Chỉ một câu “Váy này chẳng đẹp gì” của bạn cũng có thể khiến một bé gái đang vui vẻ bỗng mất tự tin. Chiếc váy con rất thích vài phút trước lập tức bị bỏ sang một bên, chỉ vì người khác chê.

Những tình huống như vậy khiến bố mẹ nhận ra: Ngoài việc dạy con lễ phép, biết quan tâm và cư xử đúng mực, còn cần giúp con biết coi trọng cảm xúc, sở thích của chính mình.

Không phải để con trở nên ích kỷ hay khó gần, mà để khi gặp chuyện không vui, con không lập tức nghĩ rằng mình có lỗi. Dưới đây là 10 điều bố mẹ có thể từng bước dạy con gái qua cuộc sống hằng ngày.

1. Không muốn bị ôm, hôn... con có quyền từ chối

“Thơm bác một cái nào”, “Cho chú ôm mới ngoan”… là những câu trẻ có thể nghe trong các buổi gặp mặt gia đình. Nhưng nếu con né tránh hoặc nói không muốn, bố mẹ nên tôn trọng.

Con có thể chào hỏi lễ phép mà không cần miễn cưỡng ôm, hôn ai. Việc người đó là người quen hay họ hàng không làm mất đi quyền từ chối của con.

Khi bố mẹ coi trọng lời nói “không” ấy, con cũng dần hiểu rằng cảm giác của mình cần được lắng nghe.

2. Người khác không vui chưa chắc vì con làm sai

Con không muốn cho bạn mượn món đồ đang chơi, bạn giận. Con muốn ngồi yên một lúc, bạn lại muốn con chơi cùng. Những lúc ấy, trẻ dễ nghĩ mình phải đồng ý ngay để người kia vui trở lại.

Bố mẹ có thể giúp con phân biệt: Làm tổn thương người khác và khiến người khác không hài lòng là hai chuyện khác nhau.

Con vẫn cần cư xử tử tế, nhưng không phải lúc nào cũng phải làm theo ý mọi người.

3. Không thích một câu đùa, con không cần cố cười

Những lời trêu về ngoại hình, cân nặng hay tính cách đôi khi được người lớn cho qua bằng câu: “Đùa tí thôi mà”.

Nhưng nếu con thấy buồn hoặc khó chịu, con có thể nói: “Con không thích bị trêu như vậy” hoặc “Bạn đừng gọi mình như thế nữa nhé”.

Không cần ép con cười theo để tỏ ra hòa đồng. Biết nói rõ điều khiến mình không thoải mái cũng là điều con cần học.

4. Đừng kết thân với một người bằng cách nói xấu người khác

Trẻ có thể gặp những lời rủ rê như: “Đừng chơi với bạn ấy nữa”, “Cậu chơi với nó thì tớ không chơi với cậu”.

Bố mẹ nên giúp con hiểu rằng tình bạn không cần được xây dựng bằng việc cùng ghét hay cô lập một người khác. Con có thể thân với bạn này mà vẫn cư xử bình thường với bạn kia.

Một nhóm bạn chỉ chấp nhận con khi con cùng nói xấu ai đó chưa chắc là nơi khiến con thấy vui và được tôn trọng.

5. Được nhờ vả nhiều chưa chắc là được trân trọng

Có những đứa trẻ luôn nhường đồ chơi, dỗ bạn, nhận phần thiệt vì sợ bạn nghỉ chơi. Dần dần, con quen với việc phải làm vừa lòng người khác để giữ tình bạn.

Hãy dạy con nhìn xem: Khi con cần, bạn có sẵn lòng giúp không? Khi con từ chối, bạn có tôn trọng không? Hay bạn chỉ tìm đến lúc muốn nhờ một việc gì đó?

Giúp đỡ người khác là điều tốt. Nhưng con không phải nhận lời mọi chuyện mới xứng đáng có bạn.

6. Không phải ai cũng thích con, và điều đó bình thường

Dù con cố gắng đến đâu, vẫn sẽ có người không hợp tính, không cùng sở thích hoặc không muốn chơi cùng.

Điều ấy không có nghĩa là con kém cỏi hay đáng ghét. Con cũng không cần liên tục đổi ý, bỏ sở thích của mình chỉ để được một người chấp nhận.

Bố mẹ có thể cùng con nhìn lại cách cư xử để sửa điều chưa đúng, đồng thời giúp con hiểu rằng không thể làm hài lòng tất cả mọi người.

7. Muốn biết một người có đáng tin, hãy nhìn cách họ cư xử lâu dài

Một món quà hay một lần giúp đỡ có thể khiến con rất cảm động. Nhưng để hiểu một người, cần quan sát nhiều hơn thế.

Người ấy có giữ lời không? Có nhận lỗi khi làm sai không? Lúc không vừa ý, họ có xúc phạm hay trút giận lên người khác không?

Từ tình bạn thuở nhỏ đến những mối quan hệ khi trưởng thành, con đều cần nhớ: Lời nói hay rất dễ gây thiện cảm, nhưng cách cư xử hằng ngày mới cho thấy rõ một người.

8. Con được phép dành những điều tốt đẹp cho bản thân

Biết tiết kiệm là tốt, nhưng con không cần lúc nào cũng nhận phần ít hơn, chọn món rẻ hơn hay từ chối thứ mình thích để được khen là biết nghĩ.

Qua những khoản tiền nhỏ, bố mẹ có thể dạy con cân nhắc: Mình có cần món này không? Có đủ tiền không? Có thể chờ thêm để dành tiền mua không?

Con cần học cách chi tiêu hợp lý, đồng thời hiểu rằng nhu cầu của mình cũng đáng được quan tâm.

9. Hãy giữ lời với chính mình, kể cả khi không ai nhắc

Đã hẹn đọc vài trang sách thì cố gắng đọc xong. Đã lấy đồ chơi ra thì tập cất lại. Muốn học vẽ thì dành một chút thời gian để luyện.

Bố mẹ nên bắt đầu bằng những việc nhỏ, vừa sức, để con có cơ hội làm được.

Mỗi lần hoàn thành điều đã định, con có thêm một lý do để tin vào bản thân: “Mình có thể làm được điều mình nói”, ngay cả khi không có lời khen hay phần thưởng.

10. Làm sai thì tìm cách sửa, đừng chỉ nói “con không cố ý”

Lỡ làm đổ nước, con có thể lấy khăn lau. Làm hỏng đồ của bạn, con cần xin lỗi và cùng bố mẹ nghĩ cách khắc phục. Nói lời khiến người khác buồn, con cần nhận ra điều đó và sửa cách nói.

Bố mẹ vẫn nên nghe con giải thích. Tuy nhiên, “không cố ý” không có nghĩa là mọi hậu quả tự biến mất.

Nhận lỗi và sửa sai giúp con học cách chịu trách nhiệm mà không phải tự coi mình là một đứa trẻ hư.

Những điều này không thể dạy xong trong một buổi trò chuyện. Con sẽ hiểu dần qua cách bố mẹ ứng xử: Có tôn trọng khi con từ chối một cái ôm, có lắng nghe khi con bị trêu, có luôn bắt con nhường hay sẵn lòng đứng ra bảo vệ con khi cần.

Khi con băn khoăn vì bị chê chiếc váy đang mặc, đôi khi bố mẹ chỉ cần hỏi: “Thế con có thích nó không?”.

Nếu con vẫn thích, hãy để con tiếp tục mặc. Từ những lựa chọn nhỏ được tôn trọng ấy, con dần học được cách vừa quan tâm đến người khác, vừa biết trân trọng chính mình.