rõ chưa? Đã cho con biết lúc nào cần dừng chưa? Và đến lúc đó, mình có thực hiện đúng điều đã nói không?”.
Bớt gọi giục từ xa, nói cụ thể và giữ lời nhất quán sẽ giúp con có cơ hội tập làm theo mà không phải chờ đến một tiếng quát.