Sau khi mang thai, hầu như mẹ bầu nào cũng không khỏi tò mò về em bé trong bụng:

Con có phát triển tốt không? Não bộ có đang “âm thầm tăng tốc” hay không?

Thực tế, trí tuệ của thai nhi là kết quả của sự kết hợp giữa di truyền và chăm sóc trong thai kỳ. Trong đó, 3 biểu hiện cụ thể ở mẹ bầu dưới đây có thể phản ánh khá trực quan trạng thái phát triển não bộ của thai nhi. Đây không phải tiêu chuẩn tuyệt đối, nhưng là những gợi ý thực tế, dễ áp dụng, mẹ bầu thử đối chiếu xem mình có không nhé.

1. Sinh hoạt điều độ, ngủ ngon sẽ tạo “môi trường phát triển có nhịp sinh học ổn định” cho não thai

Sinh hoạt khi mang thai không chỉ là “ngủ đủ giờ là xong”. Giấc ngủ đều đặn và chất lượng mới chính là “chất xúc tác” cho sự phát triển não bộ của thai nhi.

Vì sao điều này quan trọng?

Não bộ của thai nhi trong tử cung không phát triển một cách thụ động, mà liên tục tiếp nhận các tín hiệu sinh học từ cơ thể mẹ để “lập trình”. Trong đó, nhịp ngủ – thức là một “tín hiệu thời gian” then chốt.

Giấc ngủ đều và sâu giúp duy trì nhịp tiết ổn định của các hormone như cortisol, melatonin, hormone tăng trưởng… Những hormone này đi qua nhau thai, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tăng sinh tế bào thần kinh, di chuyển neuron và hình thành synapse của thai nhi.

Ngược lại, việc ngủ thất thường, thường xuyên thức khuya, tỉnh giấc nhiều ban đêm gây rối loạn nhịp sinh học, đã được chứng minh có liên quan đến bất thường cấu trúc não ở trẻ sơ sinh.

Gợi ý thực hành:

Trước khi ngủ 1 giờ, mẹ bầu nên tránh xa thiết bị điện tử, có thể nghe tiếng ồn trắng để dễ ngủ; hạn chế thức khuya lướt điện thoại, xem phim. Nhịp sinh hoạt ổn định chính là món quà tốt nhất cho sự phát triển não bộ của thai nhi.

2. Dinh dưỡng cân bằng, không bồi bổ mù quáng sẽ là “kho nhiên liệu chính xác” cho não thai

Trong giai đoạn then chốt phát triển não bộ, thai nhi cần đúng loại dinh dưỡng – đủ lượng – đúng thời điểm. Bổ sung cân đối, có chọn lọc mới là yếu tố cốt lõi.

Vì sao quan trọng?

Từ tuần thai 14–28, não bộ thai nhi bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, mỗi ngày hình thành thêm khoảng 250.000 tế bào thần kinh, đồng thời bắt đầu hình thành synapse và bao myelin. Quá trình này đòi hỏi các vi chất dinh dưỡng đặc thù làm “vật liệu xây dựng” và “chất xúc tác”.

Việc bồi bổ quá mức, chạy theo các loại “đại bổ” như yến sào, nhân sâm, protein liều cao… không những không giúp ích, mà còn có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ, béo phì, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến cung cấp máu và oxy cho não thai.

Gợi ý thực hành:

Bữa ăn hằng ngày nên đảm bảo đủ đạm – rau quả – ngũ cốc thô; mỗi tuần ăn 2–3 bữa cá biển sâu để bổ sung DHA. Không ăn kiêng cực đoan, cũng không chạy theo các loại thuốc bổ đắt tiền. Nếu xét nghiệm máu, vi chất trong thai kỳ đều bình thường, không thiếu máu hay thiếu kẽm, điều đó cho thấy nguồn dinh dưỡng hiện tại đã phù hợp với nhu cầu phát triển não bộ của thai nhi.

3. Cảm xúc ổn định, tâm lý bình hòa sẽ là “vùng an toàn tinh thần” của não thai

Sự kết nối cảm xúc giữa mẹ bầu và thai nhi chặt chẽ hơn chúng ta tưởng. Khả năng điều chỉnh cảm xúc tiêu cực, giữ tâm trạng ổn định chính là “hàng rào mềm” bảo vệ sự phát triển não bộ của con.

Vì sao quan trọng?

Cảm xúc của mẹ không chỉ là cảm nhận cá nhân, mà là tín hiệu sinh lý. Khi mẹ lo âu, tức giận hay trầm buồn, cơ thể sẽ tiết ra các hormone stress như cortisol, norepinephrine… Những chất này có thể đi qua nhau thai và tác động trực tiếp đến não thai nhi.

Môi trường stress kéo dài có thể khiến hạch hạnh nhân của thai nhi hoạt động quá mức, vỏ não trước trán phát triển chậm hơn, làm tăng nguy cơ khó tập trung, khó kiểm soát cảm xúc và dễ lo âu sau sinh.

Ngược lại, mẹ bầu có tâm trạng ổn định, thường xuyên tương tác tích cực, sẽ giúp mạng lưới chức năng não của thai nhi phát triển trưởng thành hơn, đặc biệt là trục hồi hải mã – vỏ não trước trán.

Gợi ý thực hành:

Khi gặp khó chịu trong thai kỳ hay chuyện gia đình, mẹ có thể bình ổn cảm xúc trong vòng 10 phút, không để bản thân rơi vào trạng thái buồn bực kéo dài. Thường xuyên nghe nhạc nhẹ, trò chuyện với thai nhi, đi dạo ngoài trời… đều là những cách hiệu quả để tạo môi trường cảm xúc tích cực, đặt nền móng cho trí tuệ của con sau này.

Kết

Mẹ bầu không cần quá lo lắng hay áp lực. Chỉ cần làm tốt những điều mình kiểm soát được: ngủ nghỉ điều độ – ăn uống cân bằng – giữ tinh thần ổn định, đó đã là sự chăm sóc tốt nhất dành cho thai nhi.

Chúc mỗi mẹ bầu đều có một thai kỳ nhẹ nhàng, an yên, để chờ đón em bé khỏe mạnh và thông minh chào đời trong bình an.

Nguồn: Sohu